PageSourceSearch

https://revodontolunesp.com.br/article/doi/10.1590/1807-2577.20250045

html revodontolunesp.com.br collected 2026-10-02 17:40:36 UTC 58,606 bytes, 1,086 lines download raw bytes

1
2<!-- Maintenance Status for IP 104.234.32.1: Unautorized -->
3<!-- green -->
4<!--[if IE ]><![endif]-->
5<!DOCTYPE html>
6<!--[if lt IE 7 ]> <html class="no-js ie6" lang="en"> <![endif]--><!--[if IE 7 ]> <html class="no-js ie7" lang="en"> <![endif]--><!--[if IE 8 ]>  <html class="no-js ie8" lang="en"> <![endif]--><!--[if IE 9 ]>  <html class="no-js lt-ie10" lang="en"> <![endif]--><!--[if (gte IE 9)|!(IE)]><!--> <html class="no-js" lang="en"> <!--<![endif]-->
7<html xmlns="http://www.w3.org/1999/xhtml" xml:lang="en" lang="en">
8<head>
9  
10  <meta http-equiv="Content-Type" content="text/html; charset=utf-8" />
11  <meta http-equiv="Content-Language" content="en, pt-br" />
12
13            <meta property="og:image" content="https://s3.amazonaws.com/host-client-assets/files/rou/logo.png">
14      
15
16  <meta property="og:title" content="Saúde bucal e acesso odontológico em comunidades quilombolas rurais do Pará
17">
18  <meta property="og:description" content="">
19  <meta property="og:url" content="https://revodontolunesp.com.br/article/doi/10.1590/1807-2577.20250045">
20  <meta property="og:site_name" content="Periodikos">
21  <meta property="og:type" content="website">
22
23  <meta name="description" content="Rev. odontol. UNESP, vol.55, e20250045, 2026" />
24<meta name="language" content="en, pt-br" />
25<meta name="viewport" content="width=device-width, initial-scale=1.0, maximum-scale=2.0" />
26<meta name="google" content="notranslate" />
27<link rel="stylesheet" type="text/css" href="https://cdnjs.cloudflare.com/ajax/libs/foundation/5.0.2/css/foundation.min.css" />
28<link rel="stylesheet" type="text/css" href="/stylesheets/cubo.css" />
29<link rel="stylesheet" type="text/css" href="/stylesheets/app.css?v=1790962835" />
30<link rel="stylesheet" type="text/css" href="/stylesheets/scrollActions.css?v=1790962835" />
31<link rel="stylesheet" type="text/css" href="/stylesheets/print.css" media="print" />
32<link rel="stylesheet" type="text/css" href="https://fonts.googleapis.com/css?family=Open+Sans:400,400italic,600,600italic|Lato:400,900italic,900,700,400italic,700italic,300,300italic|Noto+Serif:700" />
33<link rel="stylesheet" type="text/css" href="/javascripts/slick/slick/slick.css" />
34<link rel="stylesheet" type="text/css" href="/javascripts/slick/slick/slick-theme.css" />
35<script type="text/javascript" src="/assets/6535272a/jquery.min.js"></script>
vendor: 1 bytes, line 35
35
36<script type="text/javascript" src="https://use.fontawesome.com/db230f3d34.js"></script>
vendor: 1 bytes, line 36
36
37<script type="text/javascript" src="https://cdnjs.cloudflare.com/ajax/libs/modernizr/2.8.3/modernizr.min.js"></script>
37
38<title>Saúde bucal e acesso odontológico em comunidades quilombolas rurais do Pará
39</title>
40
41  <link rel="icon" href="/images/favicon.ico?v=1" type="image/x-icon">
42  <link rel="shortcut icon" href="/images/favicon.ico?v=1" type="image/x-icon">
43
44  <style>h1{color:#AE1E23 !important} #top-article-links li.active {border-bottom: 2px solid #AE1E23;} h1, h4.active, #articles_list h2, .preview-area .theme-preview h2, .yearBlock a, .yearBlock2 a, .see_all a, #articles-form .ui-state-active a, #header-add-button a, .breadcrumbs a{color: #AE1E23; font-family:Palatino Linotype, Book Antiqua3, Palatino6, serif !important } h2, h3, #articles_list .title a, .journal-content h1, .articles_view span.title, .search_search span.title, .articles_search span.title, .articles_view span.title a , .search_search span.title a, .articles_search span.title a, .articles_view .search_search span.title, .search_search .search_search span.title, .articles_search .search_search span.title, .articles_view .search_search span.title a, .search_search .search_search span.title a, .articles_search .search_search span.title a, section#journal-info .static-information, section#journal-info p, section#journal-info strong, .preview-area .theme-preview .title a, .signin-area span a, .article-type{color: #000000; font-family:Palatino Linotype, Book Antiqua3, Palatino6, serif !important } .button, .yearBlock2 h2, #ec-article-actions span.button, #ec-article-actions a.button.split, .ui-tabs .ui-tabs-nav, button.disabled, button[disabled], .button.disabled, .button[disabled], button.disabled:hover, button.disabled:focus, button[disabled]:hover, button[disabled]:focus, .button.disabled:hover, .button.disabled:focus, .button[disabled]:hover, .button[disabled]:focus{background:#AE1E23; font-family:Palatino Linotype, Book Antiqua3, Palatino6, serif !important } .yearBlock h2{color:#AE1E23 !important; font-weight:bold;} .form-info{background:#efefef !important; font-family:Palatino Linotype, Book Antiqua3, Palatino6, serif !important } .button:hover{background:darken(#AE1E23, 5%); font-family:Palatino Linotype, Book Antiqua3, Palatino6, serif !important } section#journal-social a:hover{background: #000000; font-family:Palatino Linotype, Book Antiqua3, Palatino6, serif !important } #journal-links ul li.active a, #journal-links ul li a:hover{border-bottom:1px solid #AE1E23;} .scope.home{border-bottom:3px solid #AE1E23; font-family:Palatino Linotype, Book Antiqua3, Palatino6, serif !important } input[type=text]:focus, input[type=email]:focus {border-bottom: 2px solid #AE1E23 !important; font-family:Palatino Linotype, Book Antiqua3, Palatino6, serif !important } .languagePicker a, .languagePicker span{border:1px solid #000000; font-family:Palatino Linotype, Book Antiqua3, Palatino6, serif !important } #ec-article-actions span.button, #ec-article-actions a.button.split, .yearBlock2 h2{color: #fff !important; font-family:Palatino Linotype, Book Antiqua3, Palatino6, serif !important } button.disabled, button[disabled], .button.disabled, .button[disabled] {color:#000000 !important; font-weight:bold !important; font-family:Palatino Linotype, Book Antiqua3, Palatino6, serif !important } .client-template-option.active{box-shadow: 0 0 0 5px #AE1E23; } .template-preview img{box-shadow: 0 0 0 3px #AE1E23; font-family:Palatino Linotype, Book Antiqua3, Palatino6, serif !important }  #featuredArticles, #navigation-header .search-area i.fa.fa-search,  #top-highlight .search-area i.fa.fa-search{ background: #000000;}{border-bottom:2px solid #AE1E23 !important; background:#AE1E23;} .theme-preview .tabs li.active{border:none !important}</style>    <!--[if (lt IE 9) & (!IEMobile)]>
44<script>document.createElement('header');document.createElement('nav');document.createElement('section');document.createElement('article');document.createElement('aside');document.createElement('footer');</script>
44<link rel="stylesheet" type="text/css" href="/stylesheets/ie.css" />
44<script src="//cdnjs.cloudflare.com/ajax/libs/html5shiv/3.6.2/html5shiv.js"></script>
44<script src="//s3.amazonaws.com/nwapi/nwmatcher/nwmatcher-1.2.5-min.js"></script>
44<script src="//html5base.googlecode.com/svn-history/r38/trunk/js/selectivizr-1.0.3b.js"></script>
44<script src="//cdnjs.cloudflare.com/ajax/libs/respond.js/1.1.0/respond.min.js"></script>
44<![endif]-->
45
46    <!-- Client Layout optons -->
47                  <style type="text/css" media="screen"> .row{max-width:1140px; } </style>
48      
49      
50      
51              <style>
52          div#top-articles-area {
53    display: none;
54}
55
56body{
57	background:#ebeae0;
58}
59
60#journalTitleBox {
61    max-width: 1000px;
62    background: none;
63 	bottom: 95px;
64}
65
66div#journal-main-area {
67    background: #fff;
68  	margin-top: -30px;
69    padding-top: 25px;
70    padding-bottom: 40px;
71   	padding-left: 25px;  
72}
73
74#journal-info-area {
75    right: -35px;
76}
77
78#journal-banner {
79    background: url(http://s3.amazonaws.com/host-client-assets/files/rou/banner.gif) center 0px !important;
80    background-size: auto 100% !important;
81	box-shadow: 0 -48px 0px -7px #631114 inset;
82}
83
84.no-banner {
85    padding-right: 25px;
86}
87
88/* Header :: Logo */
89.scope.home {
90    border-bottom: none;
91  	padding-bottom:0;
92}
93
94.signin-area span a{
95 color: #631114;
96}
97
98.languagePicker a, .languagePicker span {
99    border: 1px solid #631114;
100  	background:none !important;
101}
102
103.languagePicker a.disabled {
104    cursor: pointer;
105    border-color: #ccc;
106    color: #aaa;
107    background: none !important;
108}
109
110.issn-position {
111  	left:0;
112    top: -25px;
113    text-shadow: none;
114    color: #631114;
115    font-weight: normal;
116    font-size: 12px;
117      width: 200px;
118}
119
120div#journals-list {
121    margin-top: -10px;
122}
123
124div#page-wrapper {
125    background: white;
126}
127
128nav#journal-links {
129    margin-top: -50px;
130}
131
132div#ec-summary {
133    background: none !important;
134    border-radius: 0 !important;
135}
136
137aside#summary-sidebar #ec-summary ul li {
138    line-height: 15px;
139}
140
141article h1#nav0 {
142    background: #ae1e23;
143    color: white !important;
144    padding: 5px;
145    margin-bottom: 5px;
146    font-family: "Trebuchet MS", Arial, Helvetica, sans-serif !important;
147  	font-size:18px !important;
148  	font-weight:normal;
149}
150
151article .trans_title {
152    color: #ae1e23;
153    font-style: italic;
154  	font-size:18px;
155}
156
157#download-links, #share-links, #summary-links {
158    background: none !important;
159}
160
161div#ec-summary {
162    border-left: 1px solid #eee;
163}
164
165@media only screen and (max-width: 640px){
166	#journalTitleBox {
167        background: none;
168        bottom: 64px;
169    } 
170}
171
172*[xml\:lang = 'pt-br'] .banner-en{
173	display:none;
174}
175
176*[xml\:lang = 'en'] .banner-pt{
177	display:none;
178}
179
180aside.banners.banner-location.right.client {
181    top: 15px;
182}
183
184h3 {
185  color: #6a6a6b;
186  font-size:14px;
187}
188
189.smallprints div::before {
190    content: "ISSN ";
191}
192;
193        </style>
194      
195                      <!-- Google tag (gtag.js) -->
vendor: 75 bytes, lines 195-196
195
196          <script async src="https://www.googletagmanager.com/gtag/js?id=
196UA-38515298-9
vendor: 23 bytes, lines 196-197
196"></script>
197          
197<script>
198            
vendor: 168 bytes, lines 198-202
198window.dataLayer = window.dataLayer || [];
199            function gtag(){dataLayer.push(arguments);}
200            gtag('js', new Date());
201
202            gtag('config', '
202UA-38515298-9
vendor: 15 bytes, lines 202-203
202');
203          
203</script>
203
204              
205    
206              
207    <!-- Browser support - Notification Bar -->
208    
208<script>
209      var $buoop = {vs:{i:8,f:-8,o:-8,s:8,c:-8},api:4,  reminder: 0, reminderClosed: 1, noclose:true,  text_pt: "<strong>Seu navegador de internet está desatualizado.</strong> <a href=' {up_but}'>Clique aqui para atualizar</a><br /> Atualize seu navegador para obter uma melhor experiência em nosso site. <br /><small>Manter seu navegador atualizado aumenta sua segurança, conforto e melhora a sua experiência e velocidade ao navegar na web</small>"};
210      function $buo_f(){
211      var e = document.createElement("script");
212      e.src = "//browser-update.org/update.min.js";
213      document.body.appendChild(e);
214      };
215      try {document.addEventListener("DOMContentLoaded", $buo_f,false)}
216      catch(e){window.attachEvent("onload", $buo_f)}
217    </script>
217
218</head>
219<body>
220<div id="timeout"></div>
221<div id="timeoutShadow"></div>
222
223
224
225
226
227
228<div id="fb-root"></div>
229
230
231
232          <div class="top-bar-row">
233      <div class="row">
234        <div class="signin-area hide-for-small-only" >
235          <span class="languagePicker text"><form action="/article/doi/10.1590/1807-2577.20250045" method="post"><a class=''><i class="hide-for-small-only">English</i><i class="show-for-small-only">EN</i></a> <a href='?languageSelector=pt' class=' disabled'><i class="hide-for-small-only">Português</i><i class="show-for-small-only">PT</i></a> </form></span>
236        </div>
237      </div>
238    </div>
239      
240<div id="headlineNewsArea" class="row">
241  
242<script>
243	$(document).ready(function(){
244		var newsCounter = $('#headlineNewsArea').find('.headlineNews').length;
245		if(newsCounter == 0){
246			$('#headlineNewsArea').hide();
247		}else{
248			$('#headlineNewsArea').css('padding','10px 0');
249		}
250	});
251</script>
251
252</div>
253
254<div id="bannersTopArea">
255  
256          
257      
258              <aside class="banners banner-location top client">        </aside>
259                    
259<script>
260              $('body').on('click','.banner-link-top',function(){
261                if (typeof gtag === 'function') {
262                  gtag('event', 'banner_click', {
263                    banner_name: $(this).attr('ec-data-bannerName') || '',
264                    banner_position: 'top',
265                    link_url: this.href,
266                    page_location: window.location.href
267                  });
268                }
269              });
270            </script>
270
271        
272
273      
274              </div>
275
276
277  
278<div class="show-for-print">
279	<span class="print-title">Revista de Odontologia da UNESP</span><br />
280	<span class="print-url">https://revodontolunesp.com.br/article/doi/10.1590/1807-2577.20250045</span>
281</div>
282
283<div id="journal-banner" style="background:url(https://s3.amazonaws.com/host-client-assets/files/rou/banner.gif) center center;">
284
285
286					<div id="journalTitleBox" class="show-for-small-only">
287							<img src="https://s3.amazonaws.com/host-client-assets/files/rou/logo.png?time=1790962835" alt="Revista de Odontologia da UNESP">
288					</div>
289	
290	<!-- <div  class="row" >
291		<div style="position:relative;">
292			<span class="issn-position">
293				ISSN 1807-2577 (Electronic)<br /> 			</span>
294		</div>
295	</div> -->
296</div>
297
298<div id="journals-list" class="white-background bottom-on">
299	<div class="row">
300		<div id="page-wrapper" class="medium-12 columns page-doi" style="padding:0;">
301			
302			
303
304
305
306
307                  <aside class="banners banner-location left client">        </aside>
308
309        
309<script>
310          $(window).load(function(){
311            // Left banners
312            if($( window ).width() > 640){
313              var bannersLeftWidht = $('.banner-location.left').width()+22;
314              var bannerLeftHeight = $('.banner-location.left').height()+10;
315              var bannerLeftMaxHeight = $('#journals-list').height();
316              $('.banner-location.left').css('left','-'+bannersLeftWidht+'px').css('max-height',bannerLeftMaxHeight+'px').fadeIn();
317
318              if(bannerLeftMaxHeight < bannerLeftHeight){
319                bannersLeftWidht = bannersLeftWidht+14;
320                $('.banner-location.left').css('left','-'+bannersLeftWidht+'px').css('padding-right','24px').fadeIn();
321              }
322            }
323          });
324        </script>
324
325
326                    
326<script>
327              $('body').on('click','.banner-link-left',function(){
328                if (typeof gtag === 'function') {
329                  gtag('event', 'banner_click', {
330                    banner_name: $(this).attr('ec-data-bannerName') || '',
331                    banner_position: 'left',
332                    link_url: this.href,
333                    page_location: window.location.href
334                  });
335                }
336              });
337            </script>
337
338        
339
340      
341      
342      
343              			
344          
345              <aside class="banners banner-location right client">        </aside>
346
347        
347<script>
348          $(window).load(function(){
349            // Right banners
350            if($( window ).width() > 640){
351              var bannersRightWidht = $('.banner-location.right').width()+22;
352              var bannerRightHeight = $('.banner-location.right').height();
353              var bannerRightMaxHeight = $('#journals-list').height();
354
355              $('.banner-location.right').css('right','-'+bannersRightWidht+'px').css('max-height',bannerRightMaxHeight+'px').fadeIn();
356              if(bannerRightMaxHeight < bannerRightHeight){
357                bannersRightWidht = bannersRightWidht+14;
358                $('.banner-location.right').css('right','-'+bannersRightWidht+'px').css('padding-right','24px').fadeIn();
359              }
360            }
361          });
362        </script>
362
363                    
363<script>
364              $('body').on('click','.banner-link-right',function(){
365                if (typeof gtag === 'function') {
366                  gtag('event', 'banner_click', {
367                    banner_name: $(this).attr('ec-data-bannerName') || '',
368                    banner_position: 'right',
369                    link_url: this.href,
370                    page_location: window.location.href
371                  });
372                }
373              });
374            </script>
374
375        
376      
377      
378              
379						<header id="navigation-header">
380								<div id="journalTitleBox" class="hide-for-small-only">
381											<img src="https://s3.amazonaws.com/host-client-assets/files/rou/logo.png?time=1790962835" alt="Revista de Odontologia da UNESP">
382									</div>
383				
384				<nav id="journal-links" class="journal-navigation hide-for-small-only" >
385					
386					<ul class="nav-bar" id="journal_navigation">
387<li><a href="/">Home</a></li>
388<li><a href="/about">About the Journal</a></li>
389<li><a href="/board">Editorial Board</a></li>
390<li><a href="/instructions">Guidelines and Policies</a></li>
391<li><a href="/current">Current Edition</a></li>
392<li><a href="/archive">Archive</a></li>
393<li><a href="/contact">Contact</a></li>
394</ul>					<form id="searchForm" action="/search?q=&amp;page=&amp;ed=&amp;year=&amp;type=&amp;area=" method="get">
395<input type="hidden" value="" name="q" />
396<input type="hidden" value="" name="page" />
397<input type="hidden" value="" name="ed" />
398<input type="hidden" value="" name="year" />
399<input type="hidden" value="" name="type" />
400<input type="hidden" value="" name="area" />        <!--             <div class="columns journal-selection" style="padding:0; display:none;">
401                        <select name="journalID" id="Articles_journalID" style="float:left;">
402                            <option value='rou' selected='selected'></option>
403                        </select>
404                                            </div> -->
405                    <div class="search-area">
406                        <div class="columns search-field" style="padding:0;">
407                        <a id="btnSearch" class="btnHeaderSearch"><i class="fa fa-search"></i></a><input placeholder="Search" type="text" value="" name="q" id="q" />                        </div>
408                        </form>                    </div> 				</nav>
409			</header>
410			
411					<div class="medium-10 columns" id="journal-main-area">
412
413		
414
415				
416
417<article>
418
419        <span class="article-type">Original Article</span> 
420        <h1 id="main-title" data-ec-summary="Main Title (Portuguese)" class="lang_item title pt">Saúde bucal e acesso odontológico em comunidades quilombolas rurais do Pará
421</h1>
422
423            <h2 id='title_t0' data-ec-summary="Title (English)" class="trans_title en">Oral health and access to dental care in rural quilombola communities of Pará
424</h2>
425    
426    
427            <h2 id="authors" data-ec-summary="Authors" class="authors">
428             <a href="/search?q=Maria Polliana Gomes da COSTA&amp;page=&amp;ed=&amp;year=&amp;type=&amp;area=">Maria Polliana Gomes da COSTA</a>; <a href="/search?q= Pedro Luiz de CARVALHO&amp;page=&amp;ed=&amp;year=&amp;type=&amp;area="> Pedro Luiz de CARVALHO</a>; <a href="/search?q= Wagner Almeida de ANDRADE&amp;page=&amp;ed=&amp;year=&amp;type=&amp;area="> Wagner Almeida de ANDRADE</a>; <a href="/search?q= João Marcelo Ferreira de MEDEIROS&amp;page=&amp;ed=&amp;year=&amp;type=&amp;area="> João Marcelo Ferreira de MEDEIROS</a>; <a href="/search?q= Mateus Dias ARANHA&amp;page=&amp;ed=&amp;year=&amp;type=&amp;area="> Mateus Dias ARANHA</a>; <a href="/search?q= Manoel Júnior Ferreira MENDES&amp;page=&amp;ed=&amp;year=&amp;type=&amp;area="> Manoel Júnior Ferreira MENDES</a>
429    </h2>
430
431        <div class="article-label">
432        <span class="doi"><a href="http://dx.doi.org/10.1590/1807-2577.20250045">http://dx.doi.org/10.1590/1807-2577.20250045</a></span>
433                                    <span class="jarticle-info">Rev. odontol. UNESP, <a href="/journal/rou/ed/69c3fad7a9539563ba18865a">vol.55, </a> e20250045, 2026</span>
434                    
435    </div>
436
437    
438        
439    <div id="article-lp-actions">
440        <div class="lp-action-left">
441            <div class="lp-pdf ">
442                
443                                                <a href="/article/10.1590/1807-2577.20250045/pdf/rou-55-e20250045.pdf" onClick='downloadClick();' alt="pdf" title="pdf" class="singleLink pdfType1" target="_blank"><i class="fa fa-file-pdf-o"></i> PDF</a>
444                                                                
445                            </div>
446             <div class="lp-pdf ">
447                            </div>
448             <div class="lp-pdf ">
449                            </div>
450            <div class="lp-pdf-url">
451                            </div>   
452
453            <div class="lp-external-url">
454                            </div> 
455        </div>
456
457        <div class="lp-action-right">
458            <div class="lp-app-plumx">
459                                    
459<script type="text/javascript" src="//cdn.plu.mx/widget-popup.js"></script>
459
460                    <a href="https://plu.mx/plum/a/?doi=10.1590/1807-2577.20250045" data-popup="left" data-badge="true" class="plumx-plum-print-popup" data-site="plum"></a>
461                            </div>          
462            <div class="lp-action-download ">
463                Downloads: 1            </div>
464            <div class="lp-action-view">
465                Views: 884            </div>
466
467
468        </div>
469        
470
471    </div>
472
473
474
475
476    <div class="text-area">
477                    <h2 id="abstract_pt" data-ec-summary="Abstract (Portuguese)" class="abstract-title">Resumo</h2>
478                <div class="abstract"><abstract><sec><span class="abstract-title">Introdução:</span> As comunidades quilombolas enfrentam desigualdades históricas em saúde, influenciadas por vulnerabilidades sociais, barreiras territoriais e limitações no acesso aos serviços odontológicos, resultando em agravos bucais cumulativos ao longo da vida.</sec><br />
479<br />
480<sec> <span class="abstract-title">Objetivo:</span> Analisar as condições de saúde bucal e o acesso aos serviços odontológicos entre quilombolas de Irituia, Pará.</sec><br />
481<br />
482<sec> <span class="abstract-title">Material e método:</span> Estudo transversal com 278 participantes. Foram coletadas informações sociodemográficas, de acesso aos serviços odontológicos e indicadores clínicos de saúde bucal, incluindo presença de cárie, número de dentes perdidos, edentulismo e uso de prótese dentária. A idade foi categorizada em 10-19, 20-59 e ≥60 anos. A associação entre variáveis sociodemográficas e o tempo desde a última consulta odontológica foi analisada por meio do teste qui-quadrado.</sec><br />
483<br />
484<sec> <span class="abstract-title">Resultado:</span> A prevalência de cárie foi elevada em todas as faixas etárias, com maior intensidade entre adultos e idosos. As perdas dentárias aumentaram progressivamente com a idade, e o edentulismo concentrou-se quase exclusivamente entre idosos. Observou-se associação significativa entre faixa etária, escolaridade e estado conjugal com o tempo desde a última consulta odontológica: adultos, idosos, indivíduos com menor escolaridade e aqueles sem cônjuge apresentaram maior proporção de consultas realizadas há mais de um ano, indicando pior acesso aos serviços.</sec><br />
485<br />
486<sec> <span class="abstract-title">Conclusão:</span> Os quilombolas de Irituia apresentam importantes desigualdades em saúde bucal, com agravos cumulativos ao longo da vida e acesso limitado aos serviços odontológicos, especialmente entre adultos e idosos. Os achados reforçam a necessidade de estratégias de cuidado que considerem vulnerabilidades sociais e barreiras territoriais.</sec></abstract>
487
488
489</div>
490
491                    <h2 id="keywords_pt" data-ec-summary="Keywords (Portuguese)">Palavras-chave</h2>
492            <div class="keywords">Acesso aos serviços de saúde; cárie dentária; perda de dente; populações vulneráveis; próteses dentárias; saúde bucal
493</div>
494            </div>
495
496                <div class="text-area">
497                            <h2 id="abstract_en" data-ec-summary="Abstract (English)" class="abstract-title">Abstract</h2>
498                <div class="abstract"><p><sec><span class="abstract-title">Introduction:</span> Quilombola communities in Brazil experience persistent social and territorial vulnerabilities that limit access to oral health care, contributing to cumulative disease burden and significant inequalities across the life course.</sec><br />
499<br />
500<sec> <span class="abstract-title">Objective:</span> To analyze oral health conditions and access to dental services among quilombola communities in Irituia, Pará, Brazil.</sec><br />
501<br />
502<sec> <span class="abstract-title">Material and method:</span> Cross-sectional study with 278 participants. Sociodemographic characteristics, access to dental services, and clinical oral health indicators were assessed, including dental caries, number of missing teeth, edentulism, and denture use. Age was categorized into 10-19, 20-59, and ≥60 years. Associations between sociodemographic variables and time since the last dental visit were examined using the chi-square test.</sec><br />
503<br />
504<sec> <span class="abstract-title">Result:</span> Dental caries was highly prevalent across all age groups, with greater severity among adults and older adults. Tooth loss increased progressively with age, and edentulism occurred almost exclusively among individuals aged ≥60 years. Significant associations were found between age group, educational level, marital status, and time since the last dental visit. Adults, older adults, individuals with lower schooling, and those without a partner were more likely to have gone more than one year without a de
504ntal consultation, indicating poorer access to care.</sec><br />
505<br />
506<sec> <span class="abstract-title">Conclusion:</span> Quilombola communities in Irituia experience marked oral health inequalities, with cumulative disease burden across the life course and limited access to dental services, particularly among adults and older adults. These findings highlight the need for targeted strategies that address social vulnerabilities and territorial barriers to oral health care.</sec></p>
507</div>
508                                        <h2 id="keywords_en" data-ec-summary="Keywords (English)" class="keywords-title">Keywords</h2>
509                <div class="keywords">Health services accessibility; dental caries; tooth loss; vulnerable populations; dental prosthesis; oral health
510</div>
511                    </div>
512    
513        
514                <div class="text-area">
515            <div class="page-break"></div>
516            <h2 id="references" class="references-title" data-ec-summary="References">References</h2>
517            <div class='references'><p>1 Luan Y, Sardana D, Jivraj A, Liu D, Abeyweera N, Zhao Y, et al. Universal coverage for oral health care in 27 low-income countries: a scoping review. Glob Health Res Policy. 2024 Sep;9(1):34. <ext-link ext-link-type="uri" xlink:href="https://doi.org/10.1186/s41256-024-00376-9">https://doi.org/10.1186/s41256-024-00376-9</ext-link>. PMid:39252095.<br />
518<br />
5192 Chamut S, Alhassan M, Hameedaldeen A, Kaplish S, Yang AH, Wade CG, et al. Every bite counts to achieve oral health: a scoping review on diet and oral health preventive practices. Int J Equity Health. 2024 Dec;23(1):261. <ext-link ext-link-type="uri" xlink:href="https://doi.org/10.1186/s12939-024-02279-0">https://doi.org/10.1186/s12939-024-02279-0</ext-link>. PMid:39623427.<br />
520<br />
5213 Redvers N, Aubrey P, Celidwen Y, Hill K. Indigenous peoples: traditional knowledges, climate change, and health. PLOS Glob Public Health. 2023 Oct;3(10):e0002474. <ext-link ext-link-type="uri" xlink:href="https://doi.org/10.1371/journal.pgph.0002474">https://doi.org/10.1371/journal.pgph.0002474</ext-link>. PMid:37831713.<br />
522<br />
5234 Brasil. Decreto nº 4.887, de 20 de novembro de 2003. Regulamenta o procedimento para identificação, reconhecimento, delimitação, demarcação e titulação das terras ocupadas por remanescentes das comunidades dos quilombos. Diário Oficial da União [Internet]. Brasília, 21 nov. 2003 [citado em 2025 Dez 5]. Disponível em: <ext-link ext-link-type="uri" xlink:href="http://www.planalto.gov.br/ccivil_03/decreto/2003/D4887.htm">http://www.planalto.gov.br/ccivil_03/decreto/2003/D4887.htm</ext-link><br />
524<br />
5255 Górka K. Colonial shadows: a systematic review of the Xavante health transformation. Int J Equity Health. 2025 Mar;24(1):81. <ext-link ext-link-type="uri" xlink:href="https://doi.org/10.1186/s12939-025-02430-5">https://doi.org/10.1186/s12939-025-02430-5</ext-link>. PMid:40119349.<br />
526<br />
5276 Brasil. Fundação Cultural Palmares. Quadro Geral de Comunidades Remanescentes de Quilombos (CRQs) [Internet]. Brasília: Ministério da Cultura; 2018 [citado em 2025 Dez 5]. Disponível em: <ext-link ext-link-type="uri" xlink:href="http://www.palmares.gov.br/wp-content/uploads/2015/07/quadro-geral.pdf">http://www.palmares.gov.br/wp-content/uploads/2015/07/quadro-geral.pdf</ext-link><br />
528<br />
5297 Amaral OL Jr, Braccini Fagundes ML, Hugo FN, Kassebaum NJ, Amaral Giordani JM. Structural determinants of inequalities in untreated dental caries in the Global Burden of Disease Study. PLoS One. 2025 Jun;20(6):e0325138. <ext-link ext-link-type="uri" xlink:href="https://doi.org/10.1371/journal.pone.0325138">https://doi.org/10.1371/journal.pone.0325138</ext-link>. PMid:40460178.<br />
530<br />
5318 Dunleavy G, Verma N, Raghupathy R, Jain S, Hofmeister J, Cook R, et al. Inequalities in oral health: estimating the longitudinal economic burden of dental caries by deprivation status in six countries. BMC Public Health. 2024 Nov;24(1):3239. <ext-link ext-link-type="uri" xlink:href="https://doi.org/10.1186/s12889-024-20652-0">https://doi.org/10.1186/s12889-024-20652-0</ext-link>. PMid:39574014.<br />
532<br />
5339 Lima IAB, Souza LA, Garcia LG, Silva LS No, Maciel ES. Condições de saúde bucal da população quilombola no Brasil: uma revisão sistemática. Com Cienc Saude. 2021;32(2):29-38. <ext-link ext-link-type="uri" xlink:href="https://doi.org/10.51723/ccs.v32i02.709">https://doi.org/10.51723/ccs.v32i02.709</ext-link>.<br />
534<br />
53510 Souza MFNS, Sandes LFF, Araújo AMB, Freitas DA. Self-perception and popular practices of oral health among black slave descendants elderly women in Brazil. Rev Bras Med Fam Comunidade. 2018 Jan-Dez;13(40):1-10. <ext-link ext-link-type="uri" xlink:href="https://doi.org/10.5712/rbmfc13(40)1697">https://doi.org/10.5712/rbmfc13(40)1697</ext-link>.<br />
536<br />
53711 Mota AN, Maciel ES, Quaresma FRP, Araújo FA, Sousa LVA, Macedo H Jr, et al. A look at vulnerability: analysis of the lack of access to health care for quilombolas in Brazil. J Hum Growth Dev. 2021;31(2):302-9.<br />
538<br />
53912 Miranda LP, Oliveira TL, Queiroz PSF, Oliveira PSD, Fagundes LS, Rodrigues JF No. Saúde bucal e acesso aos serviços odontológicos em idosos quilombolas: um estudo de base populacional. Rev Bras Geriatr Gerontol. 2020;23(2):e200146. <ext-link ext-link-type="uri" xlink:href="https://doi.org/10.1590/1981-22562020023.200146">https://doi.org/10.1590/1981-22562020023.200146</ext-link>.<br />
540<br />
54113 Raymundo MLB. Saúde bucal de povos e comunidades tradicionais do Brasil: revisão de escopo e inquérito epidemiológico em território quilombola [dissertação]. João Pessoa: Universidade Federal da Paraíba; 2023.<br />
542<br />
54314 Wu J, Chen J, Lv C, Zhou L. Global, regional, and National levels and trends in burden of dental caries and periodontal disease from 1990 to 2035: result from the global burden of disease study 2021. BMC Oral Health. 2025 May;25(1):844. <ext-link ext-link-type="uri" xlink:href="https://doi.org/10.1186/s12903-025-06108-w">https://doi.org/10.1186/s12903-025-06108-w</ext-link>. PMid:40442655.<br />
544<br />
54515 Brasil. Ministério da Saúde. Secretaria de Atenção à Saúde. Secretaria de Vigilância em Saúde. SB Brasil 2010: Pesquisa Nacional de Saúde Bucal: resultados principais [Internet]. Brasília: Ministério da Saúde; 2012 [citado em 2025 Dez 5]. Disponível em: <ext-link ext-link-type="uri" xlink:href="http://bvsms.saude.gov.br/bvs/publicacoes/pesquisa_nacional_saude_bucal.pdf">http://bvsms.saude.gov.br/bvs/publicacoes/pesquisa_nacional_saude_bucal.pdf</ext-link><br />
546<br />
54716 Brasil. Ministério da Saúde. Secretaria de Atenção à Saúde. SB Brasil 2020-2022: Pesquisa Nacional de Saúde Bucal: resultados [Internet]. Brasília: Ministério da Saúde; 2023 [citado em 2025 Dez 5]. Disponível em: <ext-link ext-link-type="uri" xlink:href="http://189.28.128.100/dab/docs/portaldab/publicacoes/sb_brasil_2020_projeto_tecnico.pdf">http://189.28.128.100/dab/docs/portaldab/publicacoes/sb_brasil_2020_projeto_tecnico.pdf</ext-link><br />
548<br />
54917 Silva AR So, Araújo FAC, Lima NLB, Ferreira SJ, Sette-de-Souza PH. Agravos de saúde bucal na população quilombola brasileira: uma revisão de escopo. Rev Panam Salud Publica. 2022;46:e134.<br />
550<br />
55118 Lopes CB, Santos PHB, Moimaz SAS, Saliba TA. Condições de saúde bucal e acesso aos serviços odontológicos dos quilombolas: uma revisão integrativa. Rev Gest Secretariado. 2024;15(1):1071-83. <ext-link ext-link-type="uri" xlink:href="https://doi.org/10.7769/gesec.v15i1.3406">https://doi.org/10.7769/gesec.v15i1.3406</ext-link>.<br />
552&nbsp;</p>
553</div>
554        </div>
555    
556
557    
558    
559
560            <hr />
561        <div class="row">   
562                    <div class="medium-3 columns left">            
563                <p class='date'><strong>Submitted date:</strong><br />12/05/2025</p>
564            </div>
565        
566        
567                    <div class="medium-3 columns left">             
568                <p class='date'><strong>Accepted date:</strong><br />03/07/2026</p>
569            </div>
570                        </div>
571    
572
573
574
575
576    
577
578
579
580
581
582
583
584
585
586
587
588
589
590
591
592
593
594
595
596
597
598
599
600
601
602
603
604
605
606
607
608
609
610
611
612
613
614
615
616
617                    <div id="trendMD" class="text-area">
618            <!--<h2>Recommended Articles</h2>-->
619            <div id="trendmd-suggestions"></div>
620        </div>
621    
622        <meta name="citation_title" content="Saúde bucal e acesso odontológico em comunidades quilombolas rurais do Pará
623">
624
625    <meta name='citation_author' content='Maria Polliana Gomes da COSTA'>
625<meta name='citation_author' content='Pedro Luiz de CARVALHO'><meta name='citation_author' content='Wagner Almeida de ANDRADE'><meta name='citation_author' content='João Marcelo Ferreira de MEDEIROS'><meta name='citation_author' content='Mateus Dias ARANHA'><meta name='citation_author' content='Manoel Júnior Ferreira MENDES'>
626        <meta name="citation_authors" content="Maria Polliana Gomes da COSTA; Pedro Luiz de CARVALHO; Wagner Almeida de ANDRADE; João Marcelo Ferreira de MEDEIROS; Mateus Dias ARANHA; Manoel Júnior Ferreira MENDES">
627    <meta name="citation_journal_title" content="Revista de Odontologia da UNESP">
628    <meta name="citation_publisher" content="UNESP - Universidade Estadual Paulista">
629    <meta name="citation_issue" content="">
630    <meta name="citation_volume" content="55">
631    <meta name="citation_doi" content="10.1590/1807-2577.20250045">
632    <meta name="citation_firstpage" content="0">
633    <meta name="citation_lastpage" content="0">
634    <meta name="citation_publication_date" content="2026/04/17">
635    <meta name="citation_abstract_html_url" content="http://revodontolunesp.com.br/article/doi/10.1590/1807-2577.20250045">
636            <meta name="citation_pdf_url" content="https://revodontolunesp.com.br/article/10.1590/1807-2577.20250045/pdf/rou-55-e20250045.pdf">
637    
638        <meta name="eprints.title" content="Saúde bucal e acesso odontológico em comunidades quilombolas rurais do Pará
639">
640    <meta name="eprints.creators_name" content="">
641    <meta name="eprints.type" content="article">
642    <meta name="eprints.datestamp" content="2026-10-02 17:40:35">
643    <meta name="eprints.ispublished" content="pub">
644    <meta name="eprints.date" content="2026/04/17">
645    <meta name="eprints.date_type" content="published">
646    <meta name="eprints.publication" content="Revista de Odontologia da UNESP">
647    <meta name="eprints.volume" content="55">
648    <meta name="eprints.pagerange" content="0 - 0">
649
650        <meta name="prism.volume" content="55">
651    <meta name="prism.number" content="">
652    <meta name="prism.startingPage" content="0">
653    <meta name="prism.endingPage" content="0">
654    <meta name="prism.publicationName" content="Saúde bucal e acesso odontológico em comunidades quilombolas rurais do Pará
655">
656    <meta name="prism.issn" content="">
657    <meta name="prism.publicationDate" content="2026/04/17">
658    <meta name="prism.doi" content="10.1590/1807-2577.20250045">
659
660        <meta name="dc.title" content="Saúde bucal e acesso odontológico em comunidades quilombolas rurais do Pará
661">
662    <meta name="dc.publisher" content="UNESP - Universidade Estadual Paulista">
663    <meta name="dc.format" content="text/html">
664    <meta name="dc.creator" content="Maria Polliana Gomes da COSTA; Pedro Luiz de CARVALHO; Wagner Almeida de ANDRADE; João Marcelo Ferreira de MEDEIROS; Mateus Dias ARANHA; Manoel Júnior Ferreira MENDES">
665    <meta name="dc.identifier" content="10.1590/1807-2577.20250045">
666    <meta name="dc.date" content="2026/04/17">
667    <div style="display:none">
668        <span id="invisible-id">69e284eaa95395147d3bc434</span>
669        <span id="invisible-journalID">rou</span>
670        <span id="invisible-class">Articles</span>
671    </div>
672</article>
673
674<script>
675    $('body').on('click', '#article-lp-actions a.pdfType1, #download-links a.pdfType1', function() {
676        updateCounter();
677    });
678</script>
678
679
680
681<div id="mobile-download-area">
682    <div class="area-label">Links & Downloads</div>
683    <nav class="ecMobile_actions">
684        <ul>
685           
686                                                    <li><a href="/article/10.1590/1807-2577.20250045/pdf/rou-55-e20250045.pdf" onClick='downloadClick();' alt="pdf" title="pdf" class="singleLink pdfType1" target="_blank"><i class="fa fa-file-pdf-o"></i> PDF</a></li>
687                                                        
688            
689                
690            
691                    </ul>
692    </nav>
693</div>
694
695    <div id="download-links">
696                     <h4>Links</h4>
697                 <ul>
698                                                   <li><a href="/article/10.1590/1807-2577.20250045/pdf/rou-55-e20250045.pdf" onClick='downloadClick();' alt="pdf" title="pdf" class="singleLink pdfType1" target="_blank"><i class="fa fa-file-pdf-o"></i> PDF</a></li>
699                                                        
700            
701                
702            
703                    </ul>
704    </div>
705
706
707    <div id="share-links">
708        <h4>Share</h4>
709        <ul>
710            <li><a href="http://www.facebook.com/share.php?u=http://revodontolunesp.com.br/article/doi/10.1590/1807-2577.20250045&amp;t= Article :: Saúde bucal e acesso odontolÃ..." target="_blank" title="Share on Facebook"><img src="/images/social_icons/icon.fb.16.png" width="16" height="16" alt="Facebook"> Facebook</a></li>            <li><a href="https://plus.google.com/share?url=http://revodontolunesp.com.br/article/doi/10.1590/1807-2577.20250045" target="_blank" title="Share on Google+"><img src="/images/social_icons/icon.gplus.16.png" width="16" height="16" alt="Google+"> Google+</a></li>            <li><a href="http://twitter.com/intent/tweet?text=Checkout this article I found! :: Saúde bucal e acesso odontolÃ...+&amp;url=http://revodontolunesp.com.br/article/doi/10.1590/1807-2577.20250045" target="_blank" title="Share on Twitter" id="twitter-share-link"><img src="/images/social_icons/icon.twtr.16.png" width="16" height="16" alt="Twitter"> Twitter</a></li>            <li><a href="http://www.linkedin.com/shareArticle?url=http://revodontolunesp.com.br/article/doi/10.1590/1807-2577.20250045&amp;title= Article :: Saúde bucal e acesso odontolÃ...&amp;summary=Checkout this article I found." target="_blank" title="Add to LinkedIn"><img src="/images/social_icons/icon.linkedin.16.png" width="16" height="16" alt="Mendeley"> LinkedIn</a></li>            <li><a href="http://www.mendeley.com/import/?url=http://revodontolunesp.com.br/article/doi/10.1590/1807-2577.20250045" target="_blank" title="Add to Mendeley"><img src="/images/social_icons/icon.mendeley.16.png" width="16" height="16" alt="Mendeley"> Mendeley</a></li>            <li><a href="http://www.stumbleupon.com/submit?url=http://revodontolunesp.com.br/article/doi/10.1590/1807-2577.20250045" target="_blank" title="Add to StumbleUpon"><img src="/images/social_icons/icon.stumble.16.png" width="16" height="16" alt="StumbleUpon"> StumbleUpon</a></li>            <li><a href="http://www.citeulike.org/posturl?url=http://revodontolunesp.com.br/article/doi/10.1590/1807-2577.20250045&amp;title= Article :: Saúde bucal e acesso odontolÃ..." target="_blank" title="Add to CiteULike"><img src="/images/social_icons/icon.cul.16.png" width="16" height="16" alt="CiteULike"> CiteULike</a></li>            <li><a href="http://www.reddit.com/submit?url=http://revodontolunesp.com.br/article/doi/10.1590/1807-2577.20250045" target="_blank" title="Submit to Reddit"><img src="/images/social_icons/icon.reddit.16.png" width="16" height="16" alt="Reddit"> Reddit</a></li>            <li><a target="_blank" href="mailto:?subject=Checkout this article I found." title="Email this article"><img src="/images/social_icons/icon.email.16.png" width="16" height="16" alt="Email"> Email</a></li>        </ul>
711    </div>
712
713 
714
715<script>
716    $(window).load(function(){
717        if(!$('#shadow-article-actions').length){
718            // $("#download-links" ).fadeIn().appendTo("#ec-summary");
719            $("#share-links" ).fadeIn().appendTo("#ec-summary");
720        }
721    });
722</script>
722
723
724    
724<script>
725    $(window).load(function() {
726        ga('send', 'event', 'Abstract', 'View', 'http://revodontolunesp.com.br/article/doi/10.1590/1807-2577.20250045');
727    });
728
729
730    function downloadClick(){
731        ga('send', 'event', 'PDF', 'Click on PDF link', 'http://revodontolunesp.com.br/article/doi/10.1590/1807-2577.20250045');
732    }
733    </script>
733
734			</div>
735											<aside class="medium-2 columns" id="summary-sidebar"   style="max-width:1140px !important;"  data-magellan-expedition="fixed">
736					<div id="ec-summary" style="max-width: 160px;" class="right ">
737						<div id="summary-links">
738							<h4>Summary</h4>
739							<ul></ul>
740						</div>
741					</div>
742				</aside>
743				
744
745					</div>
746	</div>
747</div>
748
749<div id="bannersBottomArea">
750		
751          
752      
753      
754              <aside class="banners banner-location bottom client">        </aside>
755                    
755<script>
756              $('body').on('click','.banner-link-bottom',function(){
757                if (typeof gtag === 'function') {
758                  gtag('event', 'banner_click', {
759                    banner_name: $(this).attr('ec-data-bannerName') || '',
760                    banner_position: 'bottom',
761                    link_url: this.href,
762                    page_location: window.location.href
763                  });
764                }
765              });
766            </script>
766
767        
768              	</div>
769
770
771<script>
772$(document).ready(function() {
773	drawSummary();
774});
775</script>
775
776
777
778
779<footer id="site-footer" class="site-footer">
780  <div class="row" style="position:relative;">
781    <div class="row">
782      <div class="medium-6 small-12 columns">
783        <nav class="nav-footer">
784          
785          <ul class="nav-bar" id="journal_navigation">
786<li class="home-footer-link"><a href="/">Home</a></li>
787<li class="about-footer-link"><a href="/about">About the Journal</a></li>
788<li class="board-footer-link"><a href="/board">Editorial Board</a></li>
789<li class="instructions-footer-link"><a href="/instructions">Guidelines and Policies</a></li>
790<li class="current-footer-link"><a href="/current">Current Edition</a></li>
791<li class="archive-footer-link"><a href="/archive">Archive</a></li>
792<li class="contact-footer-link"><a href="/contact">Contact</a></li>
793<li class="browse-footer-link"><a href="/journal/rou/browse">Browse by date</a></li>
794</ul>        </nav>
795      </div>
796
797      <div class="medium-3 columns footer-search-area">
798        <form id="footerSearch" action="/search?q=&amp;page=&amp;ed=&amp;year=&amp;type=&amp;area=" method="get">
799<input type="hidden" value="" name="q" />
800<input type="hidden" value="" name="page" />
801<input type="hidden" value="" name="ed" />
802<input type="hidden" value="" name="year" />
803<input type="hidden" value="" name="type" />
804<input type="hidden" value="" name="area" />                    <input type="hidden" value=rou name="journalID">
805                    <div class="columns search-field" style="padding:0;">
806                    <a id="btnSearchMobile" class="btnHeaderSearch" style="margin-top:10px; border-radius: 0 5px 5px 0; display: block; background: white; float: right; margin-right: 10px; padding: 9px 10px 8px 10px;"><i class="fa fa-search"></i></a><input style="font-size:14px; height: 32px; margin-top:10px; border-radius: 5px 0 0 5px; float: left; width: 196px; margin-left: 10px; padding:5px !important; line-height: 16px;" placeholder="Search" type="text" value="" name="q" id="q" />                    </div>
807                </form>                <hr style="color:#ccc; background:#ccc; border-color:#ccc;"/>
808
809                
809<script>
810                    $("#btnSearchMobile").click(function(){
811                        $('#footerSearch').submit();
812                    });
813                </script>
813
814                        <br /><br />
815            <section id="journal-social">
816		
817		
818		
819		
820		
821			</section>
822          </div>
823    </div>
824  </div>
825</footer>
826
827<div class="copyright-notes">
828  <div class="row footer-information">
829    
830    <div class="smallprints">
831      <div style="float:right;">
832        1807-2577 (Electronic)       </div>
833      <strong>Rev. odontol. UNESP</strong> <span class="copyright-text">©2026 All rights reserved for this website content. Articles follow their own licenses.</span>
834    </div>
835  </div>
836</div>
837
838  
839      
840      <div id="footer-logo" class="logo-site">
841        <a href="http://www.periodikos.com.br" target="_blank"><img src="/images/periodikos-footer.png" alt="logo"></a>
842      </div>
843
844    
845
846
847  
848
849
850
851
852
853
854<div id="mobile-top-bar" class="show-top">
855<h1 id="mobile-top-JournalName">Rev. odontol. UNESP</h1>
856</div>
857
858<div id="mobile-menu-area">
859  <nav class="ecMobile_actions">
860        <button id="mobile-menu-button" class="show-top"><i class="fa fa-bars"></i> </button>
861
862
863
864                      <form id="testeFORM" action="/search?q=&amp;page=&amp;ed=&amp;year=&amp;type=&amp;area=" method="get">
865<input type="hidden" value="" name="q" />
866<input type="hidden" value="" name="page" />
867<input type="hidden" value="" name="ed" />
868<input type="hidden" value="" name="year" />
869<input type="hidden" value="" name="type" />
870<input type="hidden" value="" name="area" />                    <input type="hidden" value=rou name="journalID">
871                    <div class="columns search-field" style="padding:0;">
872                    <a id="btnSearchMobile" class="btnHeaderSearch" style="margin-top:10px; border-radius: 0 5px 5px 0; display: block; background: white; float: right; margin-right: 10px; padding: 9px 10px 8px 10px;"><i class="fa fa-search"></i></a><input style="font-size:14px; height: 32px; margin-top:10px; border-radius: 5px 0 0 5px; float: left; width: 196px; margin-left: 10px; padding:5px !important; line-height: 16px;" placeholder="Search" type="text" value="" name="q" id="q" />                    </div>
873                </form>                <hr style="color:#ccc; background:#ccc; border-color:#ccc;"/>
874
875                
875<script>
876                    $("#btnSearchMobile").click(function(){
877                        $('#testeFORM').submit();
878                    });
879                </script>
879
880                                  <span class="languagePicker"><form action="/article/doi/10.1590/1807-2577.20250045" method="post"><a class=''><i class="hide-for-small-only">English</i><i class="show-for-small-only">EN</i></a> <a href='?languageSelector=pt' class=' disabled'><i class="hide-for-small-only">Português</i><i class="show-for-small-only">PT</i></a> </form></span>
881          <hr>
882        
883        <nav id="journal-links-mobile" class="medium-12 columns journal-navigation">
884          
885          <ul class="nav-bar" id="journal_navigation">
886<li><a href="/">Home</a></li>
887<li><a href="/about">About the Journal</a></li>
888<li><a href="/board">Editorial Board</a></li>
889<li><a href="/instructions">Guidelines and Policies</a></li>
890<li><a href="/current">Current Edition</a></li>
891<li><a href="/archive">Archive</a></li>
892<li><a href="/contact">Contact</a></li>
893</ul>        </nav>
894            </nav>
895</div>
896
897<div id="mobile-bottom-bar" class="show-bottom">
898  <nav>
899      <button id="mobile-share-button" data-target="#mobile-share-area" class=" small-4 columns"><i class="fa fa-share-alt small-3"></i></button>
900    <button id="mobile-download-button" data-target="#mobile-download-area"class=" small-4 columns"><i class="fa fa-download"></i></button>
901    <button id="mobile-page-button" data-target="#mobile-page-area"class=" small-4 columns"><i class="fa fa-list"></i></button>
902    </nav>
903</div>
904
905  <div id="mobile-share-area">
906    <div class="area-label"><span>Share this page</span></div>
907
908    
909    <nav class="ecMobile_actions">
910      <ul>
911                <li><a href="http://www.facebook.com/share.php?u=https://revodontolunesp.com.br/article/doi/10.1590/1807-2577.20250045&amp;t=Article :: " target="_blank" title="Share on Facebook"><img src="/images/social_icons/icon.fb.16.png" width="16" height="16" alt="Facebook"> Facebook</a></li>                <li><a href="https://plus.google.com/share?url=https://revodontolunesp.com.br/article/doi/10.1590/1807-2577.20250045" target="_blank" title="Share on Google+"><img src="/images/social_icons/icon.gplus.16.png" width="16" height="16" alt="Google+"> Google+</a></li>                <li><a href="http://twitter.com/intent/tweet?text=Checkout this article I found! :: +&amp;url=https://revodontolunesp.com.br/article/doi/10.1590/1807-2577.20250045" target="_blank" title="Share on Twitter" id="twitter-share-link"><img src="/images/social_icons/icon.twtr.16.png" width="16" height="16" alt="Twitter"> Twitter</a></li>                <li><a href="http://www.linkedin.com/shareArticle?url=https://revodontolunesp.com.br/article/doi/10.1590/1807-2577.20250045&amp;title=Article :: >&amp;summary=Checkout this article I found." target="_blank" title="Add to LinkedIn"><img src="/images/social_icons/icon.linkedin.16.png" width="16" height="16" alt="Mendeley"> LinkedIn</a></li>                <li><a href="http://www.mendeley.com/import/?url=https://revodontolunesp.com.br/article/doi/10.1590/1807-2577.20250045" target="_blank" title="Add to Mendeley"><img src="/images/social_icons/icon.mendeley.16.png" width="16" height="16" alt="Mendeley"> Mendeley</a></li>                <li><a href="http://www.stumbleupon.com/submit?url=https://revodontolunesp.com.br/article/doi/10.1590/1807-2577.20250045" target="_blank" title="Add to StumbleUpon"><img src="/images/social_icons/icon.stumble.16.png" width="16" height="16" alt="StumbleUpon"> StumbleUpon</a></li>        <li><a href="http://www.reddit.com/submit?url=https://revodontolunesp.com.br/article/doi/10.1590/1807-2577.20250045" target="_blank" title="Submit to Reddit"><img src="/images/social_icons/icon.reddit.16.png" width="16" height="16" alt="Reddit"> Reddit</a></li>                <li><a href="http://www.citeulike.org/posturl?url=https://revodontolunesp.com.br/article/doi/10.1590/1807-2577.20250045&amp;title=Article :: " target="_blank" title="Add to CiteULike"><img src="/images/social_icons/icon.cul.16.png" width="16" height="16" alt="CiteULike"> CiteULike</a></li>                <li><a target="blank" href="mailto:?body=https://revodontolunesp.com.br/article/doi/10.1590/1807-2577.20250045" title="Email this article"><img src="/images/social_icons//icon.email.16.png" width="16" height="16" alt="Email"> Email</a></li>            </ul>
912    </nav>
913  </div>
914  
915<div id="mobile-page-area">
916  <div class="area-label"><span>Page Sections</span></div>
917  <nav class="ecMobile_actions">
918    <ul></ul>
919  </nav>
920</div>
921<button id="bigScreen-go-top"><i class="fa fa-chevron-circle-up hide-for-small"></i> <i class="fa fa-chevron-up show-for-small"></i></button>
922<div class="joyride-modal-bg-custom"></div>
923<div id="journalID-helper" style="display:none;"></div>
924
925<script type="text/javascript" src="https://cdnjs.cloudflare.com/ajax/libs/foundation/5.0.2/js/foundation.min.js" ></script>
925
926
927
928<!--
928<script type="text/javascript" src="/bower_components/foundation/js/foundation/foundation.joyride.js" ></script>
928-->
929<script type="text/javascript" src="/javascripts/site.js?v=1790962835" ></script>
929
930<!--[if (lt IE 9) & (!IEMobile)]>
930<script type="text/javascript" src="/javascripts/rem.min.js"></script>
930<![endif]-->
931<script type="text/javascript" src="/javascripts/scrollActions.js?v=1790962835" ></script>
931
932    
932<script defer src='//js.trendmd.com/trendmd.min.js' data-trendmdconfig='{"journal_id":"61659","element":"#trendmd-suggestions"}'></script>
932
933
934<script type="text/javascript" src="/javascripts/slick/slick/slick.min.js" ></script>
934
935
936
937<script>
938  //setting baseURL var to be used at site.js
939  var yiiBaseURL ="";
940  var userID = "[email protected]";
941  var clientMongoID = "";
942  var userPreview = "";
943  var userJournal = "";
944  var currentLanguage = "en";
945  var hasDomain = "1";
946  setPHPVars(yiiBaseURL, userID, clientMongoID, userPreview, userJournal, currentLanguage, hasDomain);
947
948  $('body').on('click', '.delete-article', function(event){
949    var alertTitle = "Do you wish to delete?";
950      var alertYes = "Yes";
951      var alertNo = "No";
952      var alertDeleted = "Deleted!";
953      var alertDeletedMsg = "Successfully Removed.";
954      var clickedElementHref = $(this).attr('href');
955      $('#site-footer').hide();
956      event.preventDefault();
957
958      swal({
959        title: alertTitle,
960      // text: alertText,
961      type: "warning",
962      showCancelButton: true,
963      confirmButtonColor: "#DD6B55",
964      confirmButtonText: alertYes,
965      cancelButtonText: alertNo,
966      closeOnConfirm: false,
967      closeOnCancel: true,
968      showLoaderOnConfirm: true
969      }, function(isConfirm){
970        if (isConfirm) {
971          swal(alertDeleted, alertDeletedMsg, "success");
972          setTimeout(function(){
973          window.location.href = clickedElementHref;
974          }, 1000);
975
976        } else {
977          $('#site-footer').show();
978          event.preventDefault();
979        }
980      });
981  });
982
983  // Idea ---- use LOCAL STORAGE to from time to time SYNC multiple opened windows.
984  var isUserGuest = "1";
985  $(window).load(function(){
986    localStorage.wID = "";
987    window.windowID = Date.now().toString();
988    localStorage.wID = window.windowID;
989
990    if(($(window).width()) > 640 && ("1" == 0)){
991      $('body').on('click','#refresh-timeout', function(){
992        refreshTimeout("-1790962835");
993        $("#timeout").html(textSession + localStorage.newTime + textMinutes).css({'background':'white', 'color':'black'});
994        localStorage.adminTimeout = 1800;
995        date.setSeconds(localStorage.adminTimeout); // specify value for SECONDS here
996        localStorage.newTime = date.toISOString().substr(14, 5);
997      });
998
999      if(isUserGuest != 1){
1000        window.timeout = "";
1001        var timeoutOrange = window.timeout/2;
1002        var timeoutRed = window.timeout/3;
1003        localStorage.adminTimeout = window.timeout;
1004
1005        if(window.currentLanguage == "pt"){
1006          var textSession = "Tempo restante da sua sessão: <strong>";
1007          var textMinutes = " minutos</strong>";
1008          var textClosedSession = "<strong>Sessão Finalizada - Para continuar, realize um novo login</strong>";
1009          var textRefreshSession = ' (Clique <strong id="refresh-timeout">aqui</strong> para atualizar)';
1010
1011        }else{
1012          var textSession = "Remaining time in current session: <strong>";
1013          var textMinutes = " minutes</strong>";
1014          var textClosedSession = "<strong>Session Closed - Need to login again</strong>";
1015          var textRefreshSession = ' (Click <strong id="refresh-timeout">here</strong> to refresh)';
1016        }
1017
1018        setInterval(function(){
1019          var date = new Date(null);
1020          date.setSeconds(localStorage.adminTimeout); // specify value for SECONDS here
1021          localStorage.newTime = date.toISOString().substr(14, 5);
1022
1023            if(localStorage.adminTimeout <= 0){
1024            $("#timeout").html(textClosedSession).css('background','red');
1025
1026          }else if(localStorage.adminTimeout > timeoutOrange){
1027            $("#timeout").html(textSession + localStorage.newTime + textMinutes).css({'background':'white', 'color':'#666'});
1028
1029          }else if(localStorage.adminTimeout <= timeoutOrange && localStorage.adminTimeout > timeoutRed){
1030            $("#timeout").html(textSession + localStorage.newTime + textMinutes).css({'background':'orange', 'color':'white'});
1031
1032          }else if(localStorage.adminTimeout <= timeoutRed){
1033            $("#timeout").html(textSession + localStorage.newTime + textMinutes + textRefreshSession).css({'background':'red','color':'white'});
1034
1035          }else{
1036            $("#timeout").html(textSession + localStorage.newTime + textMinutes);
1037          }
1038
1039          if(localStorage.wID == ""){
1040            localStorage.wID = window.windowID;
1041          }
1042
1043          if(localStorage.wID == window.windowID){
1044            localStorage.adminTimeout = localStorage.adminTimeout-1;
1045            window.timeout = window.timeout-1;
1046          }else{
1047            // console.log('false');
1048          }
1049
1050          }, 1000);
1051      }
1052    }
1053
1054    window.onbeforeunload = function(){
1055       localStorage.wID = "";
1056    }
1057
1058
1059    if(("1" == 1)){
1060      if($('.ecMobile_actions ul').is(':empty')){
1061        $('#mobile-page-button').hide();
1062        $('#mobile-share-button').css('width','100%');
1063      }
1064    }
1065
1066    // if($('#ec-summary ul').is(':empty')){
1067    //  console.log("Empty!");
1068    //  $('#ec-article-actions').style('display', 'none','important');
1069    //  $('#shadow-article-actions').style('display', 'none','important');
1070    // }
1071  })
1072
1073  $(document).ready(function(){
1074    $('.periodikos-slide').slick({
1075      slide: 'div',
1076      arrows: true,
1077      autoplay:true,
1078      autoplaySpeed:5000,
1079      speed: 1500
1080    });
1081  });
1082</script>
1082
1083
1084</body>
1085</html>
1086

Line numbers count LF bytes from the start of the resource, as the search results do. Vendor segments are library code the classifier recognised; they are stored but not indexed. Bytes are shown as Latin1 characters, one per byte.