PageSourceSearch

https://pw-portal.de/aussen-und-sicherheitspolitik/strategische-konkurrenz-im-internationalen-system

html pw-portal.de collected 2026-09-24 09:41:14 UTC 89,656 bytes, 2,498 lines download raw bytes

1<!DOCTYPE html>
2<html lang="de-de" dir="ltr" prefix="og: http://ogp.me/ns#">
3    
4  <head>
5<script class="4analytics_rule_1" >
6    var _forA = _forA || {"c":{"ep":"https:\/\/pw-portal.de\/index.php?nolangfilter=1&format=raw&_wblapi=\/foranalytics\/v1\/m","mvd":5,"dbg":false,"scl":0.5},"d":{"ru":1,"i":{"item_scope":"com_content","item_type":"article","item_lang":"de-DE","item_parent":"com_content-category-172","item_id":"com_content-article-43416"},"s":200}};
7    _forA.d['vst'] = Date.now();
8</script>
8
9
10  	<!-- Start TAGZ: -->
11  	<meta name="twitter:card" content="summary_large_image"/>
12	<meta name="twitter:description" content="Neuer Beitrag auf dem PW-Portal!"/>
13	<meta name="twitter:site" content="@pw_portal"/>
14	<meta name="twitter:title" content=" Strategische Konkurrenz in den internationalen Beziehungen"/>
15	<meta property="og:site_name" content="PW-Portal"/>
16	<meta property="og:title" content=" Strategische Konkurrenz in den internationalen Beziehungen"/>
17	<meta property="og:type" content="website"/>
18	<meta property="og:url" content="https%3A%2F%2Fpw-portal.de%2Faussen-und-sicherheitspolitik%2Fstrategische-konkurrenz-im-internationalen-system"/>
19  	<!-- End TAGZ -->
20  		
21        <meta name="viewport" content="width=device-width, initial-scale=1">
22        <link rel="icon" href="/images/pw-portal-astroid/favcon.png" sizes="any">
23                <link rel="apple-touch-icon" href="/images/pw-portal-astroid/favcon.png">
24        <meta charset="utf-8">
25	<meta name="twitter:card" content="summary_large_image">
26	<meta name="twitter:title" content="Portal für Politikwissenschaft –  Strategische Konkurrenz in den internationalen Beziehungen">
27	<meta name="twitter:image" content="https://pw-portal.de/images/og-generated/66f387096b7662cbf551ab0b1dfae933.png?1a4c6feef0655c11dfffb6528d734c37">
28	<meta name="twitter:image:alt" content="Strategische Konkurrenz in den internationalen Beziehungen">
29	<meta property="og:image" content="https://pw-portal.de/images/og-generated/66f387096b7662cbf551ab0b1dfae933.png?1a4c6feef0655c11dfffb6528d734c37">
30	<meta property="og:image:alt" content=" Strategische Konkurrenz in den internationalen Beziehungen">
31	<meta property="og:image:height" content="1200">
32	<meta property="og:image:width" content="640">
33	<meta property="og:title" content="Portal für Politikwissenschaft –  Strategische Konkurrenz in den internationalen Beziehungen">
34	<meta property="og:site_name" content="Portal für Politikwissenschaft">
35	<meta name="description" content=" ">
36	<meta name="generator" content="Joomla! - Open Source Content Management">
37	<title>Portal für Politikwissenschaft –  Strategische Konkurrenz in den internationalen Beziehungen</title>
38	<link href="https://pw-portal.de/suche?format=opensearch" rel="search" title="OpenSearch Portal für Politikwissenschaft" type="application/opensearchdescription+xml">
39	<link href="/images/pw-portal-astroid/favcon.png" rel="icon" sizes="any">
40	<link href="/images/pw-portal-astroid/favcon.png#2" rel="apple-touch-icon">
41<link href="/media/vendor/awesomplete/css/awesomplete.css?1.1.7" rel="stylesheet">
42	<link href="/media/vendor/joomla-custom-elements/css/joomla-alert.min.css?0.4.1" rel="stylesheet">
43	<link href="/media/system/css/joomla-fontawesome.min.css?5.0.44" rel="preload" as="style" onload="this.onload=null;this.rel='stylesheet'">
44	<link href="/templates/yootheme/css/theme.119.css?1789720875" rel="stylesheet">
45	<link href="/media/plg_system_jcepro/site/css/content.min.css?86aa0286b6232c4a5b58f892ce080277" rel="stylesheet">
46	<link href="/media/plg_system_jcemediabox/css/jcemediabox.min.css?eb6775d1512159161e78f11c8b83a3a1" rel="stylesheet">
47<script src="/plugins/system/fs_grid/modules/element/grid/assets/js/grid.min.js?5.0.44" defer></script>
47
48	
48<script src="/media/vendor/jquery/js/jquery.min.js?3.7.1"></script>
48
49	
49<script src="/media/vendor/jquery/js/jquery-noconflict.min.js?3.7.1"></script>
49
50	
50<script src="/media/vendor/awesomplete/js/awesomplete.min.js?1.1.7" defer></script>
50
51	
51<script type="application/json" class="joomla-script-options new">{"joomla.jtext":{"JLIB_JS_AJAX_ERROR_OTHER":"Beim Abrufen von JSON-Daten wurde ein HTTP-Statuscode %s zurückgegeben.","JLIB_JS_AJAX_ERROR_PARSE":"Ein Parsing-Fehler trat bei der Verarbeitung der folgenden JSON-Daten auf:<br><code style='color:inherit;white-space:pre-wrap;padding:0;margin:0;border:0;background:inherit;'>%s<\/code>","ERROR":"Fehler","MESSAGE":"Nachricht","NOTICE":"Hinweis","WARNING":"Warnung","SUCCESS":"Erfolg","JCLOSE":"Schließen","JOK":"OK","JOPEN":"Öffnen"},"finder-search":{"url":"\/component\/finder\/?task=suggestions.suggest&amp;format=json&amp;tmpl=component&amp;Itemid=435"},"system.paths":{"root":"","rootFull":"https:\/\/pw-portal.de\/","base":"","baseFull":"https:\/\/pw-portal.de\/"},"csrf.token":"4a77f825d53a9134e1dbf7d83264e6e1"}</script>
51
52	
52<script src="/media/system/js/core.min.js?a3d8f8"></script>
52
53	
53<script src="/media/com_finder/js/finder.min.js?755761" type="module"></script>
53
54	
54<script src="/media/system/js/messages.min.js?9a4811" type="module"></script>
54
55	
55<script src="/templates/yootheme/vendor/assets/uikit/dist/js/uikit.min.js?5.0.44"></script>
55
56	
56<script src="/templates/yootheme/vendor/assets/uikit/dist/js/uikit-icons.min.js?5.0.44"></script>
56
57	
57<script src="/templates/yootheme/assets/site/js/theme.js?5.0.44"></script>
57
58	
58<script src="/templates/yootheme_pw/js/custom.js?5.0.44"></script>
58
59	
59<script src="/media/plg_system_jcemediabox/js/jcemediabox.min.js?eb6775d1512159161e78f11c8b83a3a1"></script>
59
60	
60<script type="application/ld+json">{"@context":"https://schema.org","@graph":[{"@type":"Organization","@id":"https://pw-portal.de/#/schema/Organization/base","name":"Portal für Politikwissenschaft","url":"https://pw-portal.de/"},{"@type":"WebSite","@id":"https://pw-portal.de/#/schema/WebSite/base","url":"https://pw-portal.de/","name":"Portal für Politikwissenschaft","publisher":{"@id":"https://pw-portal.de/#/schema/Organization/base"},"potentialAction":{"@type":"SearchAction","target":"https://pw-portal.de/suche?q={search_term_string}","query-input":"required name=search_term_string"}},{"@type":"WebPage","@id":"https://pw-portal.de/#/schema/WebPage/base","url":"https://pw-portal.de/aussen-und-sicherheitspolitik/strategische-konkurrenz-im-internationalen-system","name":"Portal für Politikwissenschaft –  Strategische Konkurrenz in den internationalen Beziehungen","description":" ","isPartOf":{"@id":"https://pw-portal.de/#/schema/WebSite/base"},"about":{"@id":"https://pw-portal.de/#/schema/Organization/base"},"inLanguage":"de-DE"},{"@type":"Article","@id":"https://pw-portal.de/#/schema/com_content/article/43416","name":" Strategische Konkurrenz in den internationalen Beziehungen","headline":" Strategische Konkurrenz in den internationalen Beziehungen","inLanguage":"de-DE","isPartOf":{"@id":"https://pw-portal.de/#/schema/WebPage/base"}}]}</script>
60
61	
61<script>window.yootheme ||= {}; yootheme.theme = {"i18n":{"close":{"label":"Schlie\u00dfen"},"totop":{"label":"Zur\u00fcck nach oben"},"marker":{"label":"\u00d6ffnen"},"navbarToggleIcon":{"label":"Men\u00fc \u00f6ffnen"},"paginationPrevious":{"label":"Vorherige Seite"},"paginationNext":{"label":"N\u00e4chste Seite"},"searchIcon":{"toggle":"Suche \u00f6ffnen","submit":"Suche ausf\u00fchren"},"slider":{"next":"N\u00e4chste Folie","previous":"Vorherige Folie","slideX":"Folie %s","slideLabel":"%s von %s"},"slideshow":{"next":"N\u00e4chste Folie","previous":"Vorherige Folie","slideX":"Folie %s","slideLabel":"%s von %s"},"lightboxPanel":{"next":"N\u00e4chste Folie","previous":"Vorherige Folie","slideLabel":"%s von %s","close":"Schlie\u00dfen"}}};</script>
61
62	
62<script>jQuery(document).ready(function(){WfMediabox.init({"base":"\/","theme":"standard","width":"","height":"","lightbox":0,"shadowbox":0,"icons":1,"overlay":1,"overlay_opacity":0.8000000000000000444089209850062616169452667236328125,"overlay_color":"#000000","transition_speed":500,"close":2,"labels":{"close":"Schlie\u00dfen","next":"N\u00e4chstes","previous":"Vorheriges","cancel":"Abbrechen","numbers":"{{numbers}}","numbers_count":"{{current}} von {{total}}","download":"Download"},"swipe":true,"expand_on_click":true,"display_mode":"fit"});});</script>
62
63	
63<script data-preview="diff">UIkit.icon.add({"myicons-footer--x":"<svg xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\" id=\"Layer_2\" viewBox=\"0 0 40 40\"> <g> <path fill=\"none\" stroke-width=\"0\" d=\"M0 0h40v40H0z\"\/> <path id=\"bogen\" d=\"m14.98 9.36-.14.14c-4.52 4.57-4.72 11.79-.39 16.07 4.33 4.28 11.45 3.99 16.07-.48l.14-.14 4.33 4.28-.14.14c-7.07 7.12-18.24 7.51-24.98.82-6.74-6.69-6.45-17.9.58-25.03l.14-.14 4.38 4.33Z\" fill=\"#fff\" stroke-width=\"0\"\/> <path id=\"x\" d=\"m23.83 16.62-.53-.77-4.33-6.11h1.83l3.51 4.96.53.77 4.48 6.45h-1.83l-3.66-5.29Zm1.64-1.87 5.05-5.92h-1.2l-4.38 5.1-3.51-5.1h-4.04l5.29 7.75-5.29 6.16h1.2l4.67-5.39 3.71 5.39h4.04l-5.53-7.99Z\" fill=\"#fff\" stroke-width=\"0\"\/> <\/g><\/svg>","myicons-footer--insta":"<svg xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\" viewBox=\"0 0 40 40\"> <g> <path d=\"m14.91 9.39-.17.17c-4.5 4.59-4.63 11.77-.3 16.06 4.33 4.25 11.47 3.95 16.06-.55l.17-.17L35 29.15s-.08.13-.17.17c-7.01 7.14-18.18 7.56-24.94.89-6.71-6.63-6.5-17.84.51-24.98l.17-.17 4.33 4.33Z\" fill=\"#fff\" stroke-width=\"0\"\/> <path stroke-width=\"0\" d=\"M26.97 8.84h-7.26c-2.46 0-4.46 2-4.46 4.46v7.26c0 2.46 2 4.46 4.46 4.46h7.26c2.46 0 4.46-2 4.46-4.46V13.3c0-2.46-2-4.46-4.46-4.46m3.02 11.72a3.03 3.03 0 0 1-3.02 3.02h-7.26a3.03 3.03 0 0 1-3.02-3.02V13.3a3.03 3.03 0 0 1 3.02-3.02h7.26a3.03 3.03 0 0 1 3.02 3.02v7.26Z\" fill=\"#fff\"\/> <path stroke-width=\"0\" d=\"M23.32 12.74c-2.29 0-4.16 1.87-4.16 4.16s1.87 4.16 4.16 4.16 4.16-1.87 4.16-4.16c.04-2.29-1.83-4.16-4.16-4.16m0 6.93c-1.53 0-2.76-1.23-2.76-2.72s1.23-2.76 2.76-2.76 2.76 1.23 2.76 2.76-1.23 2.72-2.76 2.72M27.69 11.51c-.3 0-.55.13-.76.3-.21.21-.3.47-.3.76s.13.55.3.76c.21.21.47.3.76.3s.55-.13.76-.3c.21-.21.3-.47.3-.76s-.13-.55-.3-.76c-.21-.17-.51-.3-.76-.3\" fill=\"#fff\"\/> <\/g><\/svg>","myicons-footer--fb":"<svg xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\" viewBox=\"0 0 40 40\"> <g> <path fill=\"#fff\" d=\"m14.98 9.36-.14.14c-4.52 4.57-4.72 11.79-.39 16.07 4.33 4.28 11.45 3.99 16.07-.48l.14-.14 4.33 4.28-.14.14c-7.07 7.12-18.24 7.51-24.98.82-6.74-6.69-6.45-17.9.58-25.03l.14-.14 4.38 4.33Z\"\/> <path fill=\"#fff\" d=\"M23.26 30.19V19.17h3.71l.58-4.28h-4.24v-2.74c0-1.25.34-2.07 2.12-2.07h2.21V6.23c-.39-.05-1.73-.14-3.32-.14-3.27 0-5.53 2.02-5.53 5.68v3.18h-3.66v4.28h3.71v11.02h4.43v-.05Z\"\/> <\/g><\/svg>","myicons-footer--bluesky":"<svg xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\" id=\"Layer_2\" viewBox=\"0 0 40 40\"> <g> <path d=\"M0 0h40v40H0z\" style=\"stroke-width:0;fill:none\"\/> <path id=\"bogen\" d=\"m14.91 9.39-.17.17c-4.5 4.59-4.63 11.77-.3 16.06 4.33 4.25 11.47 3.95 16.06-.55l.17-.17L35 29.15s-.08.13-.17.17c-7.01 7.14-18.18 7.56-24.94.89-6.71-6.63-6.5-17.84.51-24.98l.17-.17 4.33 4.33Z\" fill=\"#fff\" stroke-width=\"0\"\/> <path id=\"B\" d=\"M13.46 20.01v-4.55h2.29c.72 0 1.27.59 1.27 1.27 0 .34-.13.64-.34.85.34.21.59.64.59 1.06 0 .72-.59 1.27-1.27 1.27h-2.55v.08Zm2.25-2.59c.38 0 .64-.3.64-.64s-.3-.64-.64-.64h-1.66v1.32h1.66v-.04Zm-1.61.63v1.32h1.91c.38 0 .64-.3.64-.64s-.3-.68-.68-.68H14.1Z\" fill=\"#fff\" stroke-width=\"0\"\/> <path id=\"l\" d=\"M17.8 15.21h.64v4.76h-.64z\" fill=\"#fff\" stroke-width=\"0\"\/> <path id=\"u\" d=\"M19.11 16.82h.64v1.87c0 .42.34.76.76.76.38 0 .76-.34.76-.72v-1.91h.64v3.19h-.64v-.38c-.21.25-.55.47-.93.47-.68 0-1.19-.55-1.19-1.19v-2.08h-.04Z\" fill=\"#fff\" stroke-width=\"0\"\/> <path id=\"e\" d=\"M25.27 19.41c-.3.38-.76.64-1.27.64-.85 0-1.49-.72-1.49-1.66s.68-1.66 1.49-1.66 1.49.72 1.49 1.66v.25h-2.34c.08.42.42.76.85.76.3 0 .55-.13.76-.34l.51.34Zm-2.08-1.27h1.66c-.08-.42-.42-.76-.81-.76-.42 0-.76.34-.85.76\" fill=\"#fff\" stroke-width=\"0\"\/> <path id=\"s\" d=\"M25.95 17.71c0-.64.55-.98 1.23-.98s1.23.3 1.23.98h-.64c0-.25-.21-.38-.55-.38s-.64.13-.64.38.3.25.64.34c.76.13 1.36.38 1.36 1.02 0 .68-.59 1.02-1.36 1.02s-1.36-.34-1.36-1.02h.64c0 .25.34.42.72.42s.72-.17.72-.42c0-.21-.34-.3-.72-.38-.72-.17-1.27-.34-1.27-.98\" fill=\"#fff\" stroke-width=\"0\"\/> <path id=\"k\" d=\"m29.94 18.65-.38.38v.98h-.63v-4.8h.63v2.89l1.28-1.32h.89l-1.32 1.36 1.32 1.82h-.81l-.98-1.31z\" fill=\"#fff\" stroke-width=\"0\"\/> <path id=\"y\" d=\"M33.68 20.35c-.38.98-1.27.98-1.27.98v-.64s.47 0 .64-.47l.08-.21-1.19-3.19h.68l.85 2.29.85-2.29H35l-1.32 3.53Z\" fill=\"#fff\" stroke-width=\"0\"\/> <\/g><\/svg>"})</script>
63
64
65    </head>
66    <body class="topic1">
67
68        <div class="uk-hidden-visually uk-notification uk-notification-top-left uk-width-auto">
69            <div class="uk-notification-message">
70                <a href="#tm-main">Skip to main content</a>
71            </div>
72        </div>
73
74        
75        
76        <div class="tm-page">
77
78                        
79
80
81<header class="tm-header-mobile uk-hidden@l">
82
83
84    
85        <div class="uk-navbar-container">
86
87            <div class="uk-container uk-container-expand">
88                <nav class="uk-navbar" uk-navbar="{&quot;align&quot;:&quot;center&quot;,&quot;container&quot;:&quot;.tm-header-mobile&quot;,&quot;boundary&quot;:&quot;.tm-header-mobile .uk-navbar-container&quot;}">
89
90                                        <div class="uk-navbar-left ">
91
92                                                    <a href="https://pw-portal.de/" aria-label="Zurück zur Startseite" class="uk-logo uk-navbar-item">
93    <picture><source type="image/webp" srcset="/media/yootheme/cache/bd/logo-bd01a9eb.webp 200w, /media/yootheme/cache/25/logo-25dc41a7.webp 378w" sizes="(min-width: 200px) 200px"><img src="/media/yootheme/cache/cf/logo-cfb7ecf5.png" width="200" height="58" alt></picture></a>
94                        
95                        
96                        
97                    </div>
98                    
99                    
100                                        <div class="uk-navbar-right">
101
102                                                    
103                        
104                                                    <a uk-toggle href="#tm-dialog-mobile" class="uk-navbar-toggle" aria-controls="tm-dialog-mobile">
105
106        
107        <div uk-navbar-toggle-icon></div>
108
109        
110    </a>
111                        
112                    </div>
113                    
114                </nav>
115            </div>
116
117        </div>
118
119    
120
121
122
123        <div id="tm-dialog-mobile" uk-offcanvas="container: true; overlay: true" mode="slide" flip>
124        <div class="uk-offcanvas-bar uk-flex uk-flex-column">
125
126                        <button class="uk-offcanvas-close uk-close-large" type="button" uk-close uk-toggle="cls: uk-close-large; mode: media; media: @s"></button>
127            
128                        <div class="uk-margin-auto-bottom">
129                
130<div class="uk-grid uk-child-width-1-1" uk-grid>    <div>
131<div class="uk-panel" id="module-menu-dialog-mobile">
132
133    
134    
135<ul class="uk-nav uk-nav-default uk-nav-accordion" uk-nav="targets: &gt; .js-accordion">
136    
137	<li class="item-1010 uk-active js-accordion uk-open uk-parent"><a href>Außen- und Sicherheitspolitik <span uk-nav-parent-icon></span></a>
138	<ul class="uk-nav-sub">
139
140		<li class="item-1232"><a href="/aussen-und-sicherheitspolitik/ueberblick" class="as">Alle Beiträge im Überblick</a></li>
141		<li class="item-1051 uk-active"><a href="/aussen-und-sicherheitspolitik/strategische-konkurrenz-im-internationalen-system">Strategische Konkurrenz im internationalen System</a></li>
142		<li class="item-1052"><a href="/aussen-und-sicherheitspolitik/konflikte-und-krisen-weltweit">Konflikte und Krisen weltweit</a></li>
143		<li class="item-1053"><a href="/aussen-und-sicherheitspolitik/radikalisierung-und-terrorismus">Radikalisierung und Terrorismus</a></li>
144		<li class="item-1054"><a href="/aussen-und-sicherheitspolitik/internationale-ordnung-und-institutionen">Internationale Ordnung und Institutionen</a></li></ul></li>
145	<li class="item-1011 js-accordion uk-parent"><a href>Demokratie und Frieden <span uk-nav-parent-icon></span></a>
146	<ul class="uk-nav-sub">
147
148		<li class="item-1233"><a href="/demokratie-und-frieden/ueberblick" class="df">Alle Beiträge im Überblick</a></li>
149		<li class="item-1055"><a href="/demokratie-und-frieden/autokratien-und-autokratisierung-politischer-systeme">Autokratien und Autokratisierung politischer Systeme</a></li>
150		<li class="item-1056"><a href="/demokratie-und-frieden/demokratie-durch-frieden-frieden-durch-demokratie">Demokratie durch Frieden – Frieden durch Demokratie?</a></li>
151		<li class="item-1057"><a href="/demokratie-und-frieden/die-versprechen-der-liberalen-demokratie">Die Versprechen der liberalen Demokratie</a></li>
152		<li class="item-1058"><a href="/demokratie-und-frieden/wandel-gesellschaft-klima-wirtschaft-politische-herausforderung">Der Wandel von Gesellschaft, Klima und Wirtschaft als politische Herausforderung </a></li></ul></li>
153	<li class="item-1012 js-accordion uk-parent"><a href>Repräsentation und Parlamentarismus <span uk-nav-parent-icon></span></a>
154	<ul class="uk-nav-sub">
155
156		<li class="item-1234"><a href="/repraesentation-und-parlamentarismus/ueberblick">Alle Beiträge im Überblick</a></li>
157		<li class="item-1059"><a href="/repraesentation-und-parlamentarismus/parlamente-und-parteiendemokratie-unter-druck">Parlamente und Parteiendemokratie - unter Druck? </a></li>
158		<li class="item-1060"><a href="/repraesentation-und-parlamentarismus/politische-kultur-und-kommunikation">Politische Kultur und Kommunikation </a></li>
159		<li class="item-1061"><a href="/repraesentation-und-parlamentarismus/wahlen-und-andere-formen-politischer-partizipation">Wahlen und andere Formen politischer Partizipation </a></li>
160		<li class="item-1062"><a href="/repraesentation-und-parlamentarismus/effizienz-und-leistungsfaehigkeit-demokratischer-institutionen">Effizienz und Leistungsfähigkeit demokratischer Institutionen</a></li></ul></li>
161	<li class="item-1080"><a href="/das-fach-politikwissenschaft">Das Fach Politikwissenschaft</a></li>
162	<li class="item-750 js-accordion uk-parent"><a href>Über das pw-portal <span uk-nav-parent-icon></span></a>
163	<ul class="uk-nav-sub">
164
165		<li class="item-1235"><a href="/pw-portal/was-wir-machen">Was wir machen</a></li>
166		<li class="item-1230"><a href="/pw-portal/wer-wir-sind">Wer wir sind</a></li>
167		<li class="item-1229"><a href="/pw-portal/autor-innen">Autor*innen</a></li>
168		<li class="item-1317"><a href="/pw-portal/news-aus-dem-pw-portal">News aus dem pw-portal</a></li></ul></li></ul>
169
170</div>
171</div>    <div>
172<div class="uk-panel" id="module-tm-4">
173
174    
175    
176
177<!--    -->	<form id="search-tm-4" action="/suche" method="get" role="search" class="uk-search js-finder-searchform uk-search-default uk-width-1-1"><span uk-search-icon uk-icon="myicons-pwicon--suchen" class="uk-position-z-index pw-search-icon"></span><input name="q" class="js-finder-search-query uk-search-input" placeholder="Suche" required aria-label="Suche" type="search"></form>
178
179
180
181
182
183
184</div>
185</div></div>
186            </div>
187            
188            
189        </div>
190    </div>
191    
192    
193    
194
195</header>
196
197
198
199
200<header class="tm-header uk-visible@l">
201
202
203
204        <div uk-sticky media="@l" cls-active="uk-navbar-sticky" sel-target=".uk-navbar-container">
205    
206        <div class="uk-navbar-container">
207
208            <div class="uk-container uk-container-expand">
209                <nav class="uk-navbar" uk-navbar="{&quot;align&quot;:&quot;center&quot;,&quot;container&quot;:&quot;.tm-header &gt; [uk-sticky]&quot;,&quot;boundary&quot;:&quot;.tm-header .uk-navbar-container&quot;}">
210
211                                        <div class="uk-navbar-left ">
212
213                                                    <a href="https://pw-portal.de/" aria-label="Zurück zur Startseite" class="uk-logo uk-navbar-item">
214    <img src="/images/Logos/PW_Logo_RZ.svg" width="230" height="81" alt></a>
215                        
216                        
217                        
218                    </div>
219                    
220                    
221                                        <div class="uk-navbar-right">
222
223                                                    
224<ul class="uk-navbar-nav">
225    
226	<li class="item-1010 uk-active uk-parent"><a role="button" class="as">Außen- und Sicherheitspolitik</a>
227	<div class="uk-drop uk-navbar-dropdown" mode="hover" pos="bottom-center" style="width: 600px;"><div><ul class="uk-nav uk-navbar-dropdown-nav">
228
229		<li class="item-1232"><a href="/aussen-und-sicherheitspolitik/ueberblick" class="as">Alle Beiträge im Überblick</a></li>
230		<li class="item-1051 uk-active"><a href="/aussen-und-sicherheitspolitik/strategische-konkurrenz-im-internationalen-system">Strategische Konkurrenz im internationalen System</a></li>
231		<li class="item-1052"><a href="/aussen-und-sicherheitspolitik/konflikte-und-krisen-weltweit">Konflikte und Krisen weltweit</a></li>
232		<li class="item-1053"><a href="/aussen-und-sicherheitspolitik/radikalisierung-und-terrorismus">Radikalisierung und Terrorismus</a></li>
233		<li class="item-1054"><a href="/aussen-und-sicherheitspolitik/internationale-ordnung-und-institutionen">Internationale Ordnung und Institutionen</a></li></ul></div></div></li>
234	<li class="item-1011 uk-parent"><a role="button" class="df">Demokratie und Frieden</a>
235	<div class="uk-drop uk-navbar-dropdown" mode="hover" pos="bottom-center" style="width: 600px;"><div><ul class="uk-nav uk-navbar-dropdown-nav">
236
237		<li class="item-1233"><a href="/demokratie-und-frieden/ueberblick" class="df">Alle Beiträge im Überblick</a></li>
238		<li class="item-1055"><a href="/demokratie-und-frieden/autokratien-und-autokratisierung-politischer-systeme">Autokratien und Autokratisierung politischer Systeme</a></li>
239		<li class="item-1056"><a href="/demokratie-und-frieden/demokratie-durch-frieden-frieden-durch-demokratie">Demokratie durch Frieden – Frieden durch Demokratie?</a></li>
240		<li class="item-1057"><a href="/demokratie-und-frieden/die-versprechen-der-liberalen-demokratie">Die Versprechen der liberalen Demokratie</a></li>
241		<li class="item-1058"><a href="/demokratie-und-frieden/wandel-gesellschaft-klima-wirtschaft-politische-herausforderung">Der Wandel von Gesellschaft, Klima und Wirtschaft als politische Herausforderung </a></li></ul></div></div></li>
242	<li class="item-1012 uk-parent"><a role="button">Repräsentation und Parlamentarismus</a>
243	<div class="uk-drop uk-navbar-dropdown" mode="hover" pos="bottom-center" style="width: 600px;"><div><ul class="uk-nav uk-navbar-dropdown-nav">
244
245		<li class="item-1234"><a href="/repraesentation-und-parlamentarismus/ueberblick">Alle Beiträge im Überblick</a></li>
246		<li class="item-1059"><a href="/repraesentation-und-parlamentarismus/parlamente-und-parteiendemokratie-unter-druck">Parlamente und Parteiendemokratie - unter Druck? </a></li>
247		<li class="item-1060"><a href="/repraesentation-und-parlamentarismus/politische-kultur-und-kommunikation">Politische Kultur und Kommunikation </a></li>
248		<li class="item-1061"><a href="/repraesentation-und-parlamentarismus/wahlen-und-andere-formen-politischer-partizipation">Wahlen und andere Formen politischer Partizipation </a></li>
249		<li class="item-1062"><a href="/repraesentation-und-parlamentarismus/effizienz-und-leistungsfaehigkeit-demokratischer-institutionen">Effizienz und Leistungsfähigkeit demokratischer Institutionen</a></li></ul></div></div></li>
250	<li class="item-1080"><a href="/das-fach-politikwissenschaft">Das Fach Politikwissenschaft</a></li>
251	<li class="item-750 uk-parent"><a role="button">Über das pw-portal</a>
252	<div class="uk-drop uk-navbar-dropdown" mode="hover" pos="bottom-center"><div><ul class="uk-nav uk-navbar-dropdown-nav">
253
254		<li class="item-1235"><a href="/pw-portal/was-wir-machen">Was wir machen</a></li>
255		<li class="item-1230"><a href="/pw-portal/wer-wir-sind">Wer wir sind</a></li>
256		<li class="item-1229"><a href="/pw-portal/autor-innen">Autor*innen</a></li>
257		<li class="item-1317"><a href="/pw-portal/news-aus-dem-pw-portal">News aus dem pw-portal</a></li></ul></div></div></li></ul>
258
259
260<!--    -->	<form id="search-tm-3" action="/suche" method="get" role="search" class="uk-search js-finder-searchform uk-search-default"><span uk-search-icon uk-icon="myicons-pwicon--suchen" class="uk-position-z-index pw-search-icon"></span><input name="q" class="js-finder-search-query uk-search-input" placeholder="Suche" required aria-label="Suche" type="search"></form>
261
262
263
264
265
266
267                        
268                                                    
269                        
270                    </div>
271                    
272                </nav>
273            </div>
274
275        </div>
276
277        </div>
278    
279
280
281
282
283
284
285
286</header>
287
288            
289            
290
291            <main id="tm-main" >
292
293                
294                <div id="system-message-container" aria-live="polite"></div>
295
296                <!-- Builder #page --><style class="uk-margin-remove-adjacent">#as .uk-tile-default{margin-top: -70px;}</style>
297<div id="as" class="topic1-section uk-section-primary uk-preserve-color">
298        <div class="uk-background-norepeat uk-background-width-1-1 uk-background-center-center uk-section uk-padding-remove-top uk-section-large-bottom" style="background-color: #7215BD;" data-sources="[{&quot;type&quot;:&quot;image\/webp&quot;,&quot;srcset&quot;:&quot;\/media\/yootheme\/cache\/7b\/1.1_Strag_Konkurrenz_AdobeStock_247818160-7b4f9c09.webp 768w, \/media\/yootheme\/cache\/5d\/1.1_Strag_Konkurrenz_AdobeStock_247818160-5d219c9e.webp 1024w, \/media\/yootheme\/cache\/2e\/1.1_Strag_Konkurrenz_AdobeStock_247818160-2ed42063.webp 1197w&quot;,&quot;sizes&quot;:&quot;(min-width: 1197px) 1197px&quot;}]" data-src="/images/headers/1.1_Strag_Konkurrenz_AdobeStock_247818160.jpg" uk-img>    
299        
300        
301        
302            
303                                <div class="uk-container">                
304                    
305<div class="uk-grid-margin uk-grid tm-grid-expand" uk-grid>
306    
307        
308<div class="uk-width-3-5@m">
309    
310        
311            
312            
313            
314                
315                    
316<div class="uk-card uk-card-primary uk-card-small uk-card-body uk-margin-remove-first-child bg-topic1">
317    
318        
319            
320                
321            
322            
323                                                
324                
325                    
326
327                <div class="el-meta uk-text-meta uk-margin-top">Außen- und Sicherheitspolitik</div>        
328                <h3 class="el-title uk-card-title uk-margin-top uk-margin-remove-bottom">Strategische Konkurrenz im<br>internationalen System </h3>        
329        
330    
331        
332        
333        
334        
335        
336
337                
338                
339            
340        
341    
342</div>
343                
344            
345        
346    
347</div>
348<div class="uk-width-2-5@m">
349    
350        
351            
352            
353            
354                
355                    
356                
357            
358        
359    
360</div>
361    
362</div>
363                                </div>                
364            
365        
366        </div>
367    
368</div>
369<div id="as" class="topic1-section bg-topic1 uk-section-primary uk-preserve-color uk-section uk-padding-remove-top uk-section-small-bottom">
370    
371        
372        
373        
374            
375                                <div class="uk-container">                
376                    
377<div class="uk-grid-margin uk-grid tm-grid-expand" uk-grid>
378    
379        
380<div class="uk-grid-item-match uk-width-3-5@m decoborder-topic1">
381        <div class="uk-tile-default uk-tile  uk-tile-xsmall uk-flex uk-flex-middle">    
382        
383            
384            
385                        <div class="uk-panel uk-width-1-1">            
386                
387                    <div class="uk-panel uk-margin"><p>Konkurrenzverhältnisse zwischen Nationalstaaten prägen die internationalen Beziehungen, die internationale Ordnung und Fragen von Krieg und Frieden. In diesem Themenbereich sollen diese vielschichtigen und komplexen Konkurrenzbeziehungen insbesondere aus der Perspektive der Strategic Studies in den Blick genommen werden.</p></div>
388<div class="uk-accordion-default uk-position-relative" uk-accordion="collapsible: true;" style="top: -40px;">
389        
390<div class="el-item">
391    <a class="el-title uk-accordion-title" href>... <span uk-accordion-icon></span></a>
392
393    <div class="uk-accordion-content">
394    
395                <div class="el-content uk-panel"><p>Die internationale Ordnung schien nach Beendigung des Ost-West-Konflikts durch die Abwesenheit strategischer Konkurrenz gekennzeichnet zu sein. Nach dem Zusammenbruch der Sowjetunion waren die USA unangefochten die einzig verbliebende Weltmacht. Kein anderer Staat konnte - während dieses mehr als zwei Jahrzehnte andauernden „unipolaren Moments“ - die Vereinigten Staaten auch nur ansatzweise politisch, ökonomisch, kulturell oder gar militärisch herausfordern.</p>
396<p>Doch diese Zeit scheint endgültig vorbei zu sein. Der Aufstieg neuer Mächte sortiert die internationale Ordnung derzeit neu und verschiebt die globalen Kräfteverhältnisse. Insbesondere die Rivalität zwischen den USA und China kann inzwischen als das zentrale Leitparadigma der internationalen Beziehungen gelten. China fordert den US-amerikanischen Führungsanspruch heraus, sodass sich beide Staaten in einem Konkurrenzkampf um die globale Vormachtstellung befinden, der verschiedene Dimensionen aufweist und die (sicherheits-)politischen, technologischen, militärischen und wirtschaftlichen Dynamiken in der Welt schon heute prägt. Dies zeigt sich beispielsweise in der massiven Politisierung der Handelsbeziehungen beider Staaten: Handelsbilanzen, Zollpolitik, Lieferketten und technologische Überlegenheit bei der Produktion sensibler Güter werden von beiden Seiten „geopolitisch“ gedacht und eng mit weltordnungspolitischen Fragen verbunden. Auch militärisch fordert die VR China die USA zunehmend heraus, indem sie die Lücke zu den Potentialen der USA durch massive Aufrüstungsprogramme verkleinert und im Zuge der Ein-China-Politik mit der Eroberung Taiwans droht. In Bezug auf die militärische Dimension wird teilweise vor der Gefahr des Zuschnappens der „Thukydides-Falle“ gewarnt, die eine Konstellation beschreibt, in der eine aufsteigende Macht den etablierten Hegemon herausfordert, was historisch häufig in einer militärischen Eskalation gemündet habe. Folgenreich ist die sich zuspitzende Staatenkonkurrenz auch für multilaterale Institutionen wie die Welthandelsorganisation, deren Legitimation und Funktionsfähigkeit zunehmend erodieren. Dies liegt auch daran, dass sich die USA unterdessen von einer liberalen internationalen Ordnung, die sie als Hegemon maßgeblich gestaltet haben, offen abwenden.</p>
397<p>Besonders deutlich wird der Bruch mit dieser regelbasierten Ordnung, deren Geltung von mächtigen Staaten bei Bedarf allerdings immer schon recht selektiv gehandhabt wurde, am Beispiel Ru
397sslands, das offen expansionistische Ansprüche hegt und durch seinen Angriffskrieg gegen die Ukraine die europäische Sicherheitsarchitektur radikal infrage stellt. Das Land sieht sich – insbesondere unterfüttert durch sein Nuklearwaffenarsenal – als Großmacht an und beansprucht eine exklusive Einflusssphäre über große Teile des postsowjetischen Raums. Dabei wird Russland zunehmend von China, Iran und Nordkorea unterstützt (politisch, ökonomisch und militärisch), deren gemeinsames Ziel es ist, die internationale Dominanz der USA zurückzudrängen.</p>
398<p>Neben diesen globalen Konkurrenzverhältnissen existieren auch in unterschiedlichen Weltregionen strategische Konkurrenzverhältnisse zwischen Staaten, die nach regionaler Dominanz oder gar Hegemonie streben. Besonders brisant und komplex stellt sich die Lage im Nahen Osten dar, wo der Iran mit seinen schiitischen Verbündeten in einem geopolitischen, ideologischen und sicherheitspolitischen Konflikt mit Saudi-Arabien und dessen Verbündeten steht und dabei sowohl um die Vormachtstellung am Persischen Golf als auch um die Führungsrolle in der islamischen Welt ringt. Ein zentrales Narrativ in der iranischen Politik ist zudem die Forderung nach einer Vernichtung Israels, das sich zuletzt den Golfmonarchien Saudi-Arabien, Vereinigte Arabische Emirate und Bahrain angenähert hatte und dank seiner militärischen Dominanz und diversen erfolgreichen Militäroperationen in Nachbarländern selbst Anspruch auf den Status als regionaler Hegemon erheben kann. Dabei konnte Israel den Einfluss des Iran und seiner Proxies jüngst stark zurückdrängen.</p>
399<p>Darüber hinaus möchten sich aufstrebende Mächte wie Indien und Brasilien auf globaler Ebne nicht mit einer neuen uni- oder bipolaren Ordnung zufriedengeben und erheben den Anspruch, die internationale Ordnung mitzuprägen und mitzugestalten. Dies gilt auch für die Europäische Union, die unter dem Stichwort der „strategischen Autonomie“ bereits seit Jahren diskutiert, wie die außenpolitische Kohärenz und Handlungsfähigkeit der EU gestärkt werden können. Wie komplex, multidimensional und politikfeldabhängig die Konkurrenzbeziehungen dieser Blöcke untereinander sein können, lässt sich an der Formulierung verdeutlichen, mit der die EU ihr Verhältnis gegenüber China definiert. Demnach sei die Volksrepublik „Partner, Wettbewerber und systemischer Rivale“ in einem. Während sich die Partnerschaft beispielsweise auf Fragen der Klimapolitik und des Handels bezieht, befinde man sich auch in einem Wettlauf um Märkte und Ressourcen. Gleichzeitig würden Chinas Weltordnungsambitionen und Versuche, sein autoritäres Modell im globalen Maßstab zu verbreiten, das Land aus Sicht der EU zu einem systemischen Rivalen machen. </p>
400<p>All diese Entwicklungen werden in der Forschung der Internationalen Beziehungen, aber auch der ursprünglich aus dem angelsächsischen Bereich stammenden Strategic Studies aufgegriffen, die die unterschiedlichen Dimensionen von strategischer Konkurrenz zwischen Staaten untersuchen. Als „strategisch“ werden dabei nach Joachim Krause jene politischen Prozesse verstanden, bei denen durch direkten oder indirekten Einsatz von Macht (nicht immer, aber auch durch den Einsatz militärischer Mittel) wesentliche politische Weichenstellungen erfolgen. In diesem Themenfeld erscheinen daher Beiträge, die sich mit der Beschreibung, der Analyse und der Prognose von strategischen Konkurrenzbeziehungen befassen: Welche Rolle spielen Parameter wie Wirtschaftskraft, technologische Innovation, strategische Abhängigkeiten oder Wandel in den Konkurrenzbeziehungen? Dabei wird auch die militärstrategische Dimension sowie die Konfrontation in den Domänen des Cyber- und des Informationskriegs betrachtet. Somit werden auch Themen wie Abschreckung, strategische Kultur, Verteidigung und Interventionsfähigkeit wieder relevant.</p></div>                
401    
402    </div>
403</div>    
404</div>
405                
406                        </div>            
407        
408        </div>    
409</div>
410<div class="uk-grid-item-match uk-flex-middle uk-width-2-5@m uk-visible@m">
411    
412        
413            
414            
415                        <div class="uk-panel uk-width-1-1">            
416                
417                    
418<div class="uk-panel bg-topic1 hide-active-menu uk-visible@m">
419    
420    
421<ul class="uk-nav uk-nav-default">
422    
423	<li class="item-1232"><a href="/aussen-und-sicherheitspolitik/ueberblick" class="as">Alle Beiträge im Überblick</a></li>
424	<li class="item-1051 uk-active"><a href="/aussen-und-sicherheitspolitik/strategische-konkurrenz-im-internationalen-system">Strategische Konkurrenz im internationalen System</a></li>
425	<li class="item-1052"><a href="/aussen-und-sicherheitspolitik/konflikte-und-krisen-weltweit">Konflikte und Krisen weltweit</a></li>
426	<li class="item-1053"><a href="/aussen-und-sicherheitspolitik/radikalisierung-und-terrorismus">Radikalisierung und Terrorismus</a></li>
427	<li class="item-1054"><a href="/aussen-und-sicherheitspolitik/internationale-ordnung-und-institutionen">Internationale Ordnung und Institutionen</a></li></ul>
428
429</div>
430                
431                        </div>            
432        
433    
434</div>
435    
436</div>
437                                </div>                
438            
439        
440    
441</div>
442<div class="uk-section-default uk-section">
443    
444        
445        
446        
447            
448                                <div class="uk-container">                
449                    
450<div class="uk-grid-margin uk-grid tm-grid-expand">
451    
452        
453<div class="uk-width-3-5@m">
454    
455        
456            
457            
458            
459                
460                    
461<div class="fs-grid uk-margin">
462    
463
464            <div id="js-2142b" class="uk-grid-match uk-child-width-1-1 fs-load-more-container" uk-grid uk-grid-checked="uk-tile-default,uk-tile-muted">                            <div class="fs-grid-item-1-container fs-load-more-item fs-mw">            
465<div class="fs-grid-item-holder uk-flex uk-flex-column">
466
467
468
469
470<a class="el-item fs-grid-item-1 uk-margin-auto uk-width-2xlarge uk-card uk-tile-checked uk-card-small uk-card-hover uk-card-body uk-margin-remove-first-child uk-flex-1 uk-link-toggle uk-display-block uk-link-toggle"  href="/aussen-und-sicherheitspolitik/ueberblick/uncle-sam-wants-critical-minerals-die-neue-us-rohstoffpolitik-unter-trump-ii-strategisches-vorbild-fuer-deutschland">
471    <object>
472
473    
474            
475
476
477
478
479
480
481
482
483
484
485
486
487
488
489
490
491
492
493
494    
495            
496            <div class="el-sublayout uk-margin-top uk-margin-remove-bottom">            <div class="uk-panel uk-margin">
497<div class="uk-grid-margin-small uk-grid tm-grid-expand uk-grid-row-small" uk-grid>
498    
499        
500<div class="uk-width-2-5@m">
501    
502        
503            
504            
505            
506                
507                    
508<div class="uk-margin">
509        <picture><source type="image/webp" srcset="/media/yootheme/cache/ce/Seltene-Erden-ce1f7de7.webp 300w, /media/yootheme/cache/a4/Seltene-Erden-a4dc3da1.webp 600w" sizes="(min-width: 300px) 300px"><img class="el-image" src="/media/yootheme/cache/e1/Seltene-Erden-e1961433.jpg" alt loading="lazy" width="300" height="361"></picture>    
510    
511</div>
512                
513            
514        
515    
516</div>
517<div class="uk-width-3-5@m">
518    
519        
520            
521            
522            
523                
524                    <div class="uk-panel uk-text-meta uk-margin">Analyse / 10.08.2026</div>
525<h3 class="uk-margin-remove-top">
526    
527        
528                    Uncle Sam wants Critical Minerals: Die neue US-Rohstoffpolitik unter Trump II – Strategisches Vorbild für Deutschland?        
529        
530    
531</h3><div class="uk-panel strong uk-margin">Jakob Kullik</div><div class="uk-panel uk-margin">Mit der zweiten Amtszeit von Präsident Donald Trump steigen die USA wieder groß ins Bergbau- und Rohstoffgeschäft ein. Das Ziel: Die Reduzierung ihrer gefährlich hohen Abhängigkeit von China bei krit…</div>
532                
533            
534        
535    
536</div>
537    
538</div></div>            </div>
539            
540
541
542
543
544
545
546
547    
548    
549
550    </object>
551</a>
552
553
554
555
556</div>            </div>                                <div class="fs-grid-item-2-container fs-load-more-item fs-mw">            
557<div class="fs-grid-item-holder uk-flex uk-flex-column">
558
559
560
561
562<a class="el-item fs-grid-item-2 uk-margin-auto uk-width-2xlarge uk-card uk-tile-checked uk-card-small uk-card-hover uk-card-body uk-margin-remove-first-child uk-flex-1 uk-link-toggle uk-display-block uk-link-toggle"  href="/aussen-und-sicherheitspolitik/ueberblick/das-gespenst-der-geopolitik">
563    <object>
564
565    
566            
567
568
569
570
571
572
573
574
575
576
577
578
579
580
581
582
583
584
585
586    
587            
588            <div class="el-sublayout uk-margin-top uk-margin-remove-bottom">            <div class="uk-panel uk-margin">
589<div class="uk-grid-margin-small uk-grid tm-grid-expand uk-grid-row-small" uk-grid>
590    
591        
592<div class="uk-width-2-5@m">
593    
594        
595            
596            
597            
598                
599                    
600<div class="uk-margin">
601        <picture><source type="image/webp" srcset="/media/yootheme/cache/24/Schlichte-Leonard-2466e9fb.webp 300w, /media/yootheme/cache/af/Schlichte-Leonard-af4be655.webp 600w" sizes="(min-width: 300px) 300px"><img class="el-image" src="/media/yootheme/cache/28/Schlichte-Leonard-28c9edf5.jpg" alt loading="lazy" width="300" height="234"></picture>    
602    
603</div>
604                
605            
606        
607    
608</div>
609<div class="uk-width-3-5@m">
610    
611        
612            
613            
614            
615                
616                    <div class="uk-panel uk-text-meta uk-margin">Doppelrezension / 05.08.2026</div>
617<h3 class="uk-margin-remove-top">
618    
619        
620                    Das Gespenst der Geopolitik        
621        
622    
623</h3><div class="uk-panel strong uk-margin">Jakob Kullik</div><div class="uk-panel uk-margin">Das geopolitische Denken feiert Renaissance. Doch steckt hinter dem Begriff mehr als bloß zynische Machtstaatspolitik, die ins intellektuelle und politische Elend führt? Oder ist Geopolitik im Gegent…</div>
624                
625            
626        
627    
628</div>
629    
630</div></div>            </div>
631            
632
633
634
635
636
637
638
639    
640    
641
642    </object>
643</a>
644
645
646
647
648</div>            </div>                                <div class="fs-grid-item-3-container fs-load-more-item fs-mw">            
649<div class="fs-grid-item-holder uk-flex uk-flex-column">
650
651
652
653
654<a class="el-item fs-grid-item-3 uk-margin-auto uk-width-2xlarge uk-card uk-tile-checked uk-card-small uk-card-hover uk-card-body uk-margin-remove-first-child uk-flex-1 uk-link-toggle uk-display-block uk-link-toggle"  href="/aussen-und-sicherheitspolitik/ueberblick/europas-seestreitkraefte-als-aussen-und-sicherheitspolitische-instrumente-zwischen-1990-und-heute">
655    <object>
656
657    
658            
659
660
661
662
663
664
665
666
667
668
669
670
671
672
673
674
675
676
677
678    
679            
680            <div class="el-sublayout uk-margin-top uk-margin-remove-bottom">            <div class="uk-panel uk-margin">
681<div class="uk-grid-margin-small uk-grid tm-grid-expand uk-grid-row-small" uk-grid>
682    
683        
684<div class="uk-width-2-5@m">
685    
686        
687            
688            
689            
690                
691                    
692<div class="uk-margin">
693        <picture><source type="image/webp" srcset="/media/yootheme/cache/93/navel-2.0-9313e15a.webp 300w, /media/yootheme/cache/f2/navel-2.0-f2e11592.webp 600w" sizes="(min-width: 300px) 300px"><img class="el-image" src="/media/yootheme/cache/32/navel-2.0-32296a94.png" alt loading="lazy" width="300" height="210"></picture>    
694    
695</div>
696                
697            
698        
699    
700</div>
701<div class="uk-width-3-5@m">
702    
703        
704            
705            
706            
707                
708                    <div class="uk-panel uk-text-meta uk-margin">Sammelrezension / 23.07.2026</div>
709<h3 class="uk-margin-remove-top">
710    
711        
712                    Europas Seestreitkräfte als außen- und sicherheitspolitische Instrumente zwischen 1990 und heute        
713        
714    
715</h3><div class="uk-panel strong uk-margin">Sebastian Bruns</div><div class="uk-panel uk-margin">Wie haben sich Europas Seestreitkräfte seit dem Ende des Kalten Krieges gewandelt und welche Rolle spielt dabei die Deutsche Marine? In dieser Sammelrezension bespricht Sebastian Bruns zwei 2024 ersc…</div>
716                
717            
718        
719    
720</div>
721    
722</div></div>            </div>
723            
724
725
726
727
728
729
730
731    
732    
733
734    </object>
735</a>
736
737
738
739
740</div>            </div>                                <div class="fs-grid-item-4-container fs-load-more-item fs-mw">            
741<div class="fs-grid-item-holder uk-flex uk-flex-column">
742
743
744
745
746<a class="el-item fs-grid-item-4 uk-margin-auto uk-width-2xlarge uk-card uk-tile-checked uk-card-small uk-card-hover uk-card-body uk-margin-remove-first-child uk-flex-1 uk-link-toggle uk-display-block uk-link-toggle"  href="/aussen-und-sicherheitspolitik/ueberblick/moritz-rudolph-einheit-und-zerfall-internationale-politik-in-der-aelteren-kritischen-theorie">
747    <object>
748
749    
750            
751
752
753
754
755
756
757
758
759
760
761
762
763
764
765
766
767
768
769
770    
771            
772            <div class="el-sublayout uk-margin-top uk-margin-remove-bottom">            <div class="uk-panel uk-margin">
773<div class="uk-grid-margin-small uk-grid tm-grid-expand uk-grid-row-small" uk-grid>
774    
775        
776<div class="uk-width-2-5@m">
777    
778        
779            
780            
781            
782                
783                    
784<div class="uk-margin">
785        <picture><source type="image/webp" srcset="/media/yootheme/cache/79/Einheit-und-Zerfall-79cba242.webp 300w, /media/yootheme/cache/1b/Einheit-und-Zerfall-1bce6742.webp 600w" sizes="(min-width: 300px) 300px"><img class="el-image" src="/media/yootheme/cache/07/Einheit-und-Zerfall-076b237a.jpg" alt loading="lazy" width="300" height="400"></picture>    
786    
787</div>
788                
789            
790        
791    
792</div>
793<div class="uk-width-3-5@m">
794    
795        
796            
797            
798            
799                
800                    <div class="uk-panel uk-text-meta uk-margin">Rezension / 08.05.2026</div>
801<h3 class="uk-margin-remove-top">
802    
803        
804                    Moritz Rudolph: Einheit und Zerfall. Internationale Politik in der älteren Kritischen Theorie        
805        
806    
807</h3><div class="uk-panel strong uk-margin">Günther Auth</div><div class="uk-panel uk-margin">Moritz Rudolph rekonstruiert die „Dialektik von Einheit und Zerfall“ als das zentrale Motiv der älteren Kritischen Theorie im Nachdenken über internationale Politik. Er empfiehlt neueren Kritischen T…</div>
808                
809            
810        
811    
812</div>
813    
814</div></div>            </div>
815            
816
817
818
819
820
821
822
823    
824    
825
826    </object>
827</a>
828
829
830
831
832</div>            </div>                                <div class="fs-grid-item-5-container fs-load-more-item fs-mw">            
833<div class="fs-grid-item-holder uk-flex uk-flex-column">
834
835
836
837
838<a class="el-item fs-grid-item-5 uk-margin-auto uk-width-2xlarge uk-card uk-tile-checked uk-card-small uk-card-hover uk-card-body uk-margin-remove-first-child uk-flex-1 uk-link-toggle uk-display-block uk-link-toggle"  href="/aussen-und-sicherheitspolitik/ueberblick/jana-puglierin-wer-verteidigt
838-europa-die-neuen-kriegsgefahren-und-was-wir-tun-muessen-um-uns-zu-schuetzen">
839    <object>
840
841    
842            
843
844
845
846
847
848
849
850
851
852
853
854
855
856
857
858
859
860
861
862    
863            
864            <div class="el-sublayout uk-margin-top uk-margin-remove-bottom">            <div class="uk-panel uk-margin">
865<div class="uk-grid-margin-small uk-grid tm-grid-expand uk-grid-row-small" uk-grid>
866    
867        
868<div class="uk-width-2-5@m">
869    
870        
871            
872            
873            
874                
875                    
876<div class="uk-margin">
877        <picture><source type="image/webp" srcset="/media/yootheme/cache/5d/Wer-verteidigt-Europa-2.jpg-5d1653a0.webp 300w, /media/yootheme/cache/ae/Wer-verteidigt-Europa-2.jpg-aeb649dd.webp 456w" sizes="(min-width: 300px) 300px"><img class="el-image" src="/media/yootheme/cache/66/Wer-verteidigt-Europa-2.jpg-666724af.png" alt loading="lazy" width="300" height="420"></picture>    
878    
879</div>
880                
881            
882        
883    
884</div>
885<div class="uk-width-3-5@m">
886    
887        
888            
889            
890            
891                
892                    <div class="uk-panel uk-text-meta uk-margin">Rezension / 02.04.2026</div>
893<h3 class="uk-margin-remove-top">
894    
895        
896                    Jana Puglierin: Wer verteidigt Europa? Die neuen Kriegsgefahren und was wir tun müssen, um uns zu schützen        
897        
898    
899</h3><div class="uk-panel strong uk-margin">Jakob Kullik</div><div class="uk-panel uk-margin">Wie steht es um die Verteidigungsfähigkeit Europas in Zeiten geopolitischer Umbrüche? Jana Puglierin, Leiterin des Berliner Büros des European Council on Foreign Relations, zeigt, wie sehr Europa zwi…</div>
900                
901            
902        
903    
904</div>
905    
906</div></div>            </div>
907            
908
909
910
911
912
913
914
915    
916    
917
918    </object>
919</a>
920
921
922
923
924</div>            </div>                                <div class="fs-grid-item-6-container fs-load-more-item fs-mw">            
925<div class="fs-grid-item-holder uk-flex uk-flex-column">
926
927
928
929
930<a class="el-item fs-grid-item-6 uk-margin-auto uk-width-2xlarge uk-card uk-tile-checked uk-card-small uk-card-hover uk-card-body uk-margin-remove-first-child uk-flex-1 uk-link-toggle uk-display-block uk-link-toggle"  href="/aussen-und-sicherheitspolitik/ueberblick/katja-gloger-georg-mascolo-das-versagen-eine-investigative-geschichte-der-deutschen-russlandpolitik">
931    <object>
932
933    
934            
935
936
937
938
939
940
941
942
943
944
945
946
947
948
949
950
951
952
953
954    
955            
956            <div class="el-sublayout uk-margin-top uk-margin-remove-bottom">            <div class="uk-panel uk-margin">
957<div class="uk-grid-margin-small uk-grid tm-grid-expand uk-grid-row-small" uk-grid>
958    
959        
960<div class="uk-width-2-5@m">
961    
962        
963            
964            
965            
966                
967                    
968<div class="uk-margin">
969        <picture><source type="image/webp" srcset="/media/yootheme/cache/46/Das-Versagen-465b7b8e.webp 300w, /media/yootheme/cache/47/Das-Versagen-472345a0.webp 600w" sizes="(min-width: 300px) 300px"><img class="el-image" src="/media/yootheme/cache/65/Das-Versagen-651d6fe4.jpg" alt loading="lazy" width="300" height="476"></picture>    
970    
971</div>
972                
973            
974        
975    
976</div>
977<div class="uk-width-3-5@m">
978    
979        
980            
981            
982            
983                
984                    <div class="uk-panel uk-text-meta uk-margin">Rezension / 18.03.2026</div>
985<h3 class="uk-margin-remove-top">
986    
987        
988                    Katja Gloger, Georg Mascolo: Das Versagen. Eine investigative Geschichte der deutschen Russlandpolitik        
989        
990    
991</h3><div class="uk-panel strong uk-margin">Jakob Kullik</div><div class="uk-panel uk-margin">Wie konnte die deutsche Russlandpolitik über Jahrzehnte scheitern? Katja Gloger und Georg Mascolo zeigen in ihrem Buch, dass ein Zusammenspiel aus Faktenignoranz, geduldigem Geschehenlassen und selbs…</div>
992                
993            
994        
995    
996</div>
997    
998</div></div>            </div>
999            
1000
1001
1002
1003
1004
1005
1006
1007    
1008    
1009
1010    </object>
1011</a>
1012
1013
1014
1015
1016</div>            </div>                                <div class="fs-grid-item-7-container fs-load-more-item fs-mw">            
1017<div class="fs-grid-item-holder uk-flex uk-flex-column">
1018
1019
1020
1021
1022<a class="el-item fs-grid-item-7 uk-margin-auto uk-width-2xlarge uk-card uk-tile-checked uk-card-small uk-card-hover uk-card-body uk-margin-remove-first-child uk-flex-1 uk-link-toggle uk-display-block uk-link-toggle"  href="/aussen-und-sicherheitspolitik/ueberblick/mia-bennett-klaus-dod
1022ds-unfrozen-the-fight-for-the-future-of-the-arctic">
1023    <object>
1024
1025    
1026            
1027
1028
1029
1030
1031
1032
1033
1034
1035
1036
1037
1038
1039
1040
1041
1042
1043
1044
1045
1046    
1047            
1048            <div class="el-sublayout uk-margin-top uk-margin-remove-bottom">            <div class="uk-panel uk-margin">
1049<div class="uk-grid-margin-small uk-grid tm-grid-expand uk-grid-row-small" uk-grid>
1050    
1051        
1052<div class="uk-width-2-5@m">
1053    
1054        
1055            
1056            
1057            
1058                
1059                    
1060<div class="uk-margin">
1061        <picture><source type="image/webp" srcset="/media/yootheme/cache/b7/Unfrozen-b71747ca.webp 300w, /media/yootheme/cache/36/Unfrozen-3680ff40.webp 600w" sizes="(min-width: 300px) 300px"><img class="el-image" src="/media/yootheme/cache/e0/Unfrozen-e0bebedd.jpg" alt loading="lazy" width="300" height="464"></picture>    
1062    
1063</div>
1064                
1065            
1066        
1067    
1068</div>
1069<div class="uk-width-3-5@m">
1070    
1071        
1072            
1073            
1074            
1075                
1076                    <div class="uk-panel uk-text-meta uk-margin">Rezension / 24.02.2026</div>
1077<h3 class="uk-margin-remove-top">
1078    
1079        
1080                    Mia Bennett, Klaus Dodds: Unfrozen. The Fight for the Future of the Arctic        
1081        
1082    
1083</h3><div class="uk-panel strong uk-margin">Tobias Etzold</div><div class="uk-panel uk-margin">Wie wirken sich Klimawandel, ökonomische Entwicklung und geopolitische Spannungen auf die Arktis und deren Zukunft aus? Die damit verbundenen Entwicklungspfade und Bedrohungen untersuchen Mia Bennett…</div>
1084                
1085            
1086        
1087    
1088</div>
1089    
1090</div></div>            </div>
1091            
1092
1093
1094
1095
1096
1097
1098
1099    
1100    
1101
1102    </object>
1103</a>
1104
1105
1106
1107
1108</div>            </div>                                <div class="fs-grid-item-8-container fs-load-more-item fs-mw">            
1109<div class="fs-grid-item-holder uk-flex uk-flex-column">
1110
1111
1112
1113
1114<a class="el-item fs-grid-item-8 uk-margin-auto uk-width-2xlarge uk-card uk-tile-checked uk-card-small uk-card-hover uk-card-body uk-margin-remove-first-child uk-flex-1 uk-link-toggle uk-display-block uk-link-toggle"  href="/aussen-und-sicherheitspolitik/ueberblick/herfried-muenkler-macht-im-umbruch-deutschlands-rolle-in-europa-und-die-herausforderungen-des-21-jahrhunderts">
1115    <object>
1116
1117    
1118            
1119
1120
1121
1122
1123
1124
1125
1126
1127
1128
1129
1130
1131
1132
1133
1134
1135
1136
1137
1138    
1139            
1140            <div class="el-sublayout uk-margin-top uk-margin-remove-bottom">            <div class="uk-panel uk-margin">
1141<div class="uk-grid-margin-small uk-grid tm-grid-expand uk-grid-row-small" uk-grid>
1142    
1143        
1144<div class="uk-width-2-5@m">
1145    
1146        
1147            
1148            
1149            
1150                
1151                    
1152<div class="uk-margin">
1153        <picture><source type="image/webp" srcset="/media/yootheme/cache/3c/macht-im-umbruch-3cbc2536.webp 260w" sizes="(min-width: 260px) 260px"><img class="el-image" src="/images/Cover-ab-April-2017/macht-im-umbruch.png" alt loading="lazy" width="300" height="462"></picture>    
1154    
1155</div>
1156                
1157            
1158        
1159    
1160</div>
1161<div class="uk-width-3-5@m">
1162    
1163        
1164            
1165            
1166            
1167                
1168                    <div class="uk-panel uk-text-meta uk-margin">Rezension / 08.08.2025</div>
1169<h3 class="uk-margin-remove-top">
1170    
1171        
1172                    Herfried Münkler: Macht im Umbruch. Deutschlands Rolle in Europa und die Herausforderungen des 21. Jahrhunderts        
1173        
1174    
1175</h3><div class="uk-panel strong uk-margin">Jakob Kullik</div><div class="uk-panel uk-margin">Wie sollte Deutschland mit den geopolitischen Krisen der Gegenwart umgehen – abwartend oder strategisch? Herfried Münkler fordert ein Ende von „außenpolitischem Wunschdenken“ zugunsten realpolitische…</div>
1176                
1177            
1178        
1179    
1180</div>
1181    
1182</div></div>            </div>
1183            
1184
1185
1186
1187
1188
1189
1190
1191    
1192    
1193
1194    </object>
1195</a>
1196
1197
1198
1199
1200</div>            </div>                                <div class="fs-grid-item-9-container fs-load-more-item fs-mw">            
1201<div class="fs-grid-item-holder uk-flex uk-flex-column">
1202
1203
1204
1205
1206<a class="el-item fs-grid-item-9 uk-margin-auto uk-width-2xlarge uk-card uk-tile-checked uk-card-small uk-card-hover uk-card-body uk-margin-remove-first-child uk-flex-1 uk-link-toggle uk-display-block uk-link-toggle"  href="/aussen-und-sicherheitspolitik/ueberblick/soeren-urbansky-martin-wagner-china-und-russland-kurze-geschichte-einer-langen-beziehung">
1207    <object>
1208
1209    
1210            
1211
1212
1213
1214
1215
1216
1217
1218
1219
1220
1221
1222
1223
1224
1225
1226
1227
1228
1229
1230    
1231            
1232            <div class="el-sublayout uk-margin-top uk-margin-remove-bottom">            <div class="uk-panel uk-margin">
1233<div class="uk-grid-margin-small uk-grid tm-grid-expand uk-grid-row-small" uk-grid>
1234    
1235        
1236<div class="uk-width-2-5@m">
1237    
1238        
1239            
1240            
1241            
1242                
1243                    
1244<div class="uk-margin">
1245        <picture><source type="image/webp" srcset="/media/yootheme/cache/44/china-und-russland_9783518431887_cover-443bfe6d.webp 252w" sizes="(min-width: 252px) 252px"><img class="el-image" src="/images/Cover-ab-April-2017/china-und-russland_9783518431887_cover.jpg" alt loading="lazy" width="300" height="476"></picture>    
1246    
1247</div>
1248                
1249            
1250        
1251    
1252</div>
1253<div class="uk-width-3-5@m">
1254    
1255        
1256            
1257            
1258            
1259                
1260                    <div class="uk-panel uk-text-meta uk-margin">Rezension / 15.07.2025</div>
1261<h3 class="uk-margin-remove-top">
1262    
1263        
1264                    Sören Urbansky, Martin Wagner: China und Russland. Kurze Geschichte einer langen Beziehung        
1265        
1266    
1267</h3><div class="uk-panel strong uk-margin">Jakob Kullik</div><div class="uk-panel uk-margin">Wie stabil ist die Partnerschaft zwischen China und Russland wirklich? Sören Urbansky und Martin Wagner zeichnen die spannungsgeladene Geschichte der beiden Großmächte nach – von frühen Missverständn…</div>
1268                
1269            
1270        
1271    
1272</div>
1273    
1274</div></div>            </div>
1275            
1276
1277
1278
1279
1280
1281
1282
1283    
1284    
1285
1286    </object>
1287</a>
1288
1289
1290
1291
1292</div>            </div>                                <div class="fs-grid-item-10-container fs-load-more-item fs-mw">            
1293<div class="fs-grid-item-holder uk-flex uk-flex-column">
1294
1295
1296
1297
1298<a class="el-item fs-grid-item-10 uk-margin-auto uk-width-2xlarge uk-card uk-tile-checked uk-card-small uk-card-hover uk-card-body uk-margin-remove-first-child uk-flex-1 uk-link-toggle uk-display-block uk-link-toggle"  href="/aussen-und-sicherheitspolitik/ueberblick/andreas-roedder-der-verlorene-frieden-vom-fall-der-mauer-zum-neuen-ost-west-konflikt">
1299    <object>
1300
1301    
1302            
1303
1304
1305
1306
1307
1308
1309
1310
1311
1312
1313
1314
1315
1316
1317
1318
1319
1320
1321
1322    
1323            
1324            <div class="el-sublayout uk-margin-top uk-margin-remove-bottom">            <div class="uk-panel uk-margin">
1325<div class="uk-grid-margin-small uk-grid tm-grid-expand uk-grid-row-small" uk-grid>
1326    
1327        
1328<div class="uk-width-2-5@m">
1329    
1330        
1331            
1332            
1333            
1334                
1335                    
1336<div class="uk-margin">
1337        <picture><source type="image/webp" srcset="/media/yootheme/cache/72/der-verlorene-frieden-72bb9fba.webp 259w" sizes="(min-width: 259px) 259px"><img class="el-image" src="/images/Fotos-Beitraege/der-verlorene-frieden.jpg" alt loading="lazy" width="300" height="463"></picture>    
1338    
1339</div>
1340                
1341            
1342        
1343    
1344</div>
1345<div class="uk-width-3-5@m">
1346    
1347        
1348            
1349            
1350            
1351                
1352                    <div class="uk-panel uk-text-meta uk-margin">Rezension / 06.06.2025</div>
1353<h3 class="uk-margin-remove-top">
1354    
1355        
1356                    Andreas Rödder: Der verlorene Frieden. Vom Fall der Mauer zum neuen Ost-West-Konflikt        
1357        
1358    
1359</h3><div class="uk-panel strong uk-margin">Jakob Kullik</div><div class="uk-panel uk-margin">Wie konnte die Hoffnung auf eine friedliche Weltordnung nach 1990 in einen neuen Ost-West-Konflikt münden? Andreas Rödder geht dieser Frage mit interdisziplinärem Blick nach und zeichnet – aus westli…</div>
1360                
1361            
1362        
1363    
1364</div>
1365    
1366</div></div>            </div>
1367            
1368
1369
1370
1371
1372
1373
1374
1375    
1376    
1377
1378    </object>
1379</a>
1380
1381
1382
1383
1384</div>            </div>                                <div class="fs-grid-item-11-container fs-load-more-item fs-mw">            
1385<div class="fs-grid-item-holder uk-flex uk-flex-column">
1386
1387
1388
1389
1390<a class="el-item fs-grid-item-11 uk-margin-auto uk-width-2xlarge uk-card uk-tile-checked uk-card-small uk-card-hover uk-card-body uk-margin-remove-first-child uk-flex-1 uk-link-toggle uk-display-block uk-link-toggle"  href="/aussen-und-sicherheitspolitik/ueberblick/nicolo-fasola-reinterpreting-russias-strategic-culture-the-russian-way-of-war">
1391    <object>
1392
1393    
1394            
1395
1396
1397
1398
1399
1400
1401
1402
1403
1404
1405
1406
1407
1408
1409
1410
1411
1412
1413
1414    
1415            
1416            <div class="el-sublayout uk-margin-top uk-margin-remove-bottom">            <div class="uk-panel uk-margin">
1417<div class="uk-grid-margin-small uk-grid tm-grid-expand uk-grid-row-small" uk-grid>
1418    
1419        
1420<div class="uk-width-2-5@m">
1421    
1422        
1423            
1424            
1425            
1426                
1427                    
1428<div class="uk-margin">
1429        <picture><source type="image/webp" srcset="/media/yootheme/cache/97/russias-strategic-culture-97f2f6cd.webp 265w" sizes="(min-width: 265px) 265px"><img class="el-image" src="/images/Cover-ab-April-2017/russias-strategic-culture.jpg" alt loading="lazy" width="300" height="453"></picture>    
1430    
1431</div>
1432                
1433            
1434        
1435    
1436</div>
1437<div class="uk-width-3-5@m">
1438    
1439        
1440            
1441            
1442            
1443                
1444                    <div class="uk-panel uk-text-meta uk-margin">Rezension / 28.05.2025</div>
1445<h3 class="uk-margin-remove-top">
1446    
1447        
1448                    Nicolò Fasola: Reinterpreting Russia’s Strategic Culture – The Russian Way of War        
1449        
1450    
1451</h3><div class="uk-panel strong uk-margin">Norbert Eitelhuber</div><div class="uk-panel uk-margin">Nicolò Fasola analysiert Primärquellen auf das Vorhandensein strategischer Überzeugungen russischer Eliten im Sicherheitsbereich und wendet die Erkenntnisse auf russische Militäroperationen in Georgi…</div>
1452                
1453            
1454        
1455    
1456</div>
1457    
1458</div></div>            </div>
1459            
1460
1461
1462
1463
1464
1465
1466
1467    
1468    
1469
1470    </object>
1471</a>
1472
1473
1474
1475
1476</div>            </div>                                <div class="fs-grid-item-12-container fs-load-more-item fs-mw">            
1477<div class="fs-grid-item-holder uk-flex uk-flex-column">
1478
1479
1480
1481
1482<a class="el-item fs-grid-item-12 uk-margin-auto uk-width-2xlarge uk-card uk-tile-checked uk-card-small uk-card-hover uk-card-body uk-margin-remove-first-child uk-flex-1 uk-link-toggle uk-display-block uk-link-toggle"  href="/aussen-und-sicherheitspolitik/ueberblick/lon-strauss-und-njord-wegge-hrsg-defending-natos-northern-flank-power-projection-and-military-operations">
1483    <object>
1484
1485    
1486            
1487
1488
1489
1490
1491
1492
1493
1494
1495
1496
1497
1498
1499
1500
1501
1502
1503
1504
1505
1506    
1507            
1508            <div class="el-sublayout uk-margin-top uk-margin-remove-bottom">            <div class="uk-panel uk-margin">
1509<div class="uk-grid-margin-small uk-grid tm-grid-expand uk-grid-row-small" uk-grid>
1510    
1511        
1512<div class="uk-width-2-5@m">
1513    
1514        
1515            
1516            
1517            
1518                
1519                    
1520<div class="uk-margin">
1521        <picture><source type="image/webp" srcset="/media/yootheme/cache/37/defending-natos-nothern-flank-3782137d.webp 261w" sizes="(min-width: 261px) 261px"><img class="el-image" src="/images/Cover-ab-April-2017/defending-natos-nothern-flank.jpg" alt loading="lazy" width="300" height="460"></picture>    
1522    
1523</div>
1524                
1525            
1526        
1527    
1528</div>
1529<div class="uk-width-3-5@m">
1530    
1531        
1532            
1533            
1534            
1535                
1536                    <div class="uk-panel uk-text-meta uk-margin">Rezension / 20.05.2025</div>
1537<h3 class="uk-margin-remove-top">
1538    
1539        
1540                    Lon Strauss und Njord Wegge (Hrsg.): Defending NATO’s Northern Flank. Power Projection and Military Operations        
1541        
1542    
1543</h3><div class="uk-panel strong uk-margin">Minna Ålander</div><div class="uk-panel uk-margin">Die Beiträge dieses Sammelbands beleuchten das sicherheitspolitische Klima im hohen Norden sowie militärische Strategien, Fähigkeiten, Doktrinen und operative Konzepte, die die Arbeit der NATO im Nor…</div>
1544                
1545            
1546        
1547    
1548</div>
1549    
1550</div></div>            </div>
1551            
1552
1553
1554
1555
1556
1557
1558
1559    
1560    
1561
1562    </object>
1563</a>
1564
1565
1566
1567
1568</div>            </div>                                <div class="fs-grid-item-13-container fs-load-more-item fs-mw">            
1569<div class="fs-grid-item-holder uk-flex uk-flex-column">
1570
1571
1572
1573
1574<a class="el-item fs-grid-item-13 uk-margin-auto uk-width-2xlarge uk-card uk-tile-checked uk-card-small uk-card-hover uk-card-body uk-margin-remove-first-child uk-flex-1 uk-link-toggle uk-display-block uk-link-toggle"  href="/aussen-und-sicherheitspolitik/ueberblick/christian-bueger-timothy-edmunds-understanding-maritime-security">
1575    <object>
1576
1577    
1578            
1579
1580
1581
1582
1583
1584
1585
1586
1587
1588
1589
1590
1591
1592
1593
1594
1595
1596
1597
1598    
1599            
1600            <div class="el-sublayout uk-margin-top uk-margin-remove-bottom">            <div class="uk-panel uk-margin">
1601<div class="uk-grid-margin-small uk-grid tm-grid-expand uk-grid-row-small" uk-grid>
1602    
1603        
1604<div class="uk-width-2-5@m">
1605    
1606        
1607            
1608            
1609            
1610                
1611                    
1612<div class="uk-margin">
1613        <picture><source type="image/webp" srcset="/media/yootheme/cache/cb/understanding-maritime-security-cb14b31d.webp 296w" sizes="(min-width: 296px) 296px"><img class="el-image" src="/images/Cover-ab-April-2017/understanding-maritime-security.jpg" alt loading="lazy" width="300" height="461"></picture>    
1614    
1615</div>
1616                
1617            
1618        
1619    
1620</div>
1621<div class="uk-width-3-5@m">
1622    
1623        
1624            
1625            
1626            
1627                
1628                    <div class="uk-panel uk-text-meta uk-margin">Rezension / 02.05.2025</div>
1629<h3 class="uk-margin-remove-top">
1630    
1631        
1632                    Christian Bueger, Timothy Edmunds: Understanding Maritime Security        
1633        
1634    
1635</h3><div class="uk-panel strong uk-margin">Sebastian Bruns</div><div class="uk-panel uk-margin">Christian Bueger und Timothy Edmunds führen in die maritime Sicherheit ein und erklären, wie zwischenstaatliche Konflikte, Terrorismus oder Piraterie, Schmuggel und illegale Fischerei das Feld bestim…</div>
1636                
1637            
1638        
1639    
1640</div>
1641    
1642</div></div>            </div>
1643            
1644
1645
1646
1647
1648
1649
1650
1651    
1652    
1653
1654    </object>
1655</a>
1656
1657
1658
1659
1660</div>            </div>                                <div class="fs-grid-item-14-container fs-load-more-item fs-mw">            
1661<div class="fs-grid-item-holder uk-flex uk-flex-column">
1662
1663
1664
1665
1666<a class="el-item fs-grid-item-14 uk-margin-auto uk-width-2xlarge uk-card uk-tile-checked uk-card-small uk-card-hover uk-card-body uk-margin-remove-first-child uk-flex-1 uk-link-toggle uk-display-block uk-link-toggle"  href="/aussen-und-sicherheitspolitik/ueberblick/martin-schulze-wessel-der-fluch-des-imperiums-die-ukraine-polen-und-der-irrweg-in-der-russischen-geschichte">
1667    <object>
1668
1669    
1670            
1671
1672
1673
1674
1675
1676
1677
1678
1679
1680
1681
1682
1683
1684
1685
1686
1687
1688
1689
1690    
1691            
1692            <div class="el-sublayout uk-margin-top uk-margin-remove-bottom">            <div class="uk-panel uk-margin">
1693<div class="uk-grid-margin-small uk-grid tm-grid-expand uk-grid-row-small" uk-grid>
1694    
1695        
1696<div class="uk-width-2-5@m">
1697    
1698        
1699            
1700            
1701            
1702                
1703                    
1704<div class="uk-margin">
1705        <picture><source type="image/webp" srcset="/media/yootheme/cache/12/fluch-des-imperiums-1261f91a.webp 257w" sizes="(min-width: 257px) 257px"><img class="el-image" src="/images/Cover-ab-April-2017/fluch-des-imperiums.jpg" alt loading="lazy" width="300" height="467"></picture>    
1706    
1707</div>
1708                
1709            
1710        
1711    
1712</div>
1713<div class="uk-width-3-5@m">
1714    
1715        
1716            
1717            
1718            
1719                
1720                    <div class="uk-panel uk-text-meta uk-margin">Rezension / 29.04.2025</div>
1721<h3 class="uk-margin-remove-top">
1722    
1723        
1724                    Martin Schulze Wessel: Der Fluch des Imperiums. Die Ukraine, Polen und der Irrweg in der russischen Geschichte        
1725        
1726    
1727</h3><div class="uk-panel strong uk-margin">Arno Mohr</div><div class="uk-panel uk-margin">Martin Schulze Wessel unternimmt eine tour d’horizon durch die russische Geschichte seit Peter I. und macht dabei in der sich zunehmend entwickelnden Verbindung von Großmachtspolitik und russischen N…</div>
1728                
1729            
1730        
1731    
1732</div>
1733    
1734</div></div>            </div>
1735            
1736
1737
1738
1739
1740
1741
1742
1743    
1744    
1745
1746    </object>
1747</a>
1748
1749
1750
1751
1752</div>            </div>                                <div class="fs-grid-item-15-container fs-load-more-item fs-mw">            
1753<div class="fs-grid-item-holder uk-flex uk-flex-column">
1754
1755
1756
1757
1758<a class="el-item fs-grid-item-15 uk-margin-auto uk-width-2xlarge uk-card uk-tile-checked uk-card-small uk-card-hover uk-card-body uk-margin-remove-first-child uk-flex-1 uk-link-toggle uk-display-block uk-link-toggle"  href="/aussen-und-sicherheitspolitik/ueberblick/henry-farrell-abraham-newman-underground-empire-how-america-weaponized-the-world-economy">
1759    <object>
1760
1761    
1762            
1763
1764
1765
1766
1767
1768
1769
1770
1771
1772
1773
1774
1775
1776
1777
1778
1779
1780
1781
1782    
1783            
1784            <div class="el-sublayout uk-margin-top uk-margin-remove-bottom">            <div class="uk-panel uk-margin">
1785<div class="uk-grid-margin-small uk-grid tm-grid-expand uk-grid-row-small" uk-grid>
1786    
1787        
1788<div class="uk-width-2-5@m">
1789    
1790        
1791            
1792            
1793            
1794                
1795                    
1796<div class="uk-margin">
1797        <picture><source type="image/webp" srcset="/media/yootheme/cache/04/underground-empire-04ad93fb.webp 260w" sizes="(min-width: 260px) 260px"><img class="el-image" src="/images/Cover-ab-April-2017/underground-empire.jpg" alt loading="lazy" width="300" height="462"></picture>    
1798    
1799</div>
1800                
1801            
1802        
1803    
1804</div>
1805<div class="uk-width-3-5@m">
1806    
1807        
1808            
1809            
1810            
1811                
1812                    <div class="uk-panel uk-text-meta uk-margin">Rezension / 10.04.2025</div>
1813<h3 class="uk-margin-remove-top">
1814    
1815        
1816                    Henry Farrell/Abraham Newman: Underground Empire. How America Weaponized the World Economy        
1817        
1818    
1819</h3><div class="uk-panel strong uk-margin">Jakob Kullik</div><div class="uk-panel uk-margin">Henry Farrell und Abraham Newman zeigen anhand verschiedener Beispiele und Konfliktfälle detailliert auf, wie die USA mit ihrer Telekommunikations-, Internet- und Satelliteninfrastruktur die globale…</div>
1820                
1821            
1822        
1823    
1824</div>
1825    
1826</div></div>            </div>
1827            
1828
1829
1830
1831
1832
1833
1834
1835    
1836    
1837
1838    </object>
1839</a>
1840
1841
1842
1843
1844</div>            </div>                                <div class="fs-grid-item-16-container fs-load-more-item fs-mw">            
1845<div class="fs-grid-item-holder uk-flex uk-flex-column">
1846
1847
1848
1849
1850<a class="el-item fs-grid-item-16 uk-margin-auto uk-width-2xlarge uk-card uk-tile-checked uk-card-small uk-card-hover uk-card-body uk-margin-remove-first-child uk-flex-1 uk-link-toggle uk-display-block uk-link-toggle"  href="/aussen-und-sicherheitspolitik/ueberblick/bastian-matteo-scianna-sonderzug-nach-moskau-geschichte-der-deutschen-russlandpolitik-seit-1990">
1851    <object>
1852
1853    
1854            
1855
1856
1857
1858
1859
1860
1861
1862
1863
1864
1865
1866
1867
1868
1869
1870
1871
1872
1873
1874    
1875            
1876            <div class="el-sublayout uk-margin-top uk-margin-remove-bottom">            <div class="uk-panel uk-margin">
1877<div class="uk-grid-margin-small uk-grid tm-grid-expand uk-grid-row-small" uk-grid>
1878    
1879        
1880<div class="uk-width-2-5@m">
1881    
1882        
1883            
1884            
1885            
1886                
1887                    
1888<div class="uk-margin">
1889        <picture><source type="image/webp" srcset="/media/yootheme/cache/3c/sonderzug-nach-moskau-3ca7fe2f.webp 300w" sizes="(min-width: 300px) 300px"><img class="el-image" src="/images/Cover-ab-April-2017/sonderzug-nach-moskau.jpg" alt loading="lazy" width="300" height="462"></picture>    
1890    
1891</div>
1892                
1893            
1894        
1895    
1896</div>
1897<div class="uk-width-3-5@m">
1898    
1899        
1900            
1901            
1902            
1903                
1904                    <div class="uk-panel uk-text-meta uk-margin">Rezension / 25.03.2025</div>
1905<h3 class="uk-margin-remove-top">
1906    
1907        
1908                    Bastian Matteo Scianna: Sonderzug nach Moskau. Geschichte der deutschen Russlandpolitik seit 1990        
1909        
1910    
1911</h3><div class="uk-panel strong uk-margin">Jakob Kullik</div><div class="uk-panel uk-margin">Wie haben die verschiedenen Bundesregierungen seit 1990 die Beziehungen zu Russland jeweils eingeschätzt und gestaltet? Bastian Matteo Scianna analysiert hierzu die Kanzlerschaften von Helmut Kohl bi…</div>
1912                
1913            
1914        
1915    
1916</div>
1917    
1918</div></div>            </div>
1919            
1920
1921
1922
1923
1924
1925
1926
1927    
1928    
1929
1930    </object>
1931</a>
1932
1933
1934
1935
1936</div>            </div>                                <div class="fs-grid-item-17-container fs-load-more-item fs-mw">            
1937<div class="fs-grid-item-holder uk-flex uk-flex-column">
1938
1939
1940
1941
1942<a class="el-item fs-grid-item-17 uk-margin-auto uk-width-2xlarge uk-card uk-tile-checked uk-card-small uk-card-hover uk-card-body uk-margin-remove-first-child uk-flex-1 uk-link-toggle uk-display-block uk-link-toggle"  href="/aussen-und-sicherheitspolitik/ueberblick/daniel-s-hamilton-joe-renouard-hg-the-transatlantic-community-and-china-in-the-age-of-disruption">
1943    <object>
1944
1945    
1946            
1947
1948
1949
1950
1951
1952
1953
1954
1955
1956
1957
1958
1959
1960
1961
1962
1963
1964
1965
1966    
1967            
1968            <div class="el-sublayout uk-margin-top uk-margin-remove-bottom">            <div class="uk-panel uk-margin">
1969<div class="uk-grid-margin-small uk-grid tm-grid-expand uk-grid-row-small" uk-grid>
1970    
1971        
1972<div class="uk-width-2-5@m">
1973    
1974        
1975            
1976            
1977            
1978                
1979                    
1980<div class="uk-margin">
1981        <picture><source type="image/webp" srcset="/media/yootheme/cache/f5/transatlantic-community-f56422c2.webp 261w" sizes="(min-width: 261px) 261px"><img class="el-image" src="/images/transatlantic-community.jpg" alt loading="lazy" width="300" height="460"></picture>    
1982    
1983</div>
1984                
1985            
1986        
1987    
1988</div>
1989<div class="uk-width-3-5@m">
1990    
1991        
1992            
1993            
1994            
1995                
1996                    <div class="uk-panel uk-text-meta uk-margin">Rezension / 13.01.2025</div>
1997<h3 class="uk-margin-remove-top">
1998    
1999        
2000                    Daniel S. Hamilton, Joe Renouard (Hg.): The Transatlantic Community and China in the Age of Disruption        
2001        
2002    
2003</h3><div class="uk-panel strong uk-margin">Max Lüggert</div><div class="uk-panel uk-margin">Dieser Sammelband analysiert, was Chinas Aufstieg für die transatlantische Gemeinschaft in einer von Großmachtrivalität, technologischen Umwälzungen und Machtverschiebungen geprägten Gegenwart bedeut…</div>
2004                
2005            
2006        
2007    
2008</div>
2009    
2010</div></div>            </div>
2011            
2012
2013
2014
2015
2016
2017
2018
2019    
2020    
2021
2022    </object>
2023</a>
2024
2025
2026
2027
2028</div>            </div>                                <div class="fs-grid-item-18-container fs-load-more-item fs-mw">            
2029<div class="fs-grid-item-holder uk-flex uk-flex-column">
2030
2031
2032
2033
2034<a class="el-item fs-grid-item-18 uk-margin-auto uk-width-2xlarge uk-card uk-tile-checked uk-card-small uk-card-hover uk-card-body uk-margin-remove-first-child uk-flex-1 uk-link-toggle uk-display-block uk-link-toggle"  href="/aussen-und-sicherheitspolitik/ueberblick/nicolas-wolbrandt-israels-sicherheitspolitische-konfrontation-mit-dem-iran-in-syrien">
2035    <object>
2036
2037    
2038            
2039
2040
2041
2042
2043
2044
2045
2046
2047
2048
2049
2050
2051
2052
2053
2054
2055
2056
2057
2058    
2059            
2060            <div class="el-sublayout uk-margin-top uk-margin-remove-bottom">            <div class="uk-panel uk-margin">
2061<div class="uk-grid-margin-small uk-grid tm-grid-expand uk-grid-row-small" uk-grid>
2062    
2063        
2064<div class="uk-width-2-5@m">
2065    
2066        
2067            
2068            
2069            
2070                
2071                    
2072<div class="uk-margin">
2073        <picture><source type="image/webp" srcset="/media/yootheme/cache/31/israels-sicherheitspolitische-konfrontation-mit-dem-iran-in-syrien-3140f799.webp 300w" sizes="(min-width: 300px) 300px"><img class="el-image" src="/images/Cover-ab-April-2017/israels-sicherheitspolitische-konfrontation-mit-dem-iran-in-syrien.jpg" alt loading="lazy" width="300" height="400"></picture>    
2074    
2075</div>
2076                
2077            
2078        
2079    
2080</div>
2081<div class="uk-width-3-5@m">
2082    
2083        
2084            
2085            
2086            
2087                
2088                    <div class="uk-panel uk-text-meta uk-margin">Rezension / 29.08.2024</div>
2089<h3 class="uk-margin-remove-top">
2090    
2091        
2092                    Nicolas Wolbrandt: Israels sicherheitspolitische Konfrontation mit dem Iran in Syrien        
2093        
2094    
2095</h3><div class="uk-panel strong uk-margin">Michael Rohschürmann</div><div class="uk-panel uk-margin">Diese Analyse blickt aus defensiv-neorealistischer Perspektive auf die Rollen Israels und Irans im Syrienkonflikt. Dazu werden detailliert militärische Bündnisse, Ressourcen und regionale Machtoption…</div>
2096                
2097            
2098        
2099    
2100</div>
2101    
2102</div></div>            </div>
2103            
2104
2105
2106
2107
2108
2109
2110
2111    
2112    
2113
2114    </object>
2115</a>
2116
2117
2118
2119
2120</div>            </div>                                <div class="fs-grid-item-19-container fs-load-more-item fs-mw">            
2121<div class="fs-grid-item-holder uk-flex uk-flex-column">
2122
2123
2124
2125
2126<a class="el-item fs-grid-item-19 uk-margin-auto uk-width-2xlarge uk-card uk-tile-checked uk-card-small uk-card-hover uk-card-body uk-margin-remove-first-child uk-flex-1 uk-link-toggle uk-display-block uk-link-toggle"  href="/aussen-und-sicherheitspolitik/ueberblick/bill-hayton-the-invention-of-china">
2127    <object>
2128
2129    
2130            
2131
2132
2133
2134
2135
2136
2137
2138
2139
2140
2141
2142
2143
2144
2145
2146
2147
2148
2149
2150    
2151            
2152            <div class="el-sublayout uk-margin-top uk-margin-remove-bottom">            <div class="uk-panel uk-margin">
2153<div class="uk-grid-margin-small uk-grid tm-grid-expand uk-grid-row-small" uk-grid>
2154    
2155        
2156<div class="uk-width-2-5@m">
2157    
2158        
2159            
2160            
2161            
2162                
2163                    
2164<div class="uk-margin">
2165        <picture><source type="image/webp" srcset="/media/yootheme/cache/cc/invention-of-china-300x400-cc933d19.webp 258w" sizes="(min-width: 258px) 258px"><img class="el-image" src="/images/Cover-ab-April-2017/invention-of-china-300x400.jpg" alt loading="lazy" width="300" height="465"></picture>    
2166    
2167</div>
2168                
2169            
2170        
2171    
2172</div>
2173<div class="uk-width-3-5@m">
2174    
2175        
2176            
2177            
2178            
2179                
2180                    <div class="uk-panel uk-text-meta uk-margin">Rezension / 23.07.2024</div>
2181<h3 class="uk-margin-remove-top">
2182    
2183        
2184                    Bill Hayton: The Invention of China        
2185        
2186    
2187</h3><div class="uk-panel strong uk-margin">Rainer Lisowski</div><div class="uk-panel uk-margin">Handelt es sich bei der weit zurückreichenden und ihre Kontinuitäten so sehr betonenden Geschichte Chinas in Wirklichkeit um einen im frühen 20. Jahrhundert im Nachgang der Revolution entstandenen na…</div>
2188                
2189            
2190        
2191    
2192</div>
2193    
2194</div></div>            </div>
2195            
2196
2197
2198
2199
2200
2201
2202
2203    
2204    
2205
2206    </object>
2207</a>
2208
2209
2210
2211
2212</div>            </div>                                <div class="fs-grid-item-20-container fs-load-more-item fs-mw">            
2213<div class="fs-grid-item-holder uk-flex uk-flex-column">
2214
2215
2216
2217
2218<a class="el-item fs-grid-item-20 uk-margin-auto uk-width-2xlarge uk-card uk-tile-checked uk-card-small uk-card-hover uk-card-body uk-margin-remove-first-child uk-flex-1 uk-link-toggle uk-display-block uk-link-toggle"  href="/aussen-und-sicherheitspolitik/ueberblick/nato-gipfel-in-washington-d-c-jubilaeum-und-strategische-orientierung-fuer-die-zukunft">
2219    <object>
2220
2221    
2222            
2223
2224
2225
2226
2227
2228
2229
2230
2231
2232
2233
2234
2235
2236
2237
2238
2239
2240
2241
2242    
2243            
2244            <div class="el-sublayout uk-margin-top uk-margin-remove-bottom">            <div class="uk-panel uk-margin">
2245<div class="uk-grid-margin-small uk-grid tm-grid-expand uk-grid-row-small" uk-grid>
2246    
2247        
2248<div class="uk-width-2-5@m">
2249    
2250        
2251            
2252            
2253            
2254                
2255                    
2256<div class="uk-margin">
2257        <picture><source type="image/webp" srcset="/media/yootheme/cache/9d/bild-mario-aranda-auf-pixabay300x400final-9dfc8e35.webp 299w" sizes="(min-width: 299px) 299px"><img class="el-image" src="/images/Fotos-Beitraege/bild-mario-aranda-auf-pixabay300x400final.jpg" alt loading="lazy" width="300" height="401"></picture>    
2258    
2259</div>
2260                
2261            
2262        
2263    
2264</div>
2265<div class="uk-width-3-5@m">
2266    
2267        
2268            
2269            
2270            
2271                
2272                    <div class="uk-panel uk-text-meta uk-margin">Digirama / 08.07.2024</div>
2273<h3 class="uk-margin-remove-top">
2274    
2275        
2276                    NATO-Gipfel in Washington, D.C.: Jubiläum und strategische Orientierung für die Zukunft        
2277        
2278    
2279</h3><div class="uk-panel strong uk-margin">Tanja Thomsen</div><div class="uk-panel uk-margin">Anfang Juli 2024 kehrt die NATO mit ihrem Jubiläumsgipfel an ihren Gründungsort zurück. In 75 Bündnisjahren, in denen aus einst 12 Mitgliedern inzwischen 32 geworden sind, hat sich die NATO durch die…</div>
2280                
2281            
2282        
2283    
2284</div>
2285    
2286</div></div>            </div>
2287            
2288
2289
2290
2291
2292
2293
2294
2295    
2296    
2297
2298    </object>
2299</a>
2300
2301
2302
2303
2304</div>            </div>                            </div>
2305    
2306
2307
2308</div>
2309                
2310            
2311        
2312    
2313</div>
2314    
2315</div>
2316                                </div>                
2317            
2318        
2319    
2320</div>
2321
2322                
2323            </main>
2324
2325            
2326
2327                        <footer>
2328                <!-- Builder #footer --><style class="uk-margin-remove-adjacent">#footer\#0 > *{position: fixed; bottom:20px; right: 20px;}</style>
2329<div class="footer-section uk-section-secondary uk-preserve-color">
2330        <div class="uk-background-norepeat uk-background-cover uk-background-center-center uk-section uk-padding-remove-vertical" data-sources="[{&quot;type&quot;:&quot;image\/webp&quot;,&quot;srcset&quot;:&quot;\/media\/yootheme\/cache\/ae\/Hintergrund_Kontakt-ae3afbf2.webp 768w, \/media\/yootheme\/cache\/58\/Hintergrund_Kontakt-58ef21e4.webp 1024w, \/media\/yootheme\/cache\/68\/Hintergrund_Kontakt-68588303.webp 1366w, \/media\/yootheme\/cache\/0c\/Hintergrund_Kontakt-0c96153b.webp 1600w, \/media\/yootheme\/cache\/b1\/Hintergrund_Kontakt-b1420690.webp 1920w, \/media\/yootheme\/cache\/ed\/Hintergrund_Kontakt-ed2ffbe6.webp 5693w&quot;,&quot;sizes&quot;:&quot;(max-aspect-ratio: 5693\/2668) 213vh&quot;}]" data-src="/images/yootheme/Hintergrund_Kontakt.jpg" uk-img>    
2331        
2332        
2333        
2334            
2335                                <div class="uk-container">                
2336                    
2337<div class="uk-grid tm-grid-expand uk-grid-column-large uk-grid-row-collapse uk-margin-small" uk-grid>
2338    
2339        
2340<div class="uk-dark uk-width-1-2@m">
2341    
2342        
2343            
2344            
2345            
2346                
2347                    
2348<div class="uk-card uk-card-body uk-card-default uk-margin-large-bottom decoborder-standard">
2349    
2350    
2351<div class="uk-margin-remove-last-child custom" ><h3>pw-portal<br /><span class="uk-text-bold">Was wir machen und wer wir sind</span></h3>
2352<p>In zwölf Themenfeldern rund um „Demokratie und Frieden“ bieten wir Rezensionen, Analysen, Essays, Kommentare/Standpunkte sowie Interviews. Wir zeigen auf, welche Erklärungen die Politikwissenschaft für das aktuelle politische Geschehen bereithält.<br /><br />++</p></div>
2353
2354</div>
2355                
2356            
2357        
2358    
2359</div>
2360<div class="uk-grid-item-match uk-flex-bottom uk-width-1-2@m">
2361    
2362        
2363            
2364            
2365                        <div class="uk-panel uk-width-1-1">            
2366                
2367                    
2368<div class="uk-card uk-card-body uk-card-default decoborder-standard">
2369    
2370    
2371<div class="uk-margin-remove-last-child custom" ><p><strong>Redaktion</strong><br />David Kirchner, Tanja Thomsen<span><span>&nbsp;und&nbsp;</span>Nina Beckmann.</span></p>
2372<p><strong>Kontakt</strong><br />Sie möchten einen Beitrag verfassen, haben Fragen oder Anregungen? Sprechen Sie uns an!</p>
2373<p>E-Mail: <a href="mailto:[email protected]">[email protected]</a><br />Telefon: 0431/97 999 847<br /><br /><strong><a href="https://aktion.swud.org/pw-portal-newsletter/" dir="ltr">Zu unserem Newsletter können Sie sich hier anmelden.</a></strong><br /><strong><br /><a href="/images/pw-portal-hinweise_zum_verfassen_von_beiträgen-.pdf" dir="ltr">Hinweise zum Verfassen von Beiträgen&nbsp;finden Sie hier.&nbsp;</a></strong>&nbsp; &nbsp;</p></div>
2374
2375</div>
2376                
2377                        </div>            
2378        
2379    
2380</div>
2381    
2382</div>
2383                                </div>                
2384            
2385        
2386        </div>
2387    
2388</div>
2389<div class="no-print uk-section-secondary uk-section uk-padding-remove-vertical">
2390    
2391        
2392        
2393        
2394            
2395                                <div class="uk-container">                
2396                    
2397<div class="uk-grid-margin uk-grid tm-grid-expand" uk-grid>
2398    
2399        
2400<div class="uk-width-1-5@m uk-width-1-5@xl">
2401    
2402        
2403            
2404            
2405            
2406                
2407                    
2408<div class="uk-position-relative uk-margin-remove-vertical uk-text-left" style="top: 12px;">
2409        <a class="el-link" href="https://www.swud.org/de" target="_blank"><img class="el-image" src="/images/icons/SWuD_Logo_weiss-01.svg" alt loading="lazy" width="180px" height="190px"></a>    
2410    
2411</div>
2412                
2413            
2414        
2415    
2416</div>
2417<div class="uk-grid-item-match uk-flex-middle uk-width-3-5@m uk-width-3-5@xl">
2418    
2419        
2420            
2421            
2422                        <div class="uk-panel uk-width-1-1">            
2423                
2424                    
2425<div>
2426    
2427        <ul class="uk-margin-remove-bottom uk-subnav" uk-margin>                <li class="el-item ">
2428<a class="el-link" href="/redaktion-impressum">
2429        Impressum
2430</a></li>
2431                <li class="el-item ">
2432<a class="el-link" href="/datenschutz">
2433        Datenschutz
2434</a></li>
2435                </ul>
2436    
2437</div><div class="uk-panel uk-margin"><p>Das Portal für Politikwissenschaft ist eine Einrichtung der Stiftung Wissenschaft und Demokratie.</p></div>
2438                
2439                        </div>            
2440        
2441    
2442</div>
2443<div class="uk-grid-item-match uk-flex-middle uk-width-1-5@m">
2444    
2445        
2446            
2447            
2448                        <div class="uk-panel uk-width-1-1">            
2449                
2450                    
2451<div class="uk-margin">    <ul class="uk-child-width-auto uk-grid-small uk-flex-inline uk-flex-middle" uk-grid>
2452            <li class="el-item">
2453<a class="el-link uk-icon-button" href="https://twitter.com/pw_portal/status/1747931839723983267"><span uk-icon="icon: myicons-footer--x; width: 26; height: 26;"></span></a></li>
2454            <li class="el-item">
2455<a class="el-link uk-icon-button" href="https://www.instagram.com/pw_portal/"><span uk-icon="icon: myicons-footer--insta; width: 26; height: 26;"></span></a></li>
2456            <li class="el-item">
2457<a class="el-link uk-icon-button" href="https://www.facebook.com/people/Portal-f%C3%BCr-Politikwissenschaft/100052046681682/"><span uk-icon="icon: myicons-footer--fb; width: 26; height: 26;"></span></a></li>
2458            <li class="el-item">
2459<a class="el-link uk-icon-button" href="https://bsky.app/profile/pw-portal.bsky.social"><span uk-icon="icon: myicons-footer--bluesky; width: 26; height: 26;"></span></a></li>
2460    
2461    </ul></div>
2462<div class="uk-light uk-margin uk-text-center" id="footer#0" uk-scroll>
2463    <a class="uk-transition-toggle uk-inline-clip uk-link-toggle" href="#top" uk-scroll>
2464        
2465            
2466<img class="el-image uk-transition-opaque" src="/images/icons/nachoben.svg" alt loading="lazy" width="40" height="40">
2467<img class="el-hover-image uk-transition-fade" src="/images/icons/nachoben_mouseover.svg" alt loading="lazy" width="40" height="40" uk-cover>
2468            
2469            
2470            
2471        
2472    </a>
2473</div>
2474                
2475                        </div>            
2476        
2477    
2478</div>
2479    
2480</div>
2481                                </div>                
2482            
2483        
2484    
2485</div>            </footer>
2486            
2487        </div>
2488
2489        
2490        
2491
2492    
2493<script  id="_forAScript" class="4analytics_rule_1" data-speed-no-transform data-pagespeed-no-transform>
2494	(()=>{try{let I=function(){return J in c&&c[J]>0||N in c&&c[N]>0?2:1},m=function(){e.js=0,e.u=k.href,e.r=g||"",R&&(e.dr=r(R.width)+"x"+r(R.height)),e.dts=I(),e.dos=c.platform,typeof Intl<"u"&&(e.dtz=Intl.DateTimeFormat().resolvedOptions().timeZone),e.dl=c.language,e.e=2},z=function(u){n.blk||H||u.type!=="pagehide"&&h[b]!=="hidden"||(e.vet=Date.now(),H=!0,e.vet-e.vst>n.mvd&&y(n.ep+"/data",JSON.stringify(e)))},v=function(){O("POST",n.ep+"/data",e,"text/plain",function(u){u.readyState===4&&(H=!0)})},O=function(u,f,U,C,K,L){try{var o=new XMLHttpRequest;o.open(u,f,!0),o.setRequestHeader("Content-Type",C),o.onreadystatechange=function(){K(o)},o.onerror=L||function(){},o.send(U?Z(U):null)}catch{}},E=function(){O("GET",n.ep+"/preflight&ru="+e.ru+"&u="+encodeURIComponent(e.u),null,"application/json",function(u){if(u.readyState===4&&u.status===200){var f=JSON.parse(u.responseText).data||{};e.nu=r(f.nu),e.st=r(f.st),e.tk=(""+f.tk).replace(T,""),e.si=(""+f.si).replace(T,""),n.uru=r(f.uru,10),e.ru=n.uru?n.uru:e.ru,n.blk=r(f.blk,10),!n.blk&&!y&&v()}})},F=function(){x||(E(),y&&(G(),p("visibilitychange",z,!0),p("pagehide",z)),x=!0)},G=function(){["keydown","keyup","keypress","click","scroll"].forEach(function(u){p(u,function(f){(f.type!=="scroll"||t.scrollY/(h.documentElement.scrollHeight-t.innerHeight)>=n.scl)&&(e.e=1)})})},X=function(){if(!n.ep||k.protocol==="file:"||!(b in h)||h[b]==="prerender")return!1;if(t.self!==t.top){var u=new URL(g),f=new URL(k.href);if(u.hostname===f.hostname&&u.pathname.slice(-24)==="/administrator/index.php")return!1}return!0},Y=function(){X()&&(m(),F())};t=window,h=document,c=navigator,k=location,R=screen,Z=JSON.stringify,p=h.addEventListener,y=c.sendBeacon.bind(c),T=/[^a-zA-Z0-9]/g,J="maxTouchPoints",N="msMaxTouchPoints",b="visibilityState",g=h.referrer||null,H=!1,x=!1,e=t._forA.d,n=t._forA.c,r=function(u){return parseInt(u,10)},t._phantom||t.__nightmare||c.webdriver||t.Cypress||setTimeout(Y,0)}catch(I){console.error(I)}var t,h,c,k,R,Z,p,y,T,J,N,b,g,H,x,e,n,r;})();
2495</script>
2495
2496
2497</body>
2498</html>

Line numbers count LF bytes from the start of the resource, as the search results do. Vendor segments are library code the classifier recognised; they are stored but not indexed. Bytes are shown as Latin1 characters, one per byte.