PageSourceSearch

http://www.sachalayatan.com/archive

html sachalayatan.com collected 2026-10-02 10:06:54 UTC 78,269 bytes, 640 lines download raw bytes

1<!DOCTYPE html PUBLIC "-//W3C//DTD XHTML 1.0 Strict//EN" "http://www.w3.org/TR/xhtml1/DTD/xhtml1-strict.dtd">
2<html xmlns="http://www.w3.org/1999/xhtml" xmlns:og="http://ogp.me/ns#" xmlns:fb="http://www.facebook.com/2008/fbml" lang="bn" xml:lang="bn">
3<head>
4<meta http-equiv="Content-Type" content="text/html; charset=utf-8" />
5<style type="text/css" media="screen, print">
6@font-face {
7    font-family: 'bngnormal';
8    src: url('files/fonts/bng.woff2') format('woff2'),
9         url('files/fonts/bng.woff') format('woff'),
10		 url('files/fonts/BNG.ttf') format('truetype');
11    font-weight: normal;
12    font-style: normal;
13}
14</style>
15<meta property="og:image" content="http://www.sachalayatan.com/files/fbbanners/sachalfbbanner05.jpg" />
16<meta property="og:image:type" content="image/png">
17<meta property="og:image:width" content="1200">
18<meta property="og:image:height" content="627">
19<meta property="og:image" content="http://www.sachalayatan.com/files/logor.png" />
20<meta property="og:image:type" content="image/png">
21<meta property="og:image:width" content="656">
22<meta property="og:image:height" content="656">
23<meta property="og:type" content="blog" />
24<meta property="fb:app_id" content="132191546816333" />
25<script type="text/javascript">
26function mUnsel(n){if(n.nodeType==1)
27n.unselectable=true;var c=n.firstChild;while(c){mUnsel(c);c=c.nextSibling;}}
28function dSel(t){if(typeof t.onselectstart!="undefined")
29t.onselectstart=function(){return false;};else if(typeof t.style.MozUserSelect!="undefined")
30t.style.MozUserSelect="none";else t.onmousedown=function(){return false;};t.style.cursor="default";}
31function dCtx(t){t.oncontextmenu=function(){return false;};}
32function hMouse(e){var evt=(e==null?event:e);if(evt.type!='mousedown')return true;if(evt.which&&evt.which==3)return false;else if(evt.button&&evt.button==2)return false;return true;}
33document.onmousedown=hMouse;document.onmouseup=hMouse;document.onclick=hMouse;
34</script>
34
35<title>Archive | সচলায়তন</title>
36<meta http-equiv="Content-Style-Type" content="text/css" />
37<meta http-equiv="Content-Type" content="text/html; charset=utf-8" />
38<meta property="fb:app_id" content="132191546816333"/>
39
40<script type='text/javascript' src='//s7.addthis.com/js/250/addthis_widget.js#async=1'></script>
40
41<link rel="shortcut icon" href="/sites/all/themes/burnt/favicon.ico" type="image/x-icon" />
42<link type="text/css" rel="stylesheet" media="all" href="/sites/all/modules/fivestar/css/fivestar.css?O" />
43<link type="text/css" rel="stylesheet" media="all" href="/sites/all/modules/fivestar/widgets/oxygen/oxygen.css?O" />
44<link type="text/css" rel="stylesheet" media="all" href="/modules/book/book.css?O" />
45<link type="text/css" rel="stylesheet" media="all" href="/modules/node/node.css?O" />
46<link type="text/css" rel="stylesheet" media="all" href="/modules/system/defaults.css?O" />
47<link type="text/css" rel="stylesheet" media="all" href="/modules/system/system.css?O" />
48<link type="text/css" rel="stylesheet" media="all" href="/modules/system/system-menus.css?O" />
49<link type="text/css" rel="stylesheet" media="all" href="/modules/user/user.css?O" />
50<link type="text/css" rel="stylesheet" media="all" href="/modules/poll/poll.css?O" />
51<link type="text/css" rel="stylesheet" media="all" href="/sites/all/modules/cck/theme/content-module.css?O" />
52<link type="text/css" rel="stylesheet" media="all" href="/sites/all/modules/columns_filter/columns_filter.css?O" />
53<link type="text/css" rel="stylesheet" media="all" href="/sites/all/modules/ctools/css/ctools.css?O" />
54<link type="text/css" rel="stylesheet" media="all" href="/sites/all/modules/date/date.css?O" />
55<link type="text/css" rel="stylesheet" media="all" href="/sites/all/modules/filefield/filefield.css?O" />
56<link type="text/css" rel="stylesheet" media="all" href="/sites/all/modules/footnotes/footnotes.css?O" />
57<link type="text/css" rel="stylesheet" media="all" href="/sites/all/modules/google_cse/google_cse.css?O" />
58<link type="text/css" rel="stylesheet" media="all" href="/sites/all/modules/heartbeat/modules/hds/hds_regions.css?O" />
59<link type="text/css" rel="stylesheet" media="all" href="/sites/all/modules/nice_menus/nice_menus.css?O" />
60<link type="text/css" rel="stylesheet" media="all" href="/sites/all/themes/burnt/nice_menus.css?O" />
61<link type="text/css" rel="stylesheet" media="all" href="/sites/all/modules/swftools/swftools.css?O" />
62<link type="text/css" rel="stylesheet" media="all" href="/sites/all/modules/views/css/views.css?O" />
63<link type="text/css" rel="stylesheet" media="all" href="/sites/all/modules/archive/archive.css?O" />
64<link type="text/css" rel="stylesheet" media="all" href="/sites/all/modules/facebook_status/resources/facebook_status.css?O" />
65<link type="text/css" rel="stylesheet" media="all" href="/modules/openid/openid.css?O" />
66<link type="text/css" rel="stylesheet" media="all" href="/sites/all/libraries/openid-selector/css/openid.css?O" />
67<link type="text/css" rel="stylesheet" media="all" href="/sites/all/modules/openid_selector/openid_selector.css?O" />
68<link type="text/css" rel="stylesheet" media="all" href="/sites/all/themes/burnt/style.css?O" />
69<script type="text/javascript" src="/sites/all/modules/jquery_update/replace/jquery.min.js?O"></script>
vendor: 1 bytes, line 69
69
70<script type="text/javascript" src="/misc/drupal.js?O"></script>
vendor: 1 bytes, line 70
70
71<script type="text/javascript" src="http://www.sachalayatan.com/files/languages/bn_467c365f66f91e062ef6ea63edc97117.js?O"></script>
vendor: 1 bytes, line 71
71
72<script type="text/javascript" src="/sites/all/modules/fivestar/js/fivestar.js?O"></script>
vendor: 1 bytes, line 72
72
73<script type="text/javascript" src="/sites/all/modules/bangla_type/js/cookies.js?O"></script>
vendor: 1 bytes, line 73
73
74<script type="text/javascript" src="/sites/all/modules/bangla_type/js/common.js?O"></script>
vendor: 1 bytes, line 74
74
75<script type="text/javascript" src="/sites/all/modules/bangla_type/js/layout.js?O"></script>
vendor: 1 bytes, line 75
75
76<script type="text/javascript" src="/sites/all/modules/bangla_type/js/converter.js?O"></script>
vendor: 1 bytes, line 76
76
77<script type="text/javascript" src="/sites/all/modules/img_assist/img_assist.js?O"></script>
vendor: 1 bytes, line 77
77
78<script type="text/javascript" src="/sites/all/modules/nice_menus/superfish/js/superfish.js?O"></script>
vendor: 1 bytes, line 78
78
79<script type="text/javascript" src="/sites/all/modules/nice_menus/superfish/js/jquery.bgiframe.min.js?O"></script>
vendor: 1 bytes, line 79
79
80<script type="text/javascript" src="/sites/all/modules/nice_menus/superfish/js/jquery.hoverIntent.minified.js?O"></script>
vendor: 1 bytes, line 80
80
81<script type="text/javascript" src="/sites/all/modules/nice_menus/nice_menus.js?O"></script>
vendor: 1 bytes, line 81
81
82<script type="text/javascript" src="/sites/all/modules/swftools/swftools.js?O"></script>
vendor: 1 bytes, line 82
82
83<script type="text/javascript" src="/sites/all/modules/heartbeat/heartbeat.js?O"></script>
vendor: 1 bytes, line 83
83
84<script type="text/javascript" src="/sites/all/modules/google_analytics/googleanalytics.js?O"></script>
vendor: 1 bytes, line 84
84
85<script type="text/javascript" src="/sites/all/modules/views/js/base.js?O"></script>
vendor: 1 bytes, line 85
85
86<script type="text/javascript" src="/sites/all/modules/views/js/ajax_view.js?O"></script>
vendor: 1 bytes, line 86
86
87<script type="text/javascript" src="/modules/openid/openid.js?O"></script>
vendor: 1 bytes, line 87
87
88<script type="text/javascript" src="/sites/all/libraries/openid-selector/js/openid-jquery.js?O"></script>
vendor: 1 bytes, line 88
88
89<script type="text/javascript" src="/sites/all/libraries/openid-selector/js/openid-en.js?O"></script>
vendor: 1 bytes, line 89
89
90<script type="text/javascript" src="/sites/all/modules/openid_selector/openid_selector.js?O"></script>
vendor: 1 bytes, line 90
90
91<script type="text/javascript">
92<!--//--><![CDATA[//><!--
93jQuery.extend(Drupal.settings, {"basePath":"\/","fivestar":{"titleUser":"\u0986\u09aa\u09a8\u09be\u09b0 \u09b0\u09c7\u099f\u09bf\u0982: ","titleAverage":"\u0997\u09dc: ","feedbackSavingVote":"\u0986\u09aa\u09a8\u09be\u09b0 \u09ad\u09cb\u099f \u09b8\u0982\u09b0\u0995\u09cd\u09b7\u09a3 \u0995\u09b0\u09be \u09b9\u099a\u09cd\u099b\u09c7..","feedbackVoteSaved":"\u0986\u09aa\u09a8\u09be\u09b0 \u09ad\u09cb\u099f \u09b8\u0982\u09b0\u0995\u09cd\u09b7\u09bf\u09a4 \u09b9\u09df\u09c7\u099b\u09c7\u0964","feedbackDeletingVote":"\u0986\u09aa\u09a8\u09be\u09b0 \u09ad\u09cb\u099f \u09ae\u09cb\u099b\u09be \u09b9\u099a\u09cd\u099b\u09c7...","feedbackVoteDeleted":"\u0986\u09aa\u09a8\u09be\u09b0 \u09ad\u09cb\u099f \u09ae\u09c1\u099b\u09c7 \u09ab\u09c7\u09b2\u09be \u09b9\u09df\u09c7\u099b\u09c7\u0964"},"nice_menus_options":{"delay":"800","speed":"fast"},"facebook_status":{"autofocus":false,"noautoclear":false,"maxlength":"500","hideLength":"100","refreshLink":false,"refreshIDs":["",".view-id-facebook_status_all"]},"heartbeat_language":"bn","heartbeat_poll_url":"http:\/\/www.sachalayatan.com\/heartbeat\/js\/poll","addthis":{"config_default":{"services_toolbox":"facebook_like_counter","services_compact":"","services_expanded":"","ui_cobrand":"","ui_header_color":"#000000","ui_header_background":"#FFFFFF","ui_click":0,"ui_delay":"500","ui_use_addressbook":0,"pubid":"xa-4e2cfd1147868c4e","data_track_clickback":0,"data_ga_tracker":"pageTracker","ui_use_css":true,"data_use_cookies":true,"ui_language":"bn","data_use_flash":true},"share_default":{"templates":{"twitter":"{{title}} {{url}}"}}},"googleanalytics":{"trackOutbound":1,"trackMailto":1,"trackDownload":1,"trackDownloadExtensions":"7z|aac|arc|arj|asf|asx|avi|bin|csv|doc(x|m)?|dot(x|m)?|exe|flv|gif|gz|gzip|hqx|jar|jpe?g|js|mp(2|3|4|e?g)|mov(ie)?|msi|msp|pdf|phps|png|ppt(x|m)?|pot(x|m)?|pps(x|m)?|ppam|sld(x|m)?|thmx|qtm?|ra(m|r)?|sea|sit|tar|tgz|torrent|txt|wav|wma|wmv|wpd|xls(x|m|b)?|xlt(x|m)|xlam|xml|z|zip","trackDomainMode":"1"},"views":{"ajax_path":"http:\/\/www.sachalayatan.com\/views\/ajax","ajaxViews":{"views_dom_id:603cd96daf37678c0c55fe041deb222a":{"view_name":"facebook_status_all","view_display_id":"default","view_args":"0\/domain","view_path":"archive","view_base_path":"statuses\/all","view_dom_id":"603cd96daf37678c0c55fe041deb222a","pager_element":0}}},"openid_selector":{"img_path":"sites\/all\/libraries\/openid-selector\/images\/","form_id":"user-login-form","block_width":"5"},"CToolsUrlIsAjaxTrusted":{"http:\/\/www.sachalayatan.com\/archive?destination=archive":true}});
94//--><!]]>
95</script>
vendor: 1 bytes, line 95
95
96<script type="text/javascript">
97<!--//--><![CDATA[//><!--
98addthis_config = Drupal.settings.addthis.config_default; addthis_share = Drupal.settings.addthis.share_default;
99//--><!]]>
100</script>
vendor: 1 bytes, line 100
100
101<script type="text/javascript">
102<!--//--><![CDATA[//><!--
vendor: 324 bytes, lines 102-103
102
103(function(i,s,o,g,r,a,m){i["GoogleAnalyticsObject"]=r;i[r]=i[r]||function(){(i[r].q=i[r].q||[]).push(arguments)},i[r].l=1*new Date();a=s.createElement(o),m=s.getElementsByTagName(o)[0];a.async=1;a.src=g;m.parentNode.insertBefore(a,m)})(window,document,"script","//www.google-analytics.com/analytics.js","ga");ga("create", "
103UA-11727709-1
vendor: 65 bytes, line 103
103", {"cookieDomain":".sachalayatan.com"});ga("send", "pageview");
104//--><!]]>
105</script>
vendor: 1 bytes, line 105
105
106<script type="text/javascript"> </script>
106
107</head>
108<!--oncontextmenu="return false;"-->
109<body>
110<div id="container">
111<div id="header">
112<div id="banner" style="background:url(http://www.sachalayatan.com/files/banners/sachalbanner_20240414.png);">
113</div>
114<div id="banner-credit">
115<div id="copyright">সচলায়তন.com | অনলাইন রাইটার্স কমিউনিটি | কপিরাইট © ২০০৬-২০১৫</div>
116</div>          	 
117<div id="primary-links">
118<ul class="nice-menu nice-menu-down" id="nice-menu-0"><li class="menu-157 menuparent menu-path-front active-trail first  odd "><a href="http://www.sachalayatan.com/" title="">নীড়পাতা</a><ul><li class="menu-2776 menu-path-front first  odd "><a href="http://www.sachalayatan.com/" title="">নীড়পাতা</a></li>
119<li class="menu-2606 menu-path-book even "><a href="http://www.sachalayatan.com/book" title="">ব-e</a></li>
120<li class="menu-2685 menu-path-archive active-trail odd "><a href="http://www.sachalayatan.com/archive" title="" class="active">অভিলেখাগার</a></li>
121<li class="menu-1552 menu-path-node-19880 even "><a href="http://www.sachalayatan.com/node/19880" title="">বাংলা ওয়েবসাইট</a></li>
122<li class="menu-2909 menuparent menu-path-shahbag odd  last "><a href="http://www.sachalayatan.com/shahbag" title="">সময়রেখা</a><ul><li class="menu-2910 menu-path-shahbag first  odd "><a href="http://www.sachalayatan.com/shahbag" title="">শাহবাগ সময়রেখা</a></li>
123<li class="menu-2911 menu-path-jamaat-timeline even  last "><a href="http://www.sachalayatan.com/jamaat-timeline" title="">জামাতে ইসলামীর সময়রেখা</a></li>
124</ul>
125</li>
126</ul>
127</li>
128<li class="menu-1616 menu-path-ensachalayatancom even "><a href="http://en.sachalayatan.com" title="">English</a></li>
129<li class="menu-921 menuparent menu-path-node-17756 odd "><a href="http://www.sachalayatan.com/sachalayatan/17756" title="">নীতিমালা</a><ul><li class="menu-2780 menu-path-node-17756 first  odd "><a href="http://www.sachalayatan.com/sachalayatan/17756" title="">নীতিমালা</a></li>
130<li class="menu-1551 menu-path-node-24082 even  last "><a href="http://www.sachalayatan.com/sondesh/24082" title="">মড-লগ</a></li>
131</ul>
132</li>
133<li class="menu-179 menuparent menu-path-node-16572 even "><a href="http://www.sachalayatan.com/sachalayatan/16572" title="">সচলে লিখতে হলে</a><ul><li class="menu-2778 menu-path-node-16572 first  odd "><a href="http://www.sachalayatan.com/sachalayatan/16572" title="">সচলে লিখতে হলে</a></li>
134<li class="menu-1302 menu-path-faq even "><a href="http://www.sachalayatan.com/faq" title="">জিজ্ঞাস্য</a></li>
135<li class="menu-69 menu-path-node-235 odd "><a href="http://www.sachalayatan.com/to_write_bangla" title="">Bangla!?</a></li>
136<li class="menu-2861 menu-path-https--facebookcom-sachalayatancom even "><a href="https://www.facebook.com/sachalayatancom" title="">ফেইসবুক পেইজ</a></li>
137<li class="menu-2855 menu-path-node-47596 odd  last "><a href="http://www.sachalayatan.com/sondesh/47596" title="">ফিডব্যাক</a></li>
138</ul>
139</li>
140<li class="menu-1546 menuparent menu-path-user odd "><a href="http://www.sachalayatan.com/user" title="">প্রোফাইল</a><ul><li class="menu-2779 menu-path-user first  odd  last "><a href="http://www.sachalayatan.com/user" title="">প্রোফাইল</a></li>
141</ul>
142</li>
143<li class="menu-172 menu-path-user-login even  last "><a href="http://www.sachalayatan.com/user/login" title="">প্রবেশ</a></li>
144</ul>
145        </div>
146<div id="secondary-links">
147<ul class="links" id="subnavlist"><li class="menu-174 first"><a href="http://www.sachalayatan.com/%E0%A6%B2%E0%A7%87%E0%A6%96%E0%A6%BE%E0%A6%B0_%E0%A6%A7%E0%A6%B0%E0%A6%A8/%E0%A6%B8%E0%A6%BE%E0%A6%B9%E0%A6%BF%E0%A6%A4%E0%A7%8D%E0%A6%AF/%E0%A6%97%E0%A6%B2%E0%A7%8D%E0%A6%AA" title="">গল্প</a></li>
148<li class="menu-175"><a href="http://www.sachalayatan.com/%E0%A6%B2%E0%A7%87%E0%A6%96%E0%A6%BE%E0%A6%B0_%E0%A6%A7%E0%A6%B0%E0%A6%A8/%E0%A6%B8%E0%A6%BE%E0%A6%B9%E0%A6%BF%E0%A6%A4%E0%A7%8D%E0%A6%AF/%E0%A6%AD%E0%A7%8D%E0%A6%B0%E0%A6%AE%E0%A6%A8%E0%A6%95%E0%A6%BE%E0%A6%B9%E0%A6%BF%E0%A6%A8%E0%A7%80" title="">ভ্রমণ</a></li>
149<li class="menu-1337"><a href="http://www.sachalayatan.com/%E0%A6%B2%E0%A7%87%E0%A6%96%E0%A6%BE%E0%A6%B0_%E0%A6%A7%E0%A6%B0%E0%A6%A8/%E0%A6%96%E0%A6%AC%E0%A6%B0/%E0%A6%B0%E0%A6%BE%E0%A6%9C%E0%A6%A8%E0%A7%80%E0%A6%A4%E0%A6%BF" title="">রাজনীতি</a></li>
150<li class="menu-177"><a href="http://www.sachalayatan.com/%E0%A6%B2%E0%A7%87%E0%A6%96%E0%A6%BE%E0%A6%B0_%E0%A6%A7%E0%A6%B0%E0%A6%A8/%E0%A6%AC%E0%A6%BF%E0%A6%9C%E0%A7%8D%E0%A6%9E%E0%A6%BE%E0%A6%A8/%E0%A6%AA%E0%A7%8D%E0%A6%B0%E0%A6%AF%E0%A7%81%E0%A6%95%E0%A7%8D%E0%A6%A4%E0%A6%BF" title="">প্রযুক্তি</a></li>
151<li class="menu-1338"><a href="http://www.sachalayatan.com/%E0%A6%B2%E0%A7%87%E0%A6%96%E0%A6%BE%E0%A6%B0_%E0%A6%A7%E0%A6%B0%E0%A6%A8/%E0%A6%AE%E0%A7%81%E0%A6%95%E0%A7%8D%E0%A6%A4%E0%A6%BF%E0%A6%AF%E0%A7%81%E0%A6%A6%E0%A7%8D%E0%A6%A7" title="">মুক্তিযুদ্ধ</a></li>
152<li class="menu-1304"><a href="http://www.sachalayatan.com/%E0%A6%B2%E0%A7%87%E0%A6%96%E0%A6%BE%E0%A6%B0_%E0%A6%A7%E0%A6%B0%E0%A6%A8/%E0%A6%96%E0%A6%AC%E0%A6%B0/%E0%A6%96%E0%A7%87%E0%A6%B2%E0%A6%BE%E0%A6%A7%E0%A7%81%E0%A6%B2%E0%A6%BE" title="">খেলাধুলা</a></li>
153<li class="menu-1303"><a href="http://www.sachalayatan.com/%E0%A6%B2%E0%A7%87%E0%A6%96%E0%A6%BE%E0%A6%B0_%E0%A6%A7%E0%A6%B0%E0%A6%A8/%E0%A6%B8%E0%A6%BE%E0%A6%B9%E0%A6%BF%E0%A6%A4%E0%A7%8D%E0%A6%AF/%E0%A6%85%E0%A6%A8%E0%A7%81%E0%A6%AC%E0%A6%BE%E0%A6%A6" title="">অনুবাদ</a></li>
154<li class="menu-1339"><a href="http://www.sachalayatan.com/%E0%A6%B2%E0%A7%87%E0%A6%96%E0%A6%BE%E0%A6%B0_%E0%A6%A7%E0%A6%B0%E0%A6%A8/%E0%A6%AC%E0%A6%BF%E0%A6%9C%E0%A7%8D%E0%A6%9E%E0%A6%BE%E0%A6%A8" title="">বিজ্ঞান</a></li>
155<li class="menu-1340"><a href="http://www.sachalayatan.com/%E0%A6%B2%E0%A7%87%E0%A6%96%E0%A6%BE%E0%A6%B0_%E0%A6%A7%E0%A6%B0%E0%A6%A8/%E0%A6%B8%E0%A6%BE%E0%A6%B9%E0%A6%BF%E0%A6%A4%E0%A7%8D%E0%A6%AF/%E0%A6%95%E0%A6%AC%E0%A6%BF%E0%A6%A4%E0%A6%BE" title="">কবিতা</a></li>
156<li class="menu-1341"><a href="http://www.sachalayatan.com/%E0%A6%B2%E0%A7%87%E0%A6%96%E0%A6%BE%E0%A6%B0_%E0%A6%A7%E0%A6%B0%E0%A6%A8/%E0%A6%B6%E0%A6%BF%E0%A6%95%E0%A7%8D%E0%A6%B7%E0%A6%BE" title="">শিক্ষা</a></li>
157<li class="menu-1342"><a href="http://www.sachalayatan.com/%E0%A6%B2%E0%A7%87%E0%A6%96%E0%A6%BE%E0%A6%B0_%E0%A6%A7%E0%A6%B0%E0%A6%A8/%E0%A6%B8%E0%A6%BE%E0%A6%B9%E0%A6%BF%E0%A6%A4%E0%A7%8D%E0%A6%AF/%E0%A6%B0%E0%A6%AE%E0%A7%8D%E0%A6%AF%E0%A6%B0%E0%A6%9A%E0%A6%A8%E0%A6%BE" title="">রম্যরচনা</a></li>
158<li class="menu-1343"><a href="http://www.sachalayatan.com/%E0%A6%B2%E0%A7%87%E0%A6%96%E0%A6%BE%E0%A6%B0_%E0%A6%A7%E0%A6%B0%E0%A6%A8/%E0%A6%B0%E0%A7%87%E0%A6%96%E0%A6%BE%E0%A6%9A%E0%A6%BF%E0%A6%A4%E0%A7%8D%E0%A6%B0" title="">রেখাচিত্র</a></li>
159<li class="menu-2973"><a href="http://www.sachalayatan.com/taxonomy/term/19651" title="">নারী</a></li>
160<li class="menu-2974 last"><a href="http://www.sachalayatan.com/taxonomy/term/19916" title="">শিশু অধিকার</a></li>
161</ul></div>
162</div>
163<div id="sidebar-left">
164  <div class="block block-fb_social" id="block-fb_social-friends_liked">
165    <h2 class="title"></h2>
166    <div class="content"><div class="fb-social-facepile-plugin">
167  <fb:facepile  href="" size="small" width="200" numrows="1" colorscheme="light"></fb:facepile>
168</div>
169
170</div>
171 </div>
172  <div class="block block-fb_social" id="block-fb_social-facebook_recommendations">
173    <h2 class="title"></h2>
174    <div class="content"><div class="fb-social-recommendations-plugin">
175  <fb:recommendations  site="http://www.sachalayatan.com" width="175" height="400" header="true" colorscheme="light" border_color="" font="arial"></fb:recommendations>
176</div>
177
178</div>
179 </div>
180  <div class="block block-facebook_status" id="block-facebook_status-facebook_status">
181    <h2 class="title">কলরব</h2>
182    <div class="content"><div class="view view-facebook-status-all view-id-facebook_status_all view-display-id-default view-dom-id-603cd96daf37678c0c55fe041deb222a">
183    
184  
185  
186      <div class="view-content">
187        <div class="views-row views-row-1 views-row-odd views-row-first">
188      
189  <div class="views-field views-field-nothing">        <span class="field-content"><div id="facebook-status-item-1807" class="facebook-status-item facebook-status-media facebook-status-type-user facebook-status-self-update">
190  <div class="content">
191    <div class="facebook-status-participants"><span class="facebook-status-sender"><a href="http://www.sachalayatan.com/manik061624">নুরুজ্জামান মানিক</a></span></div>
192    <span class="facebook-status-content"> কত সস্তা স্বপ্নের দাফন, না লাগে কফিন না লাগে কাফন। </span><br>
193    
194    <div class="facebook-status-details">
195      <div class="facebook-status-links"></div> <a href="http://www.sachalayatan.com/statuses/1807"><div class="facebook-status-time">18/11/2024 - 11:31অপরাহ্ন</div></a>
196    </div>
197    <div class="facebook-status-comments"></div>
198  </div>
199</div></span>  </div>  </div>
200  <div class="views-row views-row-2 views-row-even views-row-last">
201      
202  <div class="views-field views-field-nothing">        <span class="field-content"><div id="facebook-status-item-1806" class="facebook-status-item facebook-status-media facebook-status-type-user facebook-status-self-update">
203  <div class="content">
204    <div class="facebook-status-participants"><span class="facebook-status-sender"><a href="http://www.sachalayatan.com/manik061624">নুরুজ্জামান মানিক</a></span></div>
205    <span class="facebook-status-content"> জীবন হলো মৃত্যুর কাছ থেকে ধার নেয়া কিছুটা সময় । </span><br>
206    
207    <div class="facebook-status-details">
208      <div class="facebook-status-links"></div> <a href="http://www.sachalayatan.com/statuses/1806"><div class="facebook-status-time">07/08/2024 - 11:53অপরাহ্ন</div></a>
209    </div>
210    <div class="facebook-status-comments"></div>
211  </div>
212</div></span>  </div>  </div>
213    </div>
214  
215  
216  
217      
218<div class="more-link">
219  <a href="http://www.sachalayatan.com/statuses/all/0/domain">
220    আরও  </a>
221</div>
222  
223  
224  
225</div></div>
226 </div>
227  <div class="block block-user" id="block-user-0">
228    <h2 class="title"></h2>
229    <div class="content"><form action="http://www.sachalayatan.com/archive?destination=archive"  accept-charset="UTF-8" method="post" id="user-login-form">
230<div><div class="form-item" id="edit-openid-identifier-wrapper">
231 <label for="edit-openid-identifier">OpenID ব্যবহার করে লগইন করুন: </label>
232 <input type="text" maxlength="255" name="openid_identifier" id="edit-openid-identifier" size="13" value="" class="form-text" />
233 <div class="description"><a href="http://openid.net/">OpenID কি?</a></div>
234</div>
235<div class="form-item" id="edit-name-wrapper">
236 <label for="edit-name">সদস্য পরিচয়: <span class="form-required" title="এই ঘরটি পূরণ করতেই হবে।">*</span></label>
237 <input type="text" maxlength="60" name="name" id="edit-name" size="15" value="" class="form-text required" />
238</div>
239<div class="form-item" id="edit-pass-wrapper">
240 <label for="edit-pass">পাসওয়ার্ড: <span class="form-required" title="এই ঘরটি পূরণ করতেই হবে।">*</span></label>
241 <input type="password" name="pass" id="edit-pass"  maxlength="60"  size="15"  class="form-text required" />
242</div>
243<div class="form-item" id="edit-persistent-login-wrapper">
244 <label class="option" for="edit-persistent-login"><input type="checkbox" name="persistent_login" id="edit-persistent-login" value="1"   class="form-checkbox" /> ভুলোনা আমায়</label>
245</div>
246<input type="submit" name="op" id="edit-submit" value="প্রবেশ"  class="form-submit" />
247<input type="hidden" name="form_build_id" id="form-_2uKCR8ILweAiBCAyDWUUlCF_X_e4KfUlT9yjK2uNxQ" value="form-_2uKCR8ILweAiBCAyDWUUlCF_X_e4KfUlT9yjK2uNxQ"  />
248<input type="hidden" name="form_id" id="edit-user-login-block" value="user_login_block"  />
249<input type="hidden" name="openid.return_to" id="edit-openid.return-to" value="http://www.sachalayatan.com/openid/authenticate?destination=archive"  />
250<div class="item-list"><ul><li class="openid-link first"><a href="http://www.sachalayatan.com/%2523">OpenID ব্যবহার করে লগইন করুন</a></li>
251<li class="user-link last"><a href="http://www.sachalayatan.com/%2523">Cancel OpenID login</a></li>
252</ul></div><div class="item-list"><ul><li class="first"><a href="http://www.sachalayatan.com/user/register" title="নতুন এ্যাকাউন্ট তৈরি করুন">সদস্য নিবন্ধন</a></li>
253<li class="last"><a href="http://www.sachalayatan.com/user/password" title="ই-মেইলের মাধ্যমে নতুন পাসওয়ার্ডের জন্য আবেদন করুন।">পাসওয়ার্ড হারিয়েছে?</a></li>
254</ul></div>
255</div></form>
256</div>
257 </div>
258</div>
259<div id="content"  class="fullnode" >
260<div class="breadcrumb"><a href="http://www.sachalayatan.com/">নীড়পাতা</a></div><h1 class="title">Archive</h1>
261<div class="tabs"></div>
262<div id="content-top">
263</div>
264<div id="archive-container"><dl><dt>তারিখ</dt><dd>
265<ul id="archive-years">
266<li class="selected"><a href="http://www.sachalayatan.com/archive/all" title="২৮০১২টি পোস্ট">সব</a></li>
267<li><a href="http://www.sachalayatan.com/archive/all/1970" title="1 post">1970</a></li>
268<li><a href="http://www.sachalayatan.com/archive/all/2005" title="1 post">2005</a></li>
269<li><a href="http://www.sachalayatan.com/archive/all/2006" title="১০৯৩টি পোস্ট">2006</a></li>
270<li><a href="http://www.sachalayatan.com/archive/all/2007" title="৩৩১৪টি পোস্ট">2007</a></li>
271<li><a href="http://www.sachalayatan.com/archive/all/2008" title="৫৩৭৭টি পোস্ট">2008</a></li>
272<li><a href="http://www.sachalayatan.com/archive/all/2009" title="৪৭১৮টি পোস্ট">2009</a></li>
273<li><a href="http://www.sachalayatan.com/archive/all/2010" title="৩৫৪৯টি পোস্ট">2010</a></li>
274<li><a href="http://www.sachalayatan.com/archive/all/2011" title="২৬৪৬টি পোস্ট">2011</a></li>
275<li><a href="http://www.sachalayatan.com/archive/all/2012" title="২২৫৮টি পোস্ট">2012</a></li>
276<li><a href="http://www.sachalayatan.com/archive/all/2013" title="১৬৯৭টি পোস্ট">2013</a></li>
277<li><a href="http://www.sachalayatan.com/archive/all/2014" title="১১২৫টি পোস্ট">2014</a></li>
278<li><a href="http://www.sachalayatan.com/archive/all/2015" title="৮৭৯টি পোস্ট">2015</a></li>
279<li><a href="http://www.sachalayatan.com/archive/all/2016" title="৪৩৪টি পোস্ট">2016</a></li>
280<li><a href="http://www.sachalayatan.com/archive/all/2017" title="২১৮টি পোস্ট">2017</a></li>
281<li><a href="http://www.sachalayatan.com/archive/all/2018" title="২০১টি পোস্ট">2018</a></li>
282<li><a href="http://www.sachalayatan.com/archive/all/2019" title="১৬৮টি পোস্ট">2019</a></li>
283<li><a href="http://www.sachalayatan.com/archive/all/2020" title="১৪০টি পোস্ট">2020</a></li>
284<li><a href="http://www.sachalayatan.com/archive/all/2021" title="৭১টি পোস্ট">2021</a></li>
285<li><a href="http://www.sachalayatan.com/archive/all/2022" title="৬৪টি পোস্ট">2022</a></li>
286<li><a href="http://www.sachalayatan.com/archive/all/2023" title="২৯টি পোস্ট">2023</a></li>
287<li><a href="http://www.sachalayatan.com/archive/all/2024" title="২৬টি পোস্ট">2024</a></li>
288<li><a href="http://www.sachalayatan.com/archive/all/2025" title="২টি পোস্ট">2025</a></li>
289<li><a href="http://www.sachalayatan.com/archive/all/2026" title="1 post">2026</a></li>
290</ul>
291</dd><dt>ধরন</dt><dd>
292<ul id="archive-node_types">
293<li class="selected"><a href="http://www.sachalayatan.com/archive/all" title="৮টি পোস্ট">সব</a></li>
294<li><a href="http://www.sachalayatan.com/archive/advpoll_binary" title="1 post">নৈর্বক্তিক ভোট</a></li>
295<li><a href="http://www.sachalayatan.com/archive/advpoll_ranking" title="1 post">বাছাই ভোট</a></li>
296<li><a href="http://www.sachalayatan.com/archive/audio" title="1 post">অডিও</a></li>
297<li><a href="http://www.sachalayatan.com/archive/blog" title="৩টি পোস্ট">ব্লগ</a></li>
298<li><a href="http://www.sachalayatan.com/archive/book" title="1 post">বইয়ের পৃষ্ঠা</a></li>
299<li><a href="http://www.sachalayatan.com/archive/page" title="1 post">Page</a></li>
300</ul>
301</dd></dl></div>
302<h3>September 26th, 2026</h3><div class="node language-bn">
303<div id="node-preview">
304<h2><a href="http://www.sachalayatan.com/arup/58383" title="আঠারো বছর ">আঠারো বছর </a></h2>
305<div class="picture">
306  <a href="http://www.sachalayatan.com/arup" title="সদস্যের প্রোফাইল দেখুন।"><img src="http://www.sachalayatan.com/files/pictures/picture-2.jpg" alt="অরূপ এর ছবি" title="অরূপ এর ছবি"  /></a></div>
307<em id="node-shortcuts" class="info">লিখেছেন <a href="http://www.sachalayatan.com/arup">অরূপ</a> (তারিখ: শুক্র, ২৫/০৯/২০২৬ - ১১:৩০অপরাহ্ন)</em>
308<br><em id="node-shortcuts" class="clear terms">ক্যাটেগরি: <ul class="links inline"><li class="taxonomy_term_773 first"><a href="http://www.sachalayatan.com/%E0%A6%B2%E0%A7%87%E0%A6%96%E0%A6%BE%E0%A6%B0_%E0%A6%A7%E0%A6%B0%E0%A6%A8/%E0%A6%A6%E0%A6%BF%E0%A6%A8%E0%A6%AA%E0%A6%9E%E0%A7%8D%E0%A6%9C%E0%A6%BF" rel="tag" title="">দিনপঞ্জি</a></li>
309<li class="taxonomy_term_803 last"><a href="http://www.sachalayatan.com/taxonomy/term/803" rel="tag" title="">সববয়সী</a></li>
310</ul></em>
311<div class="content" id="node-58383-content" unselectable="on">
312<p>সেপ্টেম্বরের সকালগুলো ফিরে ফিরে আসে, চেনা মানুষগুলো আর ফেরে না তা<br />
313<img src="/files/IMG_4355.jpg" width="394" height="480" alt="" /></p>
314
315
316</div>
317<script type="text/javascript">nc=document.getElementById("node-58383-content");mUnsel(nc);dSel(nc);/*dCtx(nc);*/</script>
317
318<em id="node-shortcuts" class="clear links"><ul class="links inline"><li class="blog_usernames_blog first"><a href="http://www.sachalayatan.com/blog/arup" title="অরূপ এর সর্বশেষ ব্লগপোস্ট পড়ুন।">অরূপ এর ব্লগ</a></li>
319<li class="comment_add"><a href="http://www.sachalayatan.com/comment/reply/58383#comment-form" title="এই লেখায় একটি নতুন মন্তব্য যোগ করুন।">মন্তব্য করুন</a></li>
320<li class="addthis last"><span><div class='addthis_toolbox addthis_default_style ' addthis:url='http://www.sachalayatan.com/arup/58383' addthis:title='আঠারো বছর ' ><a class='addthis_toolbox_item addthis_button_facebook_like' fb:like:layout="button_count"&gt;></a></div></span></li>
321</ul></em>
322<hr></div></div>
323<h3>June 3rd, 2025</h3><div class="node language-bn">
324<div id="node-preview">
325<h2><a href="http://www.sachalayatan.com/odin/58326" title="উত্তর খুঁজতে দক্ষিণে ">উত্তর খুঁজতে দক্ষিণে </a></h2>
326<div class="picture">
327  <a href="http://www.sachalayatan.com/odin" title="সদস্যের প্রোফাইল দেখুন।"><img src="http://www.sachalayatan.com/files/pictures/picture-2874.jpg" alt="ওডিন এর ছবি" title="ওডিন এর ছবি"  /></a></div>
328<em id="node-shortcuts" class="info">লিখেছেন <a href="http://www.sachalayatan.com/odin">ওডিন</a> (তারিখ: সোম, ০২/০৬/২০২৫ - ১১:০৭অপরাহ্ন)</em>
329<br><em id="node-shortcuts" class="clear terms">ক্যাটেগরি: <ul class="links inline"><li class="taxonomy_term_775 first"><a href="http://www.sachalayatan.com/%E0%A6%B2%E0%A7%87%E0%A6%96%E0%A6%BE%E0%A6%B0_%E0%A6%A7%E0%A6%B0%E0%A6%A8/%E0%A6%B8%E0%A6%BE%E0%A6%B9%E0%A6%BF%E0%A6%A4%E0%A7%8D%E0%A6%AF/%E0%A6%AD%E0%A7%8D%E0%A6%B0%E0%A6%AE%E0%A6%A8%E0%A6%95%E0%A6%BE%E0%A6%B9%E0%A6%BF%E0%A6%A8%E0%A7%80" rel="tag" title="">ভ্রমণ</a></li>
330<li class="taxonomy_term_21538"><a href="http://www.sachalayatan.com/taxonomy/term/21538" rel="tag" title="">অ্যান্টার্কটিকা</a></li>
331<li class="taxonomy_term_22171"><a href="http://www.sachalayatan.com/taxonomy/term/22171" rel="tag" title="">দক্ষিণ সাগর</a></li>
332<li class="taxonomy_term_1042"><a href="http://www.sachalayatan.com/taxonomy/term/1042" rel="tag" title="">ভ্রমণ</a></li>
333<li class="taxonomy_term_804 last"><a href="http://www.sachalayatan.com/taxonomy/term/804" rel="tag" title="">কিশোর (১০ বছর বা তদুর্দ্ধ)</a></li>
334</ul></em>
335<div class="content" id="node-58326-content" unselectable="on">
336<p><img src="/files/IMG-20241220-WA0035_0.jpg" width="360" height="480" alt="" /></p>
337<p>প্রায় সাড়ে বেয়াল্লিশ বছর বয়সে এসে মানুষ জমি কিনে, ফ্ল্যাট বুকিং দেয়, গাড়ির ইন্সটলমেন্ট দেয়, দুইতিনটা এফডিআর ফিক্সড ডিপোজিট করে, হার্টে রিঙ বসায়, একটা  বা একাধিক পরকীয়া শুরু করে, ধর্মকর্মে মন দেয়, বাবামায়ের আইসিইউ বেডের জন্য দৌড়াদৌড়ি করে। </p>
338<p>আর আমি আপাতত চিন্তা করছি আমার প্রস্তাবিত ভ্রমণকাহিনীর  নাম কি হবে-</p>
339
340
341</div>
342<script type="text/javascript">nc=document.getElementById("node-58326-content");mUnsel(nc);dSel(nc);/*dCtx(nc);*/</script>
342
343<em id="node-shortcuts" class="clear links"><ul class="links inline"><li class="blog_usernames_blog first"><a href="http://www.sachalayatan.com/blog/odin" title="ওডিন এর সর্বশেষ ব্লগপোস্ট পড়ুন।">ওডিন এর ব্লগ</a></li>
344<li class="comment_comments"><a href="http://www.sachalayatan.com/odin/58326#comments" title="সরাসরি এই লেখার মন্তব্যের শুরুতে চলে যান।">১টি মন্তব্য</a></li>
345<li class="node_read_more"><a href="http://www.sachalayatan.com/odin/58326" title="উত্তর খুঁজতে দক্ষিণে  এর বাকিটা পড়ুন।">বিস্তারিত...</a></li>
346<li class="addthis last"><span><div class='addthis_toolbox addthis_default_style ' addthis:url='http://www.sachalayatan.com/odin/58326' addthis:title='উত্তর খুঁজতে দক্ষিণে ' ><a class='addthis_toolbox_item addthis_button_facebook_like' fb:like:layout="button_count"&gt;></a></div></span></li>
347</ul></em>
348<hr></div></div>
349<h3>February 6th</h3><div class="node language-bn">
350<div id="node-preview">
351<h2><a href="http://www.sachalayatan.com/manik061624/58323" title="ইতিহাসের পাতা থকে ভাষা আন্দোলন">ইতিহাসের পাতা থকে ভাষা আন্দোলন</a></h2>
352<div class="picture">
353  <a href="http://www.sachalayatan.com/manik061624" title="সদস্যের প্রোফাইল দেখুন।"><img src="http://www.sachalayatan.com/files/pictures/picture-675.jpg" alt="নুরুজ্জামান মানিক এর ছবি" title="নুরুজ্জামান মানিক এর ছবি"  /></a></div>
354<em id="node-shortcuts" class="info">লিখেছেন <a href="http://www.sachalayatan.com/manik061624">নুরুজ্জামান মানিক</a> (তারিখ: বুধ, ০৫/০২/২০২৫ - ৮:৫৭অপরাহ্ন)</em>
355<br><em id="node-shortcuts" class="clear terms">ক্যাটেগরি: <ul class="links inline"><li class="taxonomy_term_13448 first"><a href="http://www.sachalayatan.com/taxonomy/term/13448" rel="tag" title="">গবেষণা</a></li>
356<li class="taxonomy_term_769"><a href="http://www.sachalayatan.com/%E0%A6%B2%E0%A7%87%E0%A6%96%E0%A6%BE%E0%A6%B0_%E0%A6%A7%E0%A6%B0%E0%A6%A8/%E0%A6%96%E0%A6%AC%E0%A6%B0/%E0%A6%B0%E0%A6%BE%E0%A6%9C%E0%A6%A8%E0%A7%80%E0%A6%A4%E0%A6%BF" rel="tag" title="">রাজনীতি</a></li>
357<li class="taxonomy_term_813"><a href="http://www.sachalayatan.com/%E0%A6%B2%E0%A7%87%E0%A6%96%E0%A6%BE%E0%A6%B0_%E0%A6%A7%E0%A6%B0%E0%A6%A8/%E0%A6%AC%E0%A6%BF%E0%A6%9C%E0%A7%8D%E0%A6%9E%E0%A6%BE%E0%A6%A8/%E0%A6%B8%E0%A6%AE%E0%A6%BE%E0%A6%9C" rel="tag" title="">সমাজ</a></li>
358<li class="taxonomy_term_11564"><a href="http://www.sachalayatan.com/%E0%A6%B2%E0%A7%87%E0%A6%96%E0%A6%BE%E0%A6%B0_%E0%A6%A7%E0%A6%B0%E0%A6%A8/%E0%A6%87%E0%A6%A4%E0%A6%BF%E0%A6%B9%E0%A6%BE%E0%A6%B8" rel="tag" title="">ইতিহাস</a></li>
359<li class="taxonomy_term_22162"><a href="http://www.sachalayatan.com/taxonomy/term/22162" rel="tag" title="">অধ্যাপক আবুল কাসেম</a></li>
360<li class="taxonomy_term_22164"><a href="http://www.sachalayatan.com/taxonomy/term/22164" rel="tag" title="">অধ্যাপক নূরুল হক ভূঁইয়া</a></li>
361<li class="taxonomy_term_22166"><a href="http://www.sachalayatan.com/taxonomy/term/22166" rel="tag" title="">অলি আহাদ</a></li>
362<li class="taxonomy_term_22167"><a href="http://www.sachalayatan.com/taxonomy/term/22167" rel="tag" title="">আবদুল মতিন</a></li>
363<li class="taxonomy_term_18432"><a href="http://www.sachalayatan.com/taxonomy/term/18432" rel="tag" title="">আবদুল হক</a></li>
364<li class="taxonomy_term_22168"><a href="http://www.sachalayatan.com/taxonomy/term/22168" rel="tag" title="">আবুল হাশিম</a></li>
365<li class="taxonomy_term_5170"><a href="http://www.sachalayatan.com/taxonomy/term/5170" rel="tag" title="">ছাত্রলীগ</a></li>
366<li class="taxonomy_term_22163"><a href="http://www.sachalayatan.com/taxonomy/term/22163" rel="tag" title="">তমদ্দুন মজলিশ</a></li>
367<li class="taxonomy_term_22165"><a href="http://www.sachalayatan.com/taxonomy/term/22165" rel="tag" title="">মুহাম্মদ আলী জিন্নাহ</a></li>
368<li class="taxonomy_term_9817"><a href="http://www.sachalayatan.com/taxonomy/term/9817" rel="tag" title="">যুবলীগ</a></li>
369<li class="taxonomy_term_803 last"><a href="http://www.sachalayatan.com/taxonomy/term/803" rel="tag" title="">সববয়সী</a></li>
370</ul></em>
371<div class="content" id="node-58323-content" unselectable="on">
372<p>বাংলাদেশের ভাষা আন্দোলন বিশ্বের মুক্তির সংগ্রামের ইতিহাসে এক অনন্য ঘটনা। বস্তুত ভাষা আন্দোলন ছিল পশ্চিম পাকিস্তানি ঔপনিবেশিক শাসন শোষণের বিরুদ্ধে পূর্ববঙ্গের শোষিত জনগণের সুদীর্ঘ সংগ্রামের সংগঠিত সূচনা। এটি ছিল দেশের প্রথম গণতান্ত্রিক ও সাংস্কৃতিক আন্দোলন। সেক্যুলার এই আন্দোলনে পূর্ব বাংলায় জিন্নাহর দ্বিজাতিতত্ত্বের ধ্বংসের বীজ রোপিত হয়। এই আন্দোলনের মধ্যেই ছিল বাঙ্গালী জাতীয়তাবাদী অনুভব। আসুন সংক</p>
373
374
375</div>
376<script type="text/javascript">nc=document.getElementById("node-58323-content");mUnsel(nc);dSel(nc);/*dCtx(nc);*/</script>
376
377<em id="node-shortcuts" class="clear links"><ul class="links inline"><li class="blog_usernames_blog first"><a href="http://www.sachalayatan.com/blog/manik061624" title="নুরুজ্জামান মানিক এর সর্বশেষ ব্লগপোস্ট পড়ুন।">নুরুজ্জামান মানিক এর ব্লগ</a></li>
378<li class="comment_add"><a href="http://www.sachalayatan.com/comment/reply/58323#comment-form" title="এই লেখায় একটি নতুন মন্তব্য যোগ করুন।">মন্তব্য করুন</a></li>
379<li class="node_read_more"><a href="http://www.sachalayatan.com/manik061624/58323" title="ইতিহাসের পাতা থকে ভাষা আন্দোলন এর বাকিটা পড়ুন।">বিস্তারিত...</a></li>
380<li class="addthis last"><span><div class='addthis_toolbox addthis_default_style ' addthis:url='http://www.sachalayatan.com/manik061624/58323' addthis:title='ইতিহাসের পাতা থকে ভাষা আন্দোলন' ><a class='addthis_toolbox_item addthis_button_facebook_like' fb:like:layout="button_count"&gt;></a></div></span></li>
381</ul></em>
382<hr></div></div>
383<h3>December 22nd, 2024</h3><div class="node language-bn">
384<div id="node-preview">
385<h2><a href="http://www.sachalayatan.com/manik061624/58322" title="সাতচাড়া">সাতচাড়া</a></h2>
386<div class="picture">
387  <a href="http://www.sachalayatan.com/manik061624" title="সদস্যের প্রোফাইল দেখুন।"><img src="http://www.sachalayatan.com/files/pictures/picture-675.jpg" alt="নুরুজ্জামান মানিক এর ছবি" title="নুরুজ্জামান মানিক এর ছবি"  /></a></div>
388<em id="node-shortcuts" class="info">লিখেছেন <a href="http://www.sachalayatan.com/manik061624">নুরুজ্জামান মানিক</a> (তারিখ: রবি, ২২/১২/২০২৪ - ১২:২৬পূর্বাহ্ন)</em>
389<br><em id="node-shortcuts" class="clear terms">ক্যাটেগরি: <ul class="links inline"><li class="taxonomy_term_772 first"><a href="http://www.sachalayatan.com/%E0%A6%B2%E0%A7%87%E0%A6%96%E0%A6%BE%E0%A6%B0_%E0%A6%A7%E0%A6%B0%E0%A6%A8/%E0%A6%AC%E0%A7%8D%E0%A6%B2%E0%A6%97%E0%A6%B0%E0%A6%AC%E0%A7%8D%E0%A6%B2%E0%A6%97%E0%A6%B0" rel="tag" title="">ব্লগরব্লগর</a></li>
390<li class="taxonomy_term_10064"><a href="http://www.sachalayatan.com/%E0%A6%B2%E0%A7%87%E0%A6%96%E0%A6%BE%E0%A6%B0_%E0%A6%A7%E0%A6%B0%E0%A6%A8/%E0%A6%B0%E0%A7%87%E0%A6%96%E0%A6%BE%E0%A6%9A%E0%A6%BF%E0%A6%A4%E0%A7%8D%E0%A6%B0" rel="tag" title="">রেখাচিত্র</a></li>
391<li class="taxonomy_term_878 last"><a href="http://www.sachalayatan.com/%E0%A6%B2%E0%A7%87%E0%A6%96%E0%A6%BE%E0%A6%B0_%E0%A6%A7%E0%A6%B0%E0%A6%A8/%E0%A6%B8%E0%A7%8D%E0%A6%AE%E0%A7%83%E0%A6%A4%E0%A6%BF%E0%A6%9A%E0%A6%BE%E0%A6%B0%E0%A6%A3" rel="tag" title="">স্মৃতিচারণ</a></li>
392</ul></em>
393<div class="content" id="node-58322-content" unselectable="on">
394<p>ফেলে আসা শৈশব: <br />
395<img src="/files/343734623_788220272693698_3836437915358441916_n_0.jpg" width="480" height="274" alt="" /></p>
396<p>প্রিয় খেলা ছিল সাতচাড়া।  আরও খেলতাম দাড়িয়াবান্ধা, গোল্লাছুট,বৌছি, কানামাছি,কুতকুত  ইত্যাদি। আর হ্যাঁ বৃষ্টি এলেই ফুটবল নিয়ে ডাইরেক্ট চলে যেতাম মাঠে ফুটবল খেলতে। কোথায় হারিয়ে গেল আমার সেইসব সোনালী শৈশবের দিনগুলি।</p>
397
398
399</div>
400<script type="text/javascript">nc=document.getElementById("node-58322-content");mUnsel(nc);dSel(nc);/*dCtx(nc);*/</script>
400
401<em id="node-shortcuts" class="clear links"><ul class="links inline"><li class="blog_usernames_blog first"><a href="http://www.sachalayatan.com/blog/manik061624" title="নুরুজ্জামান মানিক এর সর্বশেষ ব্লগপোস্ট পড়ুন।">নুরুজ্জামান মানিক এর ব্লগ</a></li>
402<li class="comment_add"><a href="http://www.sachalayatan.com/comment/reply/58322#comment-form" title="এই লেখায় একটি নতুন মন্তব্য যোগ করুন।">মন্তব্য করুন</a></li>
403<li class="addthis last"><span><div class='addthis_toolbox addthis_default_style ' addthis:url='http://www.sachalayatan.com/manik061624/58322' addthis:title='সাতচাড়া' ><a class='addthis_toolbox_item addthis_button_facebook_like' fb:like:layout="button_count"&gt;></a></div></span></li>
404</ul></em>
405<hr></div></div>
406<h3>August 28th</h3><div class="node language-bn">
407<div id="node-preview">
408<h2><a href="http://www.sachalayatan.com/manik061624/58317" title="নয় বছর আগে বাবাকে যেভাবে হারাই ">নয় বছর আগে বাবাকে যেভাবে হারাই </a></h2>
409<div class="picture">
410  <a href="http://www.sachalayatan.com/manik061624" title="সদস্যের প্রোফাইল দেখুন।"><img src="http://www.sachalayatan.com/files/pictures/picture-675.jpg" alt="নুরুজ্জামান মানিক এর ছবি" title="নুরুজ্জামান মানিক এর ছবি"  /></a></div>
411<em id="node-shortcuts" class="info">লিখেছেন <a href="http://www.sachalayatan.com/manik061624">নুরুজ্জামান মানিক</a> (তারিখ: মঙ্গল, ২৭/০৮/২০২৪ - ৯:১০অপরাহ্ন)</em>
412<br><em id="node-shortcuts" class="clear terms">ক্যাটেগরি: <ul class="links inline"><li class="taxonomy_term_772 first"><a href="http://www.sachalayatan.com/%E0%A6%B2%E0%A7%87%E0%A6%96%E0%A6%BE%E0%A6%B0_%E0%A6%A7%E0%A6%B0%E0%A6%A8/%E0%A6%AC%E0%A7%8D%E0%A6%B2%E0%A6%97%E0%A6%B0%E0%A6%AC%E0%A7%8D%E0%A6%B2%E0%A6%97%E0%A6%B0" rel="tag" title="">ব্লগরব্লগর</a></li>
413<li class="taxonomy_term_2729"><a href="http://www.sachalayatan.com/%E0%A6%B2%E0%A7%87%E0%A6%96%E0%A6%BE%E0%A6%B0_%E0%A6%A7%E0%A6%B0%E0%A6%A8/%E0%A6%AE%E0%A7%81%E0%A6%95%E0%A7%8D%E0%A6%A4%E0%A6%BF%E0%A6%AF%E0%A7%81%E0%A6%A6%E0%A7%8D%E0%A6%A7" rel="tag" title="">মুক্তিযুদ্ধ</a></li>
414<li class="taxonomy_term_1435"><a href="http://www.sachalayatan.com/%E0%A6%B2%E0%A7%87%E0%A6%96%E0%A6%BE%E0%A6%B0_%E0%A6%A7%E0%A6%B0%E0%A6%A8/%E0%A6%B8%E0%A7%8D%E0%A6%AE%E0%A6%B0%E0%A6%A3" rel="tag" title="">স্মরণ</a></li>
415<li class="taxonomy_term_878"><a href="http://www.sachalayatan.com/%E0%A6%B2%E0%A7%87%E0%A6%96%E0%A6%BE%E0%A6%B0_%E0%A6%A7%E0%A6%B0%E0%A6%A8/%E0%A6%B8%E0%A7%8D%E0%A6%AE%E0%A7%83%E0%A6%A4%E0%A6%BF%E0%A6%9A%E0%A6%BE%E0%A6%B0%E0%A6%A3" rel="tag" title="">স্মৃতিচারণ</a></li>
416<li class="taxonomy_term_803 last"><a href="http://www.sachalayatan.com/taxonomy/term/803" rel="tag" title="">সববয়সী</a></li>
417</ul></em>
418<div class="content" id="node-58317-content" unselectable="on">
419<p><img src="/files/1.PNG" width="365" height="480" alt="" /></p>
420
421
422</div>
423<script type="text/javascript">nc=document.getElementById("node-58317-content");mUnsel(nc);dSel(nc);/*dCtx(nc);*/</script>
423
424<em id="node-shortcuts" class="clear links"><ul class="links inline"><li class="blog_usernames_blog first"><a href="http://www.sachalayatan.com/blog/manik061624" title="নুরুজ্জামান মানিক এর সর্বশেষ ব্লগপোস্ট পড়ুন।">নুরুজ্জামান মানিক এর ব্লগ</a></li>
425<li class="comment_add"><a href="http://www.sachalayatan.com/comment/reply/58317#comment-form" title="এই লেখায় একটি নতুন মন্তব্য যোগ করুন।">মন্তব্য করুন</a></li>
426<li class="node_read_more"><a href="http://www.sachalayatan.com/manik061624/58317" title="নয় বছর আগে বাবাকে যেভাবে হারাই  এর বাকিটা পড়ুন।">বিস্তারিত...</a></li>
427<li class="addthis last"><span><div class='addthis_toolbox addthis_default_style ' addthis:url='http://www.sachalayatan.com/manik061624/58317' addthis:title='নয় বছর আগে বাবাকে যেভাবে হারাই ' ><a class='addthis_toolbox_item addthis_button_facebook_like' fb:like:layout="button_count"&gt;></a></div></span></li>
428</ul></em>
429<hr></div></div>
430<h3>August 22nd</h3><div class="node language-bn">
431<div id="node-preview">
432<h2><a href="http://www.sachalayatan.com/manik061624/58316" title="দ্বৈরথ">দ্বৈরথ</a></h2>
433<div class="picture">
434  <a href="http://www.sachalayatan.com/manik061624" title="সদস্যের প্রোফাইল দেখুন।"><img src="http://www.sachalayatan.com/files/pictures/picture-675.jpg" alt="নুরুজ্জামান মানিক এর ছবি" title="নুরুজ্জামান মানিক এর ছবি"  /></a></div>
435<em id="node-shortcuts" class="info">লিখেছেন <a href="http://www.sachalayatan.com/manik061624">নুরুজ্জামান মানিক</a> (তারিখ: বিষ্যুদ, ২২/০৮/২০২৪ - ১২:৩০পূর্বাহ্ন)</em>
436<br><em id="node-shortcuts" class="clear terms">ক্যাটেগরি: <ul class="links inline"><li class="taxonomy_term_765 first"><a href="http://www.sachalayatan.com/%E0%A6%B2%E0%A7%87%E0%A6%96%E0%A6%BE%E0%A6%B0_%E0%A6%A7%E0%A6%B0%E0%A6%A8/%E0%A6%B8%E0%A6%BE%E0%A6%B9%E0%A6%BF%E0%A6%A4%E0%A7%8D%E0%A6%AF/%E0%A6%97%E0%A6%B2%E0%A7%8D%E0%A6%AA" rel="tag" title="">গল্প</a></li>
437<li class="taxonomy_term_772"><a href="http://www.sachalayatan.com/%E0%A6%B2%E0%A7%87%E0%A6%96%E0%A6%BE%E0%A6%B0_%E0%A6%A7%E0%A6%B0%E0%A6%A8/%E0%A6%AC%E0%A7%8D%E0%A6%B2%E0%A6%97%E0%A6%B0%E0%A6%AC%E0%A7%8D%E0%A6%B2%E0%A6%97%E0%A6%B0" rel="tag" title="">ব্লগরব্লগর</a></li>
438<li class="taxonomy_term_763"><a href="http://www.sachalayatan.com/%E0%A6%B2%E0%A7%87%E0%A6%96%E0%A6%BE%E0%A6%B0_%E0%A6%A7%E0%A6%B0%E0%A6%A8/%E0%A6%B8%E0%A6%BE%E0%A6%B9%E0%A6%BF%E0%A6%A4%E0%A7%8D%E0%A6%AF" rel="tag" title="">সাহিত্য</a></li>
439<li class="taxonomy_term_22159"><a href="http://www.sachalayatan.com/taxonomy/term/22159" rel="tag" title="">জন্ম-মৃত্যু দর্শন</a></li>
440<li class="taxonomy_term_803 last"><a href="http://www.sachalayatan.com/taxonomy/term/803" rel="tag" title="">সববয়সী</a></li>
441</ul></em>
442<div class="content" id="node-58316-content" unselectable="on">
443<p>ওদের সাথে পরিচয় হয়েছিল শৈশবেই। কিন্তু ঠিক কত বছর বয়সে, এখন আর তা মনে নেই। ওরা যমজ বোন। অবশ্য যমজ হলেও দেখতে কিন্তু এক রকম নয়। একজন অপরূপা জাদুকরী, অন্যজন কুৎসিত কৃষ্ণবর্ণের। ওরা দুজনেই আমার প্রেমে পড়েছিল এবং আমাকে চেয়েছে। কিন্তু আর দশজনের মত আমিও সুন্দরীর দিকেই ঝুঁকেছিলাম। ওই রমণী যাকে আমার হৃদয় কামনা করে, সে এক অনুপম সৃষ্টি, যাকে দেবতারা পায়রার যুগলবন্দী প্রেমে রূপ দিয়েছেন। তাকে নিয়েই কবিতা লিখি</p>
444
445
446</div>
447<script type="text/javascript">nc=document.getElementById("node-58316-content");mUnsel(nc);dSel(nc);/*dCtx(nc);*/</script>
447
448<em id="node-shortcuts" class="clear links"><ul class="links inline"><li class="blog_usernames_blog first"><a href="http://www.sachalayatan.com/blog/manik061624" title="নুরুজ্জামান মানিক এর সর্বশেষ ব্লগপোস্ট পড়ুন।">নুরুজ্জামান মানিক এর ব্লগ</a></li>
449<li class="comment_add"><a href="http://www.sachalayatan.com/comment/reply/58316#comment-form" title="এই লেখায় একটি নতুন মন্তব্য যোগ করুন।">মন্তব্য করুন</a></li>
450<li class="node_read_more"><a href="http://www.sachalayatan.com/manik061624/58316" title="দ্বৈরথ এর বাকিটা পড়ুন।">বিস্তারিত...</a></li>
451<li class="addthis last"><span><div class='addthis_toolbox addthis_default_style ' addthis:url='http://www.sachalayatan.com/manik061624/58316' addthis:title='দ্বৈরথ' ><a class='addthis_toolbox_item addthis_button_facebook_like' fb:like:layout="button_count"&gt;></a></div></span></li>
452</ul></em>
453<hr></div></div>
454<h3>August 9th</h3><div class="node language-bn">
455<div id="node-preview">
456<h2><a href="http://www.sachalayatan.com/manik061624/58313" title="একদিন সবকিছু গল্প হয়ে যায় ১">একদিন সবকিছু গল্প হয়ে যায় ১</a></h2>
457<div class="picture">
458  <a href="http://www.sachalayatan.com/manik061624" title="সদস্যের প্রোফাইল দেখুন।"><img src="http://www.sachalayatan.com/files/pictures/picture-675.jpg" alt="নুরুজ্জামান মানিক এর ছবি" title="নুরুজ্জামান মানিক এর ছবি"  /></a></div>
459<em id="node-shortcuts" class="info">লিখেছেন <a href="http://www.sachalayatan.com/manik061624">নুরুজ্জামান মানিক</a> (তারিখ: শুক্র, ০৯/০৮/২০২৪ - ৪:৩৯অপরাহ্ন)</em>
460<br><em id="node-shortcuts" class="clear terms">ক্যাটেগরি: <ul class="links inline"><li class="taxonomy_term_772 first"><a href="http://www.sachalayatan.com/%E0%A6%B2%E0%A7%87%E0%A6%96%E0%A6%BE%E0%A6%B0_%E0%A6%A7%E0%A6%B0%E0%A6%A8/%E0%A6%AC%E0%A7%8D%E0%A6%B2%E0%A6%97%E0%A6%B0%E0%A6%AC%E0%A7%8D%E0%A6%B2%E0%A6%97%E0%A6%B0" rel="tag" title="">ব্লগরব্লগর</a></li>
461<li class="taxonomy_term_10064"><a href="http://www.sachalayatan.com/%E0%A6%B2%E0%A7%87%E0%A6%96%E0%A6%BE%E0%A6%B0_%E0%A6%A7%E0%A6%B0%E0%A6%A8/%E0%A6%B0%E0%A7%87%E0%A6%96%E0%A6%BE%E0%A6%9A%E0%A6%BF%E0%A6%A4%E0%A7%8D%E0%A6%B0" rel="tag" title="">রেখাচিত্র</a></li>
462<li class="taxonomy_term_878"><a href="http://www.sachalayatan.com/%E0%A6%B2%E0%A7%87%E0%A6%96%E0%A6%BE%E0%A6%B0_%E0%A6%A7%E0%A6%B0%E0%A6%A8/%E0%A6%B8%E0%A7%8D%E0%A6%AE%E0%A7%83%E0%A6%A4%E0%A6%BF%E0%A6%9A%E0%A6%BE%E0%A6%B0%E0%A6%A3" rel="tag" title="">স্মৃতিচারণ</a></li>
463<li class="taxonomy_term_803 last"><a href="http://www.sachalayatan.com/taxonomy/term/803" rel="tag" title="">সববয়সী</a></li>
464</ul></em>
465<div class="content" id="node-58313-content" unselectable="on">
466<p>মধু মাসে আব্বার সাথে শেরপুর যেতাম। দাদার বাড়িতে বিভিন্ন জাতের আমগাছ ছিল। দাদি আম পেড়ে দিতেন, মজা করে খেতাম। এখন আর বাড়িতে আম গাছ নেই, দাদা-দাদিও নেই। দাদার বাড়ি থেকে গরু গাড়িতে চড়ে নানার বাড়িতে যেতাম। নানা প্রতিদিন সকালে একটা কাঠাল পেড়ে দিতেন নাস্তা হিসেবে। এখন নানার বাড়িতে আর ক্সঠাল গাছ নেই, নানাও নেই। সে সময় আমরা ঢাকায় খিলগাঁও থাকতাম। আব্বা বাজার থেকে খাচি ভর্তি আম কিনে এনে বলতেন নে আমার মানিক আ</p>
467
468
469</div>
470<script type="text/javascript">nc=document.getElementById("node-58313-content");mUnsel(nc);dSel(nc);/*dCtx(nc);*/</script>
470
471<em id="node-shortcuts" class="clear links"><ul class="links inline"><li class="blog_usernames_blog first"><a href="http://www.sachalayatan.com/blog/manik061624" title="নুরুজ্জামান মানিক এর সর্বশেষ ব্লগপোস্ট পড়ুন।">নুরুজ্জামান মানিক এর ব্লগ</a></li>
472<li class="comment_add"><a href="http://www.sachalayatan.com/comment/reply/58313#comment-form" title="এই লেখায় একটি নতুন মন্তব্য যোগ করুন।">মন্তব্য করুন</a></li>
473<li class="node_read_more"><a href="http://www.sachalayatan.com/manik061624/58313" title="একদিন সবকিছু গল্প হয়ে যায় ১ এর বাকিটা পড়ুন।">বিস্তারিত...</a></li>
474<li class="addthis last"><span><div class='addthis_toolbox addthis_default_style ' addthis:url='http://www.sachalayatan.com/manik061624/58313' addthis:title='একদিন সবকিছু গল্প হয়ে যায় ১' ><a class='addthis_toolbox_item addthis_button_facebook_like' fb:like:layout="button_count"&gt;></a></div></span></li>
475</ul></em>
476<hr></div></div>
477<h3>August 1st</h3><div class="node language-bn">
478<div id="node-preview">
479<h2><a href="http://www.sachalayatan.com/manik061624/58312" title="নির্ঘুম রাত ">নির্ঘুম রাত </a></h2>
480<div class="picture">
481  <a href="http://www.sachalayatan.com/manik061624" title="সদস্যের প্রোফাইল দেখুন।"><img src="http://www.sachalayatan.com/files/pictures/picture-675.jpg" alt="নুরুজ্জামান মানিক এর ছবি" title="নুরুজ্জামান মানিক এর ছবি"  /></a></div>
482<em id="node-shortcuts" class="info">লিখেছেন <a href="http://www.sachalayatan.com/manik061624">নুরুজ্জামান মানিক</a> (তারিখ: বিষ্যুদ, ০১/০৮/২০২৪ - ৫:৩৪অপরাহ্ন)</em>
483<br><em id="node-shortcuts" class="clear terms">ক্যাটেগরি: <ul class="links inline"><li class="taxonomy_term_772 first"><a href="http://www.sachalayatan.com/%E0%A6%B2%E0%A7%87%E0%A6%96%E0%A6%BE%E0%A6%B0_%E0%A6%A7%E0%A6%B0%E0%A6%A8/%E0%A6%AC%E0%A7%8D%E0%A6%B2%E0%A6%97%E0%A6%B0%E0%A6%AC%E0%A7%8D%E0%A6%B2%E0%A6%97%E0%A6%B0" rel="tag" title="">ব্লগরব্লগর</a></li>
484<li class="taxonomy_term_773"><a href="http://www.sachalayatan.com/%E0%A6%B2%E0%A7%87%E0%A6%96%E0%A6%BE%E0%A6%B0_%E0%A6%A7%E0%A6%B0%E0%A6%A8/%E0%A6%A6%E0%A6%BF%E0%A6%A8%E0%A6%AA%E0%A6%9E%E0%A7%8D%E0%A6%9C%E0%A6%BF" rel="tag" title="">দিনপঞ্জি</a></li>
485<li class="taxonomy_term_763"><a href="http://www.sachalayatan.com/%E0%A6%B2%E0%A7%87%E0%A6%96%E0%A6%BE%E0%A6%B0_%E0%A6%A7%E0%A6%B0%E0%A6%A8/%E0%A6%B8%E0%A6%BE%E0%A6%B9%E0%A6%BF%E0%A6%A4%E0%A7%8D%E0%A6%AF" rel="tag" title="">সাহিত্য</a></li>
486<li class="taxonomy_term_803 last"><a href="http://www.sachalayatan.com/taxonomy/term/803" rel="tag" title="">সববয়সী</a></li>
487</ul></em>
488<div class="content" id="node-58312-content" unselectable="on">
489<p>ঘুমের ঔষধ খেয়েও <br />
490নির্ঘুম কাটছে রাত ।<br />
491ক্লান্তিতে,<br />
492ভীতিতে,<br />
493এঞ্জাইটিতে,<br />
494বাবার মৃত্যুতে,<br />
495মায়ের অসুখে,<br />
496অভিমানে <br />
497ও নানাবিধ কষ্টে,<br />
498আমার অনেক ঘুম জমা আছে । <br />
499এসব ঘুমের বিনিময়ে <br />
500আমি বানাবো কবিতা । <br />
501কবিতা পুড়ালে সেই অগ্নিতে স্নান করে মায়কোভস্কি হবো।<br />
502মৃত্যুই হবে আমার শেষ অভিমান ।</p>
503
504
505</div>
506<script type="text/javascript">nc=document.getElementById("node-58312-content");mUnsel(nc);dSel(nc);/*dCtx(nc);*/</script>
506
507<em id="node-shortcuts" class="clear links"><ul class="links inline"><li class="blog_usernames_blog first"><a href="http://www.sachalayatan.com/blog/manik061624" title="নুরুজ্জামান মানিক এর সর্বশেষ ব্লগপোস্ট পড়ুন।">নুরুজ্জামান মানিক এর ব্লগ</a></li>
508<li class="comment_add"><a href="http://www.sachalayatan.com/comment/reply/58312#comment-form" title="এই লেখায় একটি নতুন মন্তব্য যোগ করুন।">মন্তব্য করুন</a></li>
509<li class="addthis last"><span><div class='addthis_toolbox addthis_default_style ' addthis:url='http://www.sachalayatan.com/manik061624/58312' addthis:title='নির্ঘুম রাত ' ><a class='addthis_toolbox_item addthis_button_facebook_like' fb:like:layout="button_count"&gt;></a></div></span></li>
510</ul></em>
511<hr></div></div>
512<h3>July 28th</h3><div class="node language-bn">
513<div id="node-preview">
514<h2><a href="http://www.sachalayatan.com/manik061624/58309" title="আহমদ ছফার শ্রাবণে মৃত্যু নিয়ে বিচিত্র ভাবনা ">আহমদ ছফার শ্রাবণে মৃত্যু নিয়ে বিচিত্র ভাবনা </a></h2>
515<div class="picture">
516  <a href="http://www.sachalayatan.com/manik061624" title="সদস্যের প্রোফাইল দেখুন।"><img src="http://www.sachalayatan.com/files/pictures/picture-675.jpg" alt="নুরুজ্জামান মানিক এর ছবি" title="নুরুজ্জামান মানিক এর ছবি"  /></a></div>
517<em id="node-shortcuts" class="info">লিখেছেন <a href="http://www.sachalayatan.com/manik061624">নুরুজ্জামান মানিক</a> (তারিখ: শনি, ২৭/০৭/২০২৪ - ৮:৩২অপরাহ্ন)</em>
518<br><em id="node-shortcuts" class="clear terms">ক্যাটেগরি: <ul class="links inline"><li class="taxonomy_term_13448 first"><a href="http://www.sachalayatan.com/taxonomy/term/13448" rel="tag" title="">গবেষণা</a></li>
519<li class="taxonomy_term_769"><a href="http://www.sachalayatan.com/%E0%A6%B2%E0%A7%87%E0%A6%96%E0%A6%BE%E0%A6%B0_%E0%A6%A7%E0%A6%B0%E0%A6%A8/%E0%A6%96%E0%A6%AC%E0%A6%B0/%E0%A6%B0%E0%A6%BE%E0%A6%9C%E0%A6%A8%E0%A7%80%E0%A6%A4%E0%A6%BF" rel="tag" title="">রাজনীতি</a></li>
520<li class="taxonomy_term_772"><a href="http://www.sachalayatan.com/%E0%A6%B2%E0%A7%87%E0%A6%96%E0%A6%BE%E0%A6%B0_%E0%A6%A7%E0%A6%B0%E0%A6%A8/%E0%A6%AC%E0%A7%8D%E0%A6%B2%E0%A6%97%E0%A6%B0%E0%A6%AC%E0%A7%8D%E0%A6%B2%E0%A6%97%E0%A6%B0" rel="tag" title="">ব্লগরব্লগর</a></li>
521<li class="taxonomy_term_774"><a href="http://www.sachalayatan.com/%E0%A6%B2%E0%A7%87%E0%A6%96%E0%A6%BE%E0%A6%B0_%E0%A6%A7%E0%A6%B0%E0%A6%A8/%E0%A6%9A%E0%A6%BF%E0%A6%A8%E0%A7%8D%E0%A6%A4%E0%A6%BE%E0%A6%AD%E0%A6%BE%E0%A6%AC%E0%A6%A8%E0%A6%BE" rel="tag" title="">চিন্তাভাবনা</a></li>
522<li class="taxonomy_term_813"><a href="http://www.sachalayatan.com/%E0%A6%B2%E0%A7%87%E0%A6%96%E0%A6%BE%E0%A6%B0_%E0%A6%A7%E0%A6%B0%E0%A6%A8/%E0%A6%AC%E0%A6%BF%E0%A6%9C%E0%A7%8D%E0%A6%9E%E0%A6%BE%E0%A6%A8/%E0%A6%B8%E0%A6%AE%E0%A6%BE%E0%A6%9C" rel="tag" title="">সমাজ</a></li>
523<li class="taxonomy_term_802"><a href="http://www.sachalayatan.com/%E0%A6%B2%E0%A7%87%E0%A6%96%E0%A6%BE%E0%A6%B0_%E0%A6%A7%E0%A6%B0%E0%A6%A8/%E0%A6%B8%E0%A6%BE%E0%A6%B9%E0%A6%BF%E0%A6%A4%E0%A7%8D%E0%A6%AF/%E0%A6%97%E0%A7%8D%E0%A6%B0%E0%A6%A8%E0%A7%8D%E0%A6%A5%E0%A6%BE%E0%A6%B2%E0%A7%8B%E0%A6%9A%E0%A6%A8%E0%A6%BE" rel="tag" title="">গ্রন্থালোচনা</a></li>
524<li class="taxonomy_term_1435"><a href="http://www.sachalayatan.com/%E0%A6%B2%E0%A7%87%E0%A6%96%E0%A6%BE%E0%A6%B0_%E0%A6%A7%E0%A6%B0%E0%A6%A8/%E0%A6%B8%E0%A7%8D%E0%A6%AE%E0%A6%B0%E0%A6%A3" rel="tag" title="">স্মরণ</a></li>
525<li class="taxonomy_term_763"><a href="http://www.sachalayatan.com/%E0%A6%B2%E0%A7%87%E0%A6%96%E0%A6%BE%E0%A6%B0_%E0%A6%A7%E0%A6%B0%E0%A6%A8/%E0%A6%B8%E0%A6%BE%E0%A6%B9%E0%A6%BF%E0%A6%A4%E0%A7%8D%E0%A6%AF" rel="tag" title="">সাহিত্য</a></li>
526<li class="taxonomy_term_20238"><a href="http://www.sachalayatan.com/taxonomy/term/20238" rel="tag" title="">নির্বাণ</a></li>
527<li class="taxonomy_term_9575"><a href="http://www.sachalayatan.com/taxonomy/term/9575" rel="tag" title="">ফরহাদ মজহার</a></li>
528<li class="taxonomy_term_22158"><a href="http://www.sachalayatan.com/taxonomy/term/22158" rel="tag" title="">ফানা</a></li>
529<li class="taxonomy_term_22157"><a href="http://www.sachalayatan.com/taxonomy/term/22157" rel="tag" title="">সলিমুল্লাহ খান</a></li>
530<li class="taxonomy_term_22156"><a href="http://www.sachalayatan.com/taxonomy/term/22156" rel="tag" title="">হুমায়ুন কবির</a></li>
531<li class="taxonomy_term_803 last"><a href="http://www.sachalayatan.com/taxonomy/term/803" rel="tag" title="">সববয়সী</a></li>
532</ul></em>
533<div class="content" id="node-58309-content" unselectable="on">
534<p>আহমদ ছফা এই ধূলির ধরা থেকে বিদায় নেন  শ্রাবণের ১৩ তারিখে বঙ্গতয় ১৪০৮ সালে । তখনই মনে এই প্রশ্ন উঁকি দেয় মরিবার জন্য ছফা ভাই কেন শ্রাবণকেই বেছে নিলেন? শ্রাবণ মানেই তো মেঘের ক্রন্দন যাকে আমরা মিষ্টি করে বৃষ্টি বলি । সেই বৃষ্টির দিনে আনন্দ করে ভেজা যায় কিংবা বাদুর ঝোলার মত বাসে চড়ে অফিস ঘরে কামলাগিরীও করা যায় কিন্তু মরা কি ঠিক ?<br />
535<img src="/files/2_16_1.jpg" width="493" height="480" alt="" /></p>
536
537
538</div>
539<script type="text/javascript">nc=document.getElementById("node-58309-content");mUnsel(nc);dSel(nc);/*dCtx(nc);*/</script>
539
540<em id="node-shortcuts" class="clear links"><ul class="links inline"><li class="blog_usernames_blog first"><a href="http://www.sachalayatan.com/blog/manik061624" title="নুরুজ্জামান মানিক এর সর্বশেষ ব্লগপোস্ট পড়ুন।">নুরুজ্জামান মানিক এর ব্লগ</a></li>
541<li class="comment_add"><a href="http://www.sachalayatan.com/comment/reply/58309#comment-form" title="এই লেখায় একটি নতুন মন্তব্য যোগ করুন।">মন্তব্য করুন</a></li>
542<li class="node_read_more"><a href="http://www.sachalayatan.com/manik061624/58309" title="আহমদ ছফার শ্রাবণে মৃত্যু নিয়ে বিচিত্র ভাবনা  এর বাকিটা পড়ুন।">বিস্তারিত...</a></li>
543<li class="addthis last"><span><div class='addthis_toolbox addthis_default_style ' addthis:url='http://www.sachalayatan.com/manik061624/58309' addthis:title='আহমদ ছফার শ্রাবণে মৃত্যু নিয়ে বিচিত্র ভাবনা ' ><a class='addthis_toolbox_item addthis_button_facebook_like' fb:like:layout="button_count"&gt;></a></div></span></li>
544</ul></em>
545<hr></div></div>
546<h3>July 25th</h3><div class="node language-bn">
547<div id="node-preview">
548<h2><a href="http://www.sachalayatan.com/manik061624/58306" title="হ্যাঁ আমি কর্নেল তাহের এর কথাই বলছি">হ্যাঁ আমি কর্নেল তাহের এর কথাই বলছি</a></h2>
549<div class="picture">
550  <a href="http://www.sachalayatan.com/manik061624" title="সদস্যের প্রোফাইল দেখুন।"><img src="http://www.sachalayatan.com/files/pictures/picture-675.jpg" alt="নুরুজ্জামান মানিক এর ছবি" title="নুরুজ্জামান মানিক এর ছবি"  /></a></div>
551<em id="node-shortcuts" class="info">লিখেছেন <a href="http://www.sachalayatan.com/manik061624">নুরুজ্জামান মানিক</a> (তারিখ: বুধ, ২৪/০৭/২০২৪ - ৭:১০অপরাহ্ন)</em>
552<br><em id="node-shortcuts" class="clear terms">ক্যাটেগরি: <ul class="links inline"><li class="taxonomy_term_769 first"><a href="http://www.sachalayatan.com/%E0%A6%B2%E0%A7%87%E0%A6%96%E0%A6%BE%E0%A6%B0_%E0%A6%A7%E0%A6%B0%E0%A6%A8/%E0%A6%96%E0%A6%AC%E0%A6%B0/%E0%A6%B0%E0%A6%BE%E0%A6%9C%E0%A6%A8%E0%A7%80%E0%A6%A4%E0%A6%BF" rel="tag" title="">রাজনীতি</a></li>
553<li class="taxonomy_term_772"><a href="http://www.sachalayatan.com/%E0%A6%B2%E0%A7%87%E0%A6%96%E0%A6%BE%E0%A6%B0_%E0%A6%A7%E0%A6%B0%E0%A6%A8/%E0%A6%AC%E0%A7%8D%E0%A6%B2%E0%A6%97%E0%A6%B0%E0%A6%AC%E0%A7%8D%E0%A6%B2%E0%A6%97%E0%A6%B0" rel="tag" title="">ব্লগরব্লগর</a></li>
554<li class="taxonomy_term_779"><a href="http://www.sachalayatan.com/%E0%A6%B2%E0%A7%87%E0%A6%96%E0%A6%BE%E0%A6%B0_%E0%A6%A7%E0%A6%B0%E0%A6%A8/%E0%A6%96%E0%A6%AC%E0%A6%B0/%E0%A6%B8%E0%A6%AE%E0%A6%B8%E0%A6%BE%E0%A6%AE%E0%A7%9F%E0%A6%BF%E0%A6%95" rel="tag" title="">সমসাময়িক</a></li>
555<li class="taxonomy_term_2729"><a href="http://www.sachalayatan.com/%E0%A6%B2%E0%A7%87%E0%A6%96%E0%A6%BE%E0%A6%B0_%E0%A6%A7%E0%A6%B0%E0%A6%A8/%E0%A6%AE%E0%A7%81%E0%A6%95%E0%A7%8D%E0%A6%A4%E0%A6%BF%E0%A6%AF%E0%A7%81%E0%A6%A6%E0%A7%8D%E0%A6%A7" rel="tag" title="">মুক্তিযুদ্ধ</a></li>
556<li class="taxonomy_term_1435"><a href="http://www.sachalayatan.com/%E0%A6%B2%E0%A7%87%E0%A6%96%E0%A6%BE%E0%A6%B0_%E0%A6%A7%E0%A6%B0%E0%A6%A8/%E0%A6%B8%E0%A7%8D%E0%A6%AE%E0%A6%B0%E0%A6%A3" rel="tag" title="">স্মরণ</a></li>
557<li class="taxonomy_term_878"><a href="http://www.sachalayatan.com/%E0%A6%B2%E0%A7%87%E0%A6%96%E0%A6%BE%E0%A6%B0_%E0%A6%A7%E0%A6%B0%E0%A6%A8/%E0%A6%B8%E0%A7%8D%E0%A6%AE%E0%A7%83%E0%A6%A4%E0%A6%BF%E0%A6%9A%E0%A6%BE%E0%A6%B0%E0%A6%A3" rel="tag" title="">স্মৃতিচারণ</a></li>
558<li class="taxonomy_term_11564"><a href="http://www.sachalayatan.com/%E0%A6%B2%E0%A7%87%E0%A6%96%E0%A6%BE%E0%A6%B0_%E0%A6%A7%E0%A6%B0%E0%A6%A8/%E0%A6%87%E0%A6%A4%E0%A6%BF%E0%A6%B9%E0%A6%BE%E0%A6%B8" rel="tag" title="">ইতিহাস</a></li>
559<li class="taxonomy_term_803 last"><a href="http://www.sachalayatan.com/taxonomy/term/803" rel="tag" title="">সববয়সী</a></li>
560</ul></em>
561<div class="content" id="node-58306-content" unselectable="on">
562<p>[কর্নেল তাহেরকে নিয়ে এই লেখাটি ২০০৮ সালে প্রথম সচলায়তনে প্রকাশিত হয় কিন্তু এটি আর সচলে নেই । পরে  একুশে বইমেলা ২০০৯এ শুদ্ধস্বর হতে প্রকাশিত আমার 'স্বাধীনতা যুদ্ধের অপর নায়কেরা ' গ্রন্থে মুদ্রিত কিন্তু বইটি আর বাজারে নেই । গত  ২১ জুলাই ছিল তাহেরের ৪৮তম মৃত্যুবার্ষিকী তাই তাহেরের স্মরণে আবার দিলাম] </p>
563<p><img src="/files/1_39.jpg" width="480" height="360" alt="" /></p>
564
565
566</div>
567<script type="text/javascript">nc=document.getElementById("node-58306-content");mUnsel(nc);dSel(nc);/*dCtx(nc);*/</script>
567
568<em id="node-shortcuts" class="clear links"><ul class="links inline"><li class="blog_usernames_blog first"><a href="http://www.sachalayatan.com/blog/manik061624" title="নুরুজ্জামান মানিক এর সর্বশেষ ব্লগপোস্ট পড়ুন।">নুরুজ্জামান মানিক এর ব্লগ</a></li>
569<li class="comment_add"><a href="http://www.sachalayatan.com/comment/reply/58306#comment-form" title="এই লেখায় একটি নতুন মন্তব্য যোগ করুন।">মন্তব্য করুন</a></li>
570<li class="node_read_more"><a href="http://www.sachalayatan.com/manik061624/58306" title="হ্যাঁ আমি কর্নেল তাহের এর কথাই বলছি এর বাকিটা পড়ুন।">বিস্তারিত...</a></li>
571<li class="addthis last"><span><div class='addthis_toolbox addthis_default_style ' addthis:url='http://www.sachalayatan.com/manik061624/58306' addthis:title='হ্যাঁ আমি কর্নেল তাহের এর কথাই বলছি' ><a class='addthis_toolbox_item addthis_button_facebook_like' fb:like:layout="button_count"&gt;></a></div></span></li>
572</ul></em>
573<hr></div></div>
574<div class="item-list"><ul class="pager"><li class="pager-current first">à§§</li>
575<li class="pager-item"><a href="http://www.sachalayatan.com/archive?page=1" title="২ নং পৃষ্ঠায় যাও" class="active">২</a></li>
576<li class="pager-item"><a href="http://www.sachalayatan.com/archive?page=2" title="৩ নং পৃষ্ঠায় যাও" class="active">৩</a></li>
577<li class="pager-item"><a href="http://www.sachalayatan.com/archive?page=3" title="৪ নং পৃষ্ঠায় যাও" class="active">৪</a></li>
578<li class="pager-item"><a href="http://www.sachalayatan.com/archive?page=4" title="৫ নং পৃষ্ঠায় যাও" class="active">৫</a></li>
579<li class="pager-item"><a href="http://www.sachalayatan.com/archive?page=5" title="৬ নং পৃষ্ঠায় যাও" class="active">৬</a></li>
580<li class="pager-item"><a href="http://www.sachalayatan.com/archive?page=6" title="৭ নং পৃষ্ঠায় যাও" class="active">৭</a></li>
581<li class="pager-item"><a href="http://www.sachalayatan.com/archive?page=7" title="৮ নং পৃষ্ঠায় যাও" class="active">৮</a></li>
582<li class="pager-item"><a href="http://www.sachalayatan.com/archive?page=8" title="৯ নং পৃষ্ঠায় যাও" class="active">৯</a></li>
583<li class="pager-ellipsis">…</li>
584<li class="pager-next"><a href="http://www.sachalayatan.com/archive?page=1" title="পরের পৃষ্ঠায় যাও" class="active">উত্তর ›</a></li>
585<li class="pager-last last"><a href="http://www.sachalayatan.com/archive?page=2844" title="শেষ পৃষ্ঠায় যাও" class="active">শেষ »</a></li>
586</ul></div></div>
587<div id="footer">	  
588  <div class="block block-block" id="block-block-17">
589    <h2 class="title"></h2>
590    <div class="content">প্রকাশিত লেখা ও মন্তব্যের দায় একান্তই সংশ্লিষ্ট লেখক বা মন্তব্যকারীর, সচলায়তন কর্তৃপক্ষ এজন্য কোনভাবেই দায়ী নন</div>
591 </div>
592  <div class="block block-block" id="block-block-18">
593    <h2 class="title"></h2>
594    <div class="content">কপিরাইট © ২০০৬-২০২০ | সচলায়তন.কম | অনলাইন লেখক-সমাবেশ</div>
595 </div>
596  <div class="block block-block" id="block-block-16">
597    <h2 class="title"></h2>
598    <div class="content">লেখকের এবং মন্তব্যকারীর লেখায় অথবা প্রোফাইলে পরিষ্কারভাবে লাইসেন্স প্রসঙ্গে কোন উল্লেখ না থাকলে স্ব-স্ব লেখার এবং মন্তব্যের সর্বস্বত্ব সম্পূর্ণভাবে সংশ্লিষ্ট লেখকের বা মন্তব্যকারী কর্তৃক সংরক্ষিত থাকবে। লেখকের বা মন্তব্যকারীর অনুমতি ব্যতিরেকে লেখার বা মন্তব্যের আংশিক বা পূর্ণ অংশ কোন ধরনের মিডিয়ায় পুনঃপ্রকাশ করা যাবে না।</div>
599 </div>
600</div>
601<div id="fb-root"></div>
601<script type="text/javascript">
602     window.fbAsyncInit = function() {
603       FB.init({
604         appId: "132191546816333",
605         status: true, 
606         cookie: true,
607         xfbml: true,
608         oauth : true,
609         channelUrl: "http:\/\/www.sachalayatan.com\/fb_social\/channel"
610       });
611       
612       
613       
614         
615     };
616     (function() {
617       var e = document.createElement('script'); 
618       e.async = true;
619       e.src = document.location.protocol + '//connect.facebook.net/bn_IN/all.js';
620       document.getElementById('fb-root').appendChild(e);
621     }());
622  </script>
622<script type="text/javascript" src="/sites/all/modules/google_cse/google_cse.js?O"></script>
vendor: 1 bytes, line 622
622
623<script type="text/javascript">
624<!--//--><![CDATA[//><!--
625jQuery.extend(Drupal.settings, {"googleCSE":{"language":"bn"}});
626//--><!]]>
627</script>
vendor: 1 bytes, line 627
627
628<script type="text/javascript">
629<!--//--><![CDATA[//><!--
630if (typeof pageTracker != "undefined") {addthis_config.data_ga_tracker = pageTracker;}
631//--><!]]>
632</script>
vendor: 1 bytes, line 632
632
633<script type="text/javascript">
634<!--//--><![CDATA[//><!--
635if (typeof addthis != "undefined") {addthis.init();}
636//--><!]]>
637</script>
637
638</div>
639</body>
640</html>

Line numbers count LF bytes from the start of the resource, as the search results do. Vendor segments are library code the classifier recognised; they are stored but not indexed. Bytes are shown as Latin1 characters, one per byte.