1 2<!DOCTYPE html> 3<html lang="es-ES" prefix="og: https://ogp.me/ns#"> 4 <head> 5 <meta charset="utf-8"> 6 <meta name="viewport" content="width=device-width, initial-scale=1, viewport-fit=cover"> 7 <meta http-equiv="X-UA-Compatible" content="IE=edge"> 8 <!--[if lt IE 9]> 9
9<script src="https://oss.maxcdn.com/html5shiv/3.7.2/html5shiv.min.js"></script>
9 10
10<script src="https://oss.maxcdn.com/respond/1.4.2/respond.min.js"></script>
10 11 <![endif]--> 12
12<script>window.koko_analytics = {"url":"https:\/\/www.ovtt.org\/koko-analytics-collect.php","post_id":135,"use_cookie":0,"cookie_path":"\/"};</script>
12<link rel="alternate" href="https://www.ovtt.org/guias/" hreflang="es" /> 13<link rel="alternate" href="https://www.ovtt.org/en/guidelines/" hreflang="en" /> 14<link rel="alternate" href="https://www.ovtt.org/pt/guias/" hreflang="pt" /> 15 16<!-- Optimización para motores de búsqueda de Rank Math - https://rankmath.com/ --> 17<title>GuÃas prácticas — OVTT</title> 18<meta name="robots" content="follow, index, max-snippet:-1, max-video-preview:-1, max-image-preview:large"/> 19<link rel="canonical" href="https://www.ovtt.org/guias/" /> 20<meta property="og:locale" content="es_ES" /> 21<meta property="og:type" content="article" /> 22<meta property="og:title" content="GuÃas prácticas — OVTT" /> 23<meta property="og:url" content="https://www.ovtt.org/guias/" /> 24<meta property="og:site_name" content="OVTT" /> 25<meta property="article:publisher" content="https://www.facebook.com/ovttua/" /> 26<meta property="article:author" content="https://www.facebook.com/ovttua/" /> 27<meta property="og:updated_time" content="2020-07-31T07:29:48+00:00" /> 28<meta property="og:image" content="https://www.ovtt.org/wp-content/uploads/2021/02/social-ovtt-image.png" /> 29<meta property="og:image:secure_url" content="https://www.ovtt.org/wp-content/uploads/2021/02/social-ovtt-image.png" /> 30<meta property="og:image:width" content="1200" /> 31<meta property="og:image:height" content="630" /> 32<meta property="og:image:alt" content="GuÃas prácticas" /> 33<meta property="og:image:type" content="image/png" /> 34<meta property="article:published_time" content="2020-01-16T10:04:27+00:00" /> 35<meta property="article:modified_time" content="2020-07-31T07:29:48+00:00" /> 36<meta name="twitter:card" content="summary_large_image" /> 37<meta name="twitter:title" content="GuÃas prácticas — OVTT" /> 38<meta name="twitter:site" content="@OVTT" /> 39<meta name="twitter:creator" content="@OVTT" /> 40<meta name="twitter:image" content="https://www.ovtt.org/wp-content/uploads/2021/02/social-ovtt-image.png" /> 41<meta name="twitter:label1" content="Tiempo de lectura" /> 42<meta name="twitter:data1" content="Menos de un minuto" />
43<script type="application/ld+json" class="rank-math-schema">{"@context":"https://schema.org","@graph":[{"@type":"Organization","@id":"https://www.ovtt.org/#organization","name":"Observatorio Tecnol\u00f3gico de la Universidad de Alicante","url":"https://www.ovtt.org","sameAs":["https://www.facebook.com/ovttua/","https://twitter.com/OVTT"],"logo":{"@type":"ImageObject","@id":"https://www.ovtt.org/#logo","url":"https://www.ovtt.org/wp-content/uploads/2021/02/ovtt-logo.png","contentUrl":"https://www.ovtt.org/wp-content/uploads/2021/02/ovtt-logo.png","caption":"Observatorio Tecnol\u00f3gico de la Universidad de Alicante","inLanguage":"es","width":"1000","height":"1000"}},{"@type":"WebSite","@id":"https://www.ovtt.org/#website","url":"https://www.ovtt.org","name":"Observatorio Tecnol\u00f3gico de la Universidad de Alicante","publisher":{"@id":"https://www.ovtt.org/#organization"},"inLanguage":"es"},{"@type":"ImageObject","@id":"https://www.ovtt.org/wp-content/uploads/2021/02/social-ovtt-image.png","url":"https://www.ovtt.org/wp-content/uploads/2021/02/social-ovtt-image.png","width":"1200","height":"630","inLanguage":"es"},{"@type":"WebPage","@id":"https://www.ovtt.org/guias/#webpage","url":"https://www.ovtt.org/guias/","name":"Gu\u00edas pr\u00e1cticas — OVTT","datePublished":"2020-01-16T10:04:27+00:00","dateModified":"2020-07-31T07:29:48+00:00","isPartOf":{"@id":"https://www.ovtt.org/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https://www.ovtt.org/wp-content/uploads/2021/02/social-ovtt-image.png"},"inLanguage":"es"},{"@type":"Person","@id":"https://www.ovtt.org/guias/#author","name":"ovtt","image":{"@type":"ImageObject","@id":"https://secure.gravatar.com/avatar/f6097067c9e6eb294e212aedacad779c?s=96&d=mm&r=g","url":"https://secure.gravatar.com/avatar/f6097067c9e6eb294e212aedacad779c?s=96&d=mm&r=g","caption":"ovtt","inLanguage":"es"},"sameAs":["http://www.ovtt.org"],"worksFor":{"@id":"https://www.ovtt.org/#organization"}},{"@type":"Article","headline":"Gu\u00edas pr\u00e1cticas — OVTT","datePublished":"2020-01-16T10:04:27+00:00","dateModified":"2020-07-31T07:29:48+00:00","author":{"@id":"https://www.ovtt.org/guias/#author","name":"ovtt"},"publisher":{"@id":"https://www.ovtt.org/#organization"},"description":"</p>\n","name":"Gu\u00edas pr\u00e1cticas — OVTT","@id":"https://www.ovtt.org/guias/#richSnippet","isPartOf":{"@id":"https://www.ovtt.org/guias/#webpage"},"image":{"@id":"https://www.ovtt.org/wp-content/uploads/2021/02/social-ovtt-image.png"},"inLanguage":"es","mainEntityOfPage":{"@id":"https://www.ovtt.org/guias/#webpage"}}]}</script>
43 44<!-- /Plugin Rank Math WordPress SEO --> 45 46<link rel='dns-prefetch' href='//www.ovtt.org' /> 47<link rel='dns-prefetch' href='//cdnjs.cloudflare.com' /> 48<link rel="alternate" type="application/rss+xml" title="OVTT » Feed" href="https://www.ovtt.org/feed/" /> 49<style id='classic-theme-styles-inline-css' type='text/css'> 50/*! This file is auto-generated */ 51.wp-block-button__link{color:#fff;background-color:#32373c;border-radius:9999px;box-shadow:none;text-decoration:none;padding:calc(.667em + 2px) calc(1.333em + 2px);font-size:1.125em}.wp-block-file__button{background:#32373c;color:#fff;text-decoration:none} 52</style> 53<style id='global-styles-inline-css' type='text/css'> 54body{--wp--preset--color--black: #000000;--wp--preset--color--cyan-bluish-gray: #abb8c3;--wp--preset--color--white: #ffffff;--wp--preset--color--pale-pink: #f78da7;--wp--preset--color--vivid-red: #cf2e2e;--wp--preset--color--luminous-vivid-orange: #ff6900;--wp--preset--color--luminous-vivid-amber: #fcb900;--wp--preset--color--light-green-cyan: #7bdcb5;--wp--preset--color--vivid-green-cyan: #00d084;--wp--preset--color--pale-cyan-blue: #8ed1fc;--wp--preset--color--vivid-cyan-blue: #0693e3;--wp--preset--color--vivid-purple: #9b51e0;--wp--preset--gradient--vivid-cyan-blue-to-vivid-purple: linear-gradient(135deg,rgba(6,147,227,1) 0%,rgb(155,81,224) 100%);--wp--preset--gradient--light-green-cyan-to-vivid-green-cyan: linear-gradient(135deg,rgb(122,220,180) 0%,rgb(0,208,130) 100%);--wp--preset--gradient--luminous-vivid-amber-to-luminous-vivid-orange: linear-gradient(135deg,rgba(252,185,0,1) 0%,rgba(255,105,0,1) 100%);--wp--preset--gradient--luminous-vivid-orange-to-vivid-red: linear-gradient(135deg,rgba(255,105,0,1) 0%,rgb(207,46,46) 100%);--wp--preset--gradient--very-light-gray-to-cyan-bluish-gray: linear-gradient(135deg,rgb(238,238,238) 0%,rgb(169,184,195) 100%);
54--wp--preset--gradient--cool-to-warm-spectrum: linear-gradient(135deg,rgb(74,234,220) 0%,rgb(151,120,209) 20%,rgb(207,42,186) 40%,rgb(238,44,130) 60%,rgb(251,105,98) 80%,rgb(254,248,76) 100%);--wp--preset--gradient--blush-light-purple: linear-gradient(135deg,rgb(255,206,236) 0%,rgb(152,150,240) 100%);--wp--preset--gradient--blush-bordeaux: linear-gradient(135deg,rgb(254,205,165) 0%,rgb(254,45,45) 50%,rgb(107,0,62) 100%);--wp--preset--gradient--luminous-dusk: linear-gradient(135deg,rgb(255,203,112) 0%,rgb(199,81,192) 50%,rgb(65,88,208) 100%);--wp--preset--gradient--pale-ocean: linear-gradient(135deg,rgb(255,245,203) 0%,rgb(182,227,212) 50%,rgb(51,167,181) 100%);--wp--preset--gradient--electric-grass: linear-gradient(135deg,rgb(202,248,128) 0%,rgb(113,206,126) 100%);--wp--preset--gradient--midnight: linear-gradient(135deg,rgb(2,3,129) 0%,rgb(40,116,252) 100%);--wp--preset--font-size--small: 13px;--wp--preset--font-size--medium: 20px;--wp--preset--font-size--large: 36px;--wp--preset--font-size--x-large: 42px;--wp--preset--spacing--20: 0.44rem;--wp--preset--spacing--30: 0.67rem;--wp--preset--spacing--40: 1rem;--wp--preset--spacing--50: 1.5rem;--wp--preset--spacing--60: 2.25rem;--wp--preset--spacing--70: 3.38rem;--wp--preset--spacing--80: 5.06rem;--wp--preset--shadow--natural: 6px 6px 9px rgba(0, 0, 0, 0.2);--wp--preset--shadow--deep: 12px 12px 50px rgba(0, 0, 0, 0.4);--wp--preset--shadow--sharp: 6px 6px 0px rgba(0, 0, 0, 0.2);--wp--preset--shadow--outlined: 6px 6px 0px -3px rgba(255, 255, 255, 1), 6px 6px rgba(0, 0, 0, 1);--wp--preset--shadow--crisp: 6px 6px 0px rgba(0, 0, 0, 1);}:where(.is-layout-flex){gap: 0.5em;}:where(.is-layout-grid){gap: 0.5em;}body .is-layout-flow > .alignleft{float: left;margin-inline-start: 0;margin-inline-end: 2em;}body .is-layout-flow > .alignright{float: right;margin-inline-start: 2em;margin-inline-end: 0;}body .is-layout-flow > .aligncenter{margin-left: auto !important;margin-right: auto !important;}body .is-layout-constrained > .alignleft{float: left;margin-inline-start: 0;margin-inline-end: 2em;}body .is-layout-constrained > .alignright{float: right;margin-inline-start: 2em;margin-inline-end: 0;}body .is-layout-constrained > .aligncenter{margin-left: auto !important;margin-right: auto !important;}body .is-layout-constrained > :where(:not(.alignleft):not(.alignright):not(.alignfull)){max-width: var(--wp--style--global--content-size);margin-left: auto !important;margin-right: auto !important;}body .is-layout-constrained > .alignwide{max-width: var(--wp--style--global--wide-size);}body .is-layout-flex{display: flex;}body .is-layout-flex{flex-wrap: wrap;align-items: center;}body .is-layout-flex > *{margin: 0;}body .is-layout-grid{display: grid;}body .is-layout-grid > *{margin: 0;}:where(.wp-block-columns.is-layout-flex){gap: 2em;}:where(.wp-block-columns.is-layout-grid){gap: 2em;}:where(.wp-block-post-template.is-layout-flex){gap: 1.25em;}:where(.wp-block-post-template.is-layout-grid){gap: 1.25em;}.has-black-color{color: var(--wp--preset--color--black) !important;}.has-cyan-bluish-gray-color{color: var(--wp--preset--color--cyan-bluish-gray) !important;}.has-white-color{color: var(--wp--preset--color--white) !important;}.has-pale-pink-color{color: var(--wp--preset--color--pale-pink) !important;}.has-vivid-red-color{color: var(--wp--preset--color--vivid-red) !important;}.has-luminous-vivid-orange-color{color: var(--wp--preset--color--luminous-vivid-orange) !important;}.has-luminous-vivid-amber-color{color: var(--wp--preset--color--luminous-vivid-amber) !important;}.has-light-green-cyan-color{color: var(--wp--preset--color--light-green-cyan) !important;}.has-vivid-green-cyan-color{color: var(--wp--preset--color--vivid-green-cyan) !important;}.has-pale-cyan-blue-color{color: var(--wp--preset--color--pale-cyan-blue) !important;}.has-vivid-cyan-blue-color{color: var(--wp--preset--color--vivid-cyan-blue) !important;}.has-vivid-purple-color{color: var(--wp--preset--color--vivid-purple) !important;}.has-black-background-color{background-color: var(--wp--preset--color--black) !important;}.has-cyan-bluish-gray-background-color{background-color: var(--wp--preset--color--cyan-bluish-gray) !important;}.has-white-background-color{background-color: var(--wp--preset--color--white) !important;}.has-pale-pink-background-color{background-color: var(--wp--preset--color--pale-pink) !important;}.has-vivid-red-background-color{background-color: var(--wp--preset--color--vivid-red) !important;}.has-luminous-vivid-orange-background-color{background-color: var(--wp--preset--color--luminous-vivid-orange) !important;}.has-luminous-vivid-amber-background-color{background-color: var(--wp--preset--color--luminous-vivid-amber) !important;}.has-light-green-cyan-background-color{background-color: var(--wp--preset--color--light-green-cyan) !important;}.has-vivid-green-cyan-background-color{background-color: var(--wp--preset--color--vivid-green-cyan) !important;}.has-pale-cyan-blue-background-color{background-color: var(--wp--preset--color--pale-cyan-blue) !important;}.has-vivid-cyan-blue-background-color{background-color: var(--wp--preset--color--vivid-cyan-blue) !important;}.has-vivid-purple-background-color{background-color: var(--wp--preset--color--vivid-purple) !important;}.has-black-border-color{border-color: var(--wp--preset--color--black) !important;}.has-cyan-bluish-gray-border-color{border-color: var(--wp--preset--color--cyan-bluish-gray) !important;}.has-white-border-color{border-color: var(--wp--preset--color--white) !important;}.has-pale-pink-border-color{border-color: var(--wp--preset--color--pale-pink) !important;}.has-vivid-red-border-color{border-color: var(--wp--preset--color--vivid-red) !important;}.has-luminous-vivid-orange-border-color{border-color: var(--wp--preset--color--luminous-vivid-orange) !important;}.has-luminous-vivid-amber-border-color{border-color: var(--wp--preset--color--luminous-vivid-amber) !important;}.has-light-green-cyan-border-color{border-color: var(--wp--preset--color--light-green-cyan) !important;}.has-vivid-green-cyan-border-color{border-color: var(--wp--preset--color--vivid-green-cyan) !important;}.has-pale-cyan-blue-border-color{border-color: var(--wp--preset--color--pale-cyan-blue) !important;}.has-vivid-cyan-blue-border-color{border-color: var(--wp--preset--color--vivid-cyan-blue) !important;}.has-vivid-purple-border-color{border-color: var(--wp--preset--color--vivid-purple) !important;}.has-vivid-cyan-blue-to-vivid-purple-gradient-background{background: var(--wp--preset--gradient--vivid-cyan-blue-to-vivid-purple) !important;}.has-light-green-cyan-to-vivid-green-cyan-gradient-background{background: var(--wp--preset--gradient--light-green-cyan-to-vivid-green-cyan) !important;}.has-luminous-vivid-amber-to-luminous-vivid-orange-gradient-background{background: var(--wp--preset--gradient--luminous-vivid-amber-to-luminous-vivid-orange) !important;}.has-luminous-vivid-orange-to-vivid-red-gradient-background{background: var(--wp--preset--gradient--luminous-vivid-orange-to-vivid-red) !important;}
54.has-very-light-gray-to-cyan-bluish-gray-gradient-background{background: var(--wp--preset--gradient--very-light-gray-to-cyan-bluish-gray) !important;}.has-cool-to-warm-spectrum-gradient-background{background: var(--wp--preset--gradient--cool-to-warm-spectrum) !important;}.has-blush-light-purple-gradient-background{background: var(--wp--preset--gradient--blush-light-purple) !important;}.has-blush-bordeaux-gradient-background{background: var(--wp--preset--gradient--blush-bordeaux) !important;}.has-luminous-dusk-gradient-background{background: var(--wp--preset--gradient--luminous-dusk) !important;}.has-pale-ocean-gradient-background{background: var(--wp--preset--gradient--pale-ocean) !important;}.has-electric-grass-gradient-background{background: var(--wp--preset--gradient--electric-grass) !important;}.has-midnight-gradient-background{background: var(--wp--preset--gradient--midnight) !important;}.has-small-font-size{font-size: var(--wp--preset--font-size--small) !important;}.has-medium-font-size{font-size: var(--wp--preset--font-size--medium) !important;}.has-large-font-size{font-size: var(--wp--preset--font-size--large) !important;}.has-x-large-font-size{font-size: var(--wp--preset--font-size--x-large) !important;} 55.wp-block-navigation a:where(:not(.wp-element-button)){color: inherit;} 56:where(.wp-block-post-template.is-layout-flex){gap: 1.25em;}:where(.wp-block-post-template.is-layout-grid){gap: 1.25em;} 57:where(.wp-block-columns.is-layout-flex){gap: 2em;}:where(.wp-block-columns.is-layout-grid){gap: 2em;} 58.wp-block-pullquote{font-size: 1.5em;line-height: 1.6;} 59</style> 60<link rel='stylesheet' id='cookie-law-info-css' href='https://www.ovtt.org/wp-content/plugins/cookie-law-info/legacy/public/css/cookie-law-info-public.css?ver=3.1.6' type='text/css' media='all' /> 61<link rel='stylesheet' id='cookie-law-info-gdpr-css' href='https://www.ovtt.org/wp-content/plugins/cookie-law-info/legacy/public/css/cookie-law-info-gdpr.css?ver=3.1.6' type='text/css' media='all' /> 62<link rel='stylesheet' id='font-awesome-css' href='https://cdnjs.cloudflare.com/ajax/libs/font-awesome/5.15.1/css/all.min.css?ver=6.3.12' type='text/css' media='all' /> 63<link rel='stylesheet' id='font-awesome-6-css' href='https://cdnjs.cloudflare.com/ajax/libs/font-awesome/6.5.1/css/all.min.css?ver=6.3.12' type='text/css' media='all' /> 64<link rel='stylesheet' id='ovtt-common-css' href='https://www.ovtt.org/wp-content/themes/ovtt/assets/css/common.css?ver=2.1.2' type='text/css' media='all' /> 65<link rel='stylesheet' id='ovtt-main-css' href='https://www.ovtt.org/wp-content/themes/ovtt/assets/css/main.css?ver=2.1.2' type='text/css' media='all' />
66<script type='text/javascript' src='https://www.ovtt.org/wp-includes/js/jquery/jquery.min.js?ver=3.7.0' id='jquery-core-js'></script>
vendor: 1 bytes, line 66
66
67<script type='text/javascript' src='https://www.ovtt.org/wp-includes/js/jquery/jquery-migrate.min.js?ver=3.4.1' id='jquery-migrate-js'></script>
vendor: 1 bytes, line 67
67
68<script type='text/javascript' id='cookie-law-info-js-extra'> 69/* <![CDATA[ */ 70var Cli_Data = {"nn_cookie_ids":["_gat","_ga"],"cookielist":[],"non_necessary_cookies":{"non-necessary":["_gat","_ga"]},"ccpaEnabled":"","ccpaRegionBased":"","ccpaBarEnabled":"","strictlyEnabled":["necessary","obligatoire"],"ccpaType":"gdpr","js_blocking":"1","custom_integration":"","triggerDomRefresh":"","secure_cookies":""}; 71var cli_cookiebar_settings = {"animate_speed_hide":"500","animate_speed_show":"500","background":"#ffffff","border":"#b1a6a6c2","border_on":"","button_1_button_colour":"#e60000","button_1_button_hover":"#b80000","button_1_link_colour":"#fff","button_1_as_button":"1","button_1_new_win":"","button_2_button_colour":"#333","button_2_button_hover":"#292929","button_2_link_colour":"#444","button_2_as_button":"","button_2_hidebar":"","button_3_button_colour":"#3566bb","button_3_button_hover":"#2a5296","button_3_link_colour":"#fff","button_3_as_button":"1","button_3_new_win":"","button_4_button_colour":"#000","button_4_button_hover":"#000000","button_4_link_colour":"#333333","button_4_as_button":"","button_7_button_colour":"#61a229","button_7_button_hover":"#4e8221","button_7_link_colour":"#fff","button_7_as_button":"1","button_7_new_win":"","font_family":"inherit","header_fix":"","notify_animate_hide":"1","notify_animate_show":"","notify_div_id":"#cookie-law-info-bar","notify_position_horizontal":"right","notify_position_vertical":"bottom","scroll_close":"","scroll_close_reload":"","accept_close_reload":"1","reject_close_reload":"","showagain_tab":"","showagain_background":"#fff","showagain_border":"#000","showagain_div_id":"#cookie-law-info-again","showagain_x_position":"100px","text":"#333333","show_once_yn":"","show_once":"10000","logging_on":"","as_popup":"","popup_overlay":"1","bar_heading_text":"","cookie_bar_as":"widget","popup_showagain_position":"bottom-right","widget_position":"left"}; 72var log_object = {"ajax_url":"https:\/\/www.ovtt.org\/wp-admin\/admin-ajax.php"}; 73/* ]]> */ 74</script>
vendor: 1 bytes, line 74
74
75<script type='text/javascript' src='https://www.ovtt.org/wp-content/plugins/cookie-law-info/legacy/public/js/cookie-law-info-public.js?ver=3.1.6' id='cookie-law-info-js'></script>
75 76<link rel="https://api.w.org/" href="https://www.ovtt.org/wp-json/" /><link rel="alternate" type="application/json" href="https://www.ovtt.org/wp-json/wp/v2/pages/135" /><link rel="EditURI" type="application/rsd+xml" title="RSD" href="https://www.ovtt.org/xmlrpc.php?rsd" /> 77<meta name="generator" content="WordPress 6.3.12" /> 78<link rel='shortlink' href='https://www.ovtt.org/?p=135' /> 79<link rel="alternate" type="application/json+oembed" href="https://www.ovtt.org/wp-json/oembed/1.0/embed?url=https%3A%2F%2Fwww.ovtt.org%2Fguias%2F" /> 80<link rel="alternate" type="text/xml+oembed" href="https://www.ovtt.org/wp-json/oembed/1.0/embed?url=https%3A%2F%2Fwww.ovtt.org%2Fguias%2F&format=xml" /> 81<!-- Global site tag (gtag.js) - Google Analytics -->
vendor: 213 bytes, lines 81-82
81 82<script type="text/plain" data-cli-class="cli-blocker-script" data-cli-script-type="non-necessary" data-cli-block="true" data-cli-element-position="head" async src="https://www.googletagmanager.com/gtag/js?id=
82UA-173989727-1
vendor: 13 bytes, line 82
82"></script>
83<script type="text/plain" data-cli-class="cli-blocker-script" data-cli-script-type="non-necessary" data-cli-block="true" data-cli-element-position="head"> 84
vendor: 136 bytes, lines 84-87
84window.dataLayer = window.dataLayer || []; 85 function gtag(){dataLayer.push(arguments);} 86 gtag('js', new Date()); 87 gtag('config', '
87UA-173989727-1
vendor: 7 bytes, lines 87-88
87'); 88
88gtag('config', 'UA-21492577-1'); 89</script>
vendor: 2 bytes, line 89
89
90<script type="text/plain" data-cli-class="cli-blocker-script" data-cli-script-type="non-necessary" data-cli-block="true" data-cli-element-position="head"> 91window.koko_analytics.use_cookie = true; 92</script>
92<link rel="icon" href="https://www.ovtt.org/wp-content/uploads/2020/09/cropped-observa5-32x32.png" sizes="32x32" /> 93<link rel="icon" href="https://www.ovtt.org/wp-content/uploads/2020/09/cropped-observa5-192x192.png" sizes="192x192" /> 94<link rel="apple-touch-icon" href="https://www.ovtt.org/wp-content/uploads/2020/09/cropped-observa5-180x180.png" /> 95<meta name="msapplication-TileImage" content="https://www.ovtt.org/wp-content/uploads/2020/09/cropped-observa5-270x270.png" /> 96 <style type="text/css" id="wp-custom-css"> 97 li.logo a { overflow: hidden } 98 99article > div.logo > img { 100 width: 250px; 101 margin: 0px auto; 102 display: block; 103} 104 105article > iframe { 106 background-color: #eee; 107 border: none; 108 display: block; 109 padding: 20px; 110 border-radius: 5px; 111} 112 113.fixed .column-marketplace-promoted, 114.fixed .column-bulletin-promoted { 115width: 10%; 116} </style> 117 <style> 118 nav.main.menu>ul>li.logo>a { 119 background-size: auto 45px; 120 width: 180px; 121 } 122 </style> 123 </head> 124 125 <body class="page-template-default page page-id-135"> 126 127 <div class="wrapper"> 128 129 <nav class="main menu"> 130 <ul> 131 <li class="logo"><a href="https://www.ovtt.org/">OVTT</a></li> 132 <li class="item"><a href="https://www.ovtt.org/proyecto/" target="">Observatorio</a></li> 133<li class="item"><a href="https://www.ovtt.org/herramientas-ia/" target="">Herramientas IA</a></li> 134<li class="item"><a href="https://www.ovtt.org/observa/" target="">Observa</a></li> 135<li class="item"><a href="https://www.ovtt.org/guias/" target="">GuÃas</a></li> 136<li class="item"><a href="https://www.ovtt.org/recursos/" target="">Recursos</a></li> 137<li class="item"><a href="https://www.ovtt.org/boletines/" target="">Boletines</a></li> 138<li class="item"><a href="https://www.ovtt.org/observa/informacion-sectorial/" target="">Sectores</a></li> 139 <li class="search"><a><i class="fas fa-search"></i></a></li> 140 <li class="burger"><a><span></span><span></span><span></span></a></li> 141 </ul> 142</nav> 143<nav class="mega menu"> 144 <ul> 145 <li class="item"><strong>Contenidos</strong><ul><li class="item"><a href="https://www.ovtt.org/herramientas-ia/" target="">Herramientas IA</a></li> 146<li class="item"><a href="https://www.ovtt.org/recursos/" target="">Recursos</a></li> 147<li class="item"><a href="https://www.ovtt.org/guias/" target="">GuÃas prácticas</a></li> 148<li class="item"><a href="https://www.ovtt.org/noticias/" target="">Noticias</a></li> 149</ul></li> 150<li class="item"><strong>Herramientas</strong><ul><li class="item"><a href="https://observa.ovtt.org" target="_blank">Observa</a></li> 151<li class="item"><a href="https://www.ovtt.org/observa/informacion-sectorial/" target="">Información sectorial</a></li> 152<li class="item"><a href="https://www.ovtt.org/tematicas/" target="">Temáticas especializadas</a></li> 153<li class="item"><a href="https://www.ovtt.org/boletines/" target="">Boletines de vigilancia tecnológica</a></li> 154</ul></li> 155<li class="item"><strong>Actividades</strong><ul><li class="item"><a href="http://inteligenciaestrategica.ovtt.org" target="_blank">Curso Especialización</a></li> 156<li class="item"><a href="https://moocvt.ovtt.org" target="_blank">MOOCs</a></li> 157<li class="item"><a href="https://www.ovtt.org/colaboracion/" target="">Colaboración</a></li> 158<li class="item"><a href="https://www.ovtt.org/colaboracion/red-de-colaboradores/" target="">Red de colaboradores</a></li> 159</ul></li> 160<li class="item"><strong>Observatorio</strong><ul><li class="item"><a href="https://www.ovtt.org/proyecto/" target="">Observatorio tecnológico</a></li> 161<li class="item"><a href="https://web.ua.es/es/transferencia-innovacion-y-empresa.html" target="_blank">Universidad de Alicante</a></li> 162<li class="item"><a href="https://www.ovtt.org/politica-privacidad/" target="">PolÃtica de privacidad</a></li> 163<li class="item"><a href="https://www.ovtt.org/politica-de-cookies/" target="">PolÃtica de cookies</a></li> 164</ul></li> 165 </ul> 166 <div class="languages"> 167 <strong>Cambiar idioma</strong> 168 <ul> 169 <li><a lang="es" hreflang="es" href="https://www.ovtt.org/guias/" class="active">ES</a></li> 170 <li><a lang="en" hreflang="en" href="https://www.ovtt.org/en/guidelines/">EN</a></li> 171 <li><a lang="pt" hreflang="pt" href="https://www.ovtt.org/pt/guias/">PT</a></li> 172 </ul> 173 </div> 174 <div class="social"> 175 <strong>SÃguenos</strong> 176 <ul> 177 <li><a href="https://www.facebook.com/ovttua" title="Facebook" class="facebook" target="_blank"><i class="fab fa-facebook-f"></i></a></li> 178 <li><a href="https://twitter.com/OVTT" title="Twitter" class="twitter" target="_blank"><i class="fa-brands fa-x-twitter"></i></a></li> 179 <li><a href="https://es.linkedin.com/public-profile/in/ovttua" title="LinkedIn" class="linkedin" target="_blank"><i class="fab fa-linkedin-in"></i></a></li> 180 <li><a href="https://vimeo.com/user9494118" title="Vimeo" class="vimeo" target="_blank"><i class="fab fa-vimeo-v"></i></a></li> 181 <li><a href="https://www.slideshare.net/OVTT" title="Slideshare" class="slideshare" target="_blank"><i class="fab fa-slideshare"></i></a></li> 182 </ul> 183 </div> 184</nav> 185 <div class="search menu"> 186 <form method="get" action="https://www.ovtt.org/"> 187 <input type="text" name="s" placeholder="Buscar en el OVTT..." autocomplete="off" value=""> 188 </form> 189</div> 190 <main> 191 192 193 194 <article> 195 196<header> 197 <div class="container"> 198 199 <h1> 200 <a href="https://www.ovtt.org/guias/">GuÃas prácticas</a> 201 </h1> 202 </div> 203</header> 204<div class="cards cards-3"> 205 <ul> 206 207<li> 208 <div class="dark"> 209 210 <i class="icon-brain"></i> 211 <strong>Inteligencia Tecnológica</strong> 212 <p>Esta guÃa práctica ayuda a desarrollar una gestión sistemática de la vigilancia tecnológica e inteligencia estratég
212ica en las organizaciones, explorando los principales elementos, procesos y herramientas para una gestión eficaz. </p> 213 214 <a href="https://www.ovtt.org/inteligencia-tecnologica-1/ ">Ver GuÃa</a> 215 216 </li> 217 218 219<li> 220 <div class="light"> 221 222 <i class="icon-clipboard2"></i> 223 <strong>Transferencia de TecnologÃa</strong> 224 <p>Esta guÃa práctica ayuda a desarrollar una gestión eficiente de la transferencia tecnológica y de conocimiento cientÃfico, dirigida a facilitar la explotación comercial y el impacto social de las capacidades y resultados de investigación obtenidos mediante actividades de I+D+i.</p> 225 226 <a href="https://www.ovtt.org/transferencia-de-tecnologia/">Ver GuÃa</a> 227 228 </li> 229 230 231<li> 232 <div class="primary"> 233 234 <i class="icon-rocket"></i> 235 <strong>Creación de empresas tecnológicas</strong> 236 <p>Esta guÃa práctica ayuda a conocer las principales claves estratégicas para la puesta en marcha de negocios tecnológicos y creación de empresas intensivas en conocimiento como EBTs, Spin-offs y Start-Ups. </p> 237 238 <a href="https://www.ovtt.org/startups/">Ver GuÃa</a> 239 240 </li> 241 242 243<li> 244 <div class="darker"> 245 246 <i class="icon-reader"></i> 247 <strong>Propiedad Intelectual e Industrial</strong> 248 <p>Esta guÃa práctica ayuda a comprender las claves para desarrollar una estrategia eficaz de protección del conocimiento en proyectos de I+D+i, con la misión de rentabilizar el impacto de la ciencia en la sociedad. </p> 249 250 <a href="https://www.ovtt.org/propiedad-intelectual/">Ver guÃa</a> 251 252 </li> 253 254 255<li> 256 <div class="primary"> 257 258 <i class="icon-search"></i> 259 <strong>Gestión de la innovación</strong> 260 <p>Esta guÃa práctica ayuda a identificar las claves estratégicas y herramientas más efectivas para desarrollar una gestión ágil de la innovación, contemplando oportunidades de financiación y tendencias como la innovación abierta. </p> 261 262 <a href="https://www.ovtt.org/guia-practica-innovacion/">Ver guÃa</a> 263 264 </li> 265 266 267<li> 268 <div class="light"> 269 270 <i class="icon-bell"></i> 271 <strong>Indicadores de ciencia, tecnologÃa e innovación</strong> 272 <p>Esta guÃa práctica ayuda a comprender el potencial de los indicadores de ciencia, tecnologÃa e innovación para las estrategias de vigilancia tecnológica e inteligencia competitiva de las organizaciones que apuestan por la innovación y sectores emergentes. </p> 273 274 <a href="https://www.ovtt.org/guia-practica-de-indicadores-de-ciencia-y-tecnologia/">Ver guÃa</a> 275 276 </li> 277</ul> 278</div> 279 280 281<p></p> 282 </article> 283 284 285 286 </main> 287 </div> 288 <footer> 289 290<nav class="foot menu"> 291 <ul> 292 <li class="item"><strong>Contenidos</strong><ul><li class="item"><a href="https://www.ovtt.org/herramientas-ia/" target="">Herramientas IA</a></li> 293<li class="item"><a href="https://www.ovtt.org/recursos/" target="">Recursos</a></li> 294<li class="item"><a href="https://www.ovtt.org/guias/" target="">GuÃas prácticas</a></li> 295<li class="item"><a href="https://www.ovtt.org/noticias/" target="">Noticias</a></li> 296</ul></li> 297<li class="item"><strong>Herramientas</strong><ul><li class="item"><a href="https://observa.ovtt.org" target="_blank">Observa</a></li> 298<li class="item"><a href="https://www.ovtt.org/observa/informacion-sectorial/" target="">Información sectorial</a></li> 299<li class="item"><a href="https://www.ovtt.org/tematicas/" target="">Temáticas especializadas</a></li> 300<li class="item"><a href="https://www.ovtt.org/boletines/" target="">Boletines de vigilancia tecnológica</a></li> 301</ul></li> 302<li class="item"><strong>Actividades</strong><ul><li class="item"><a href="http://inteligenciaestrategica.ovtt.org" target="_blank">Curso Especialización</a></li> 303<li class="item"><a href="https://moocvt.ovtt.org" target="_blank">MOOCs</a></li> 304<li class="item"><a href="https://www.ovtt.org/colaboracion/" target="">Colaboración</a></li> 305<li class="item"><a href="https://www.ovtt.org/colaboracion/red-de-colaboradores/" target="">Red de colaboradores</a></li> 306</ul></li> 307<li class="item"><strong>Observatorio</strong><ul><li class="item"><a href="https://www.ovtt.org/proyecto/" target="">Observatorio tecnológico</a></li> 308<li class="item"><a href="https://web.ua.es/es/transferencia-innovacion-y-empresa.html" target="_blank">Universidad de Alicante</a></li> 309<li class="item"><a href="https://www.ovtt.org/politica-privacidad/" target="">PolÃtica de privacidad</a></li> 310<li class="item">
310<a href="https://www.ovtt.org/politica-de-cookies/" target="">PolÃtica de cookies</a></li> 311</ul></li> 312 </ul> 313 <div class="languages"> 314 <strong>Cambiar idioma</strong> 315 <ul> 316 <li><a lang="es" hreflang="es" href="https://www.ovtt.org/guias/" class="active">ES</a></li> 317 <li><a lang="en" hreflang="en" href="https://www.ovtt.org/en/guidelines/">EN</a></li> 318 <li><a lang="pt" hreflang="pt" href="https://www.ovtt.org/pt/guias/">PT</a></li> 319 </ul> 320 </div> 321 <div class="social"> 322 <strong>SÃguenos</strong> 323 <ul> 324 <li><a href="https://www.facebook.com/ovttua" title="Facebook" class="facebook" target="_blank"><i class="fab fa-facebook-f"></i></a></li> 325 <li><a href="https://twitter.com/OVTT" title="Twitter" class="twitter" target="_blank"><i class="fa-brands fa-x-twitter"></i></a></li> 326 <li><a href="https://es.linkedin.com/public-profile/in/ovttua" title="LinkedIn" class="linkedin" target="_blank"><i class="fab fa-linkedin-in"></i></a></li> 327 <li><a href="https://vimeo.com/user9494118" title="Vimeo" class="vimeo" target="_blank"><i class="fab fa-vimeo-v"></i></a></li> 328 <li><a href="https://www.slideshare.net/OVTT" title="Slideshare" class="slideshare" target="_blank"><i class="fab fa-slideshare"></i></a></li> 329 </ul> 330 </div> 331 <a href="https://www.ua.es/" target="_blank">Universidad de Alicante</a> 332</nav> 333 </footer> 334 <!--googleoff: all--><div id="cookie-law-info-bar" data-nosnippet="true"><span><div class="cli-bar-container cli-style-v2"><div class="cli-bar-message">Utilizamos cookies para asegurar que damos la mejor experiencia al usuario en nuestra web.</div><div class="cli-bar-btn_container"><a role='button' class="cli_settings_button" style="margin:0px 10px 0px 5px">Configuración</a><a role='button' data-cli_action="accept" id="cookie_action_close_header" class="medium cli-plugin-button cli-plugin-main-button cookie_action_close_header cli_action_button wt-cli-accept-btn">Aceptar</a></div></div></span></div><div id="cookie-law-info-again" data-nosnippet="true"><span id="cookie_hdr_showagain">Manage consent</span></div><div class="cli-modal" data-nosnippet="true" id="cliSettingsPopup" tabindex="-1" role="dialog" aria-labelledby="cliSettingsPopup" aria-hidden="true"> 335 <div class="cli-modal-dialog" role="document"> 336 <div class="cli-modal-content cli-bar-popup"> 337 <button type="button" class="cli-modal-close" id="cliModalClose"> 338 <svg class="" viewBox="0 0 24 24"><path d="M19 6.41l-1.41-1.41-5.59 5.59-5.59-5.59-1.41 1.41 5.59 5.59-5.59 5.59 1.41 1.41 5.59-5.59 5.59 5.59 1.41-1.41-5.59-5.59z"></path><path d="M0 0h24v24h-24z" fill="none"></path></svg> 339 <span class="wt-cli-sr-only">Cerrar</span> 340 </button> 341 <div class="cli-modal-body"> 342 <div class="cli-container-fluid cli-tab-container"> 343 <div class="cli-row"> 344 <div class="cli-col-12 cli-align-items-stretch cli-px-0"> 345 <div class="cli-privacy-overview"> 346 <h4>Resumen de privacidad</h4> <div class="cli-privacy-content"> 347 <div class="cli-privacy-content-text">Utilizamos cookies propias y de terceros para brindarle la mejor experiencia de usuario posible e identificar posibles errores, recopilando estadÃsticas de uso web y hábitos de navegación. Estas cookies se empezarán cuando nos de su consentimiento haciendo click en Aceptar. Para más información, visite la <strong><a href="https://www.ovtt.org/politica-de-cookies/">PolÃtica de Cookies</a></strong>.</div> 348 </div> 349 <a class="cli-privacy-readmore" aria-label="Mostrar más" role="button" data-readmore-text="Mostrar más" data-readless-text="Mostrar menos"></a> </div> 350 </div> 351 <div class="cli-col-12 cli-align-items-stretch cli-px-0 cli-tab-section-container"> 352 <div class="cli-tab-section"> 353 <div class="cli-tab-header"> 354 <a role="button" tabindex="0" class="cli-nav-link cli-settings-mobile" data-target="necessary" data-toggle="cli-toggle-tab"> 355 Necessary </a> 356 <div class="wt-cli-necessary-checkbox"> 357 <input type="checkbox" class="cli-user-preference-checkbox" id="wt-cli-checkbox-necessary" data-id="checkbox-necessary" checked="checked" /> 358 <label class="form-check-label" for="wt-cli-checkbox-necessary">Necessary</label> 359 </div> 360 <span class="cli-necessary-caption">Siempre activado</span> 361 </div> 362 <div class="cli-tab-content"> 363 <div class="cli-tab-pane cli-fade" data-id="necessary"> 364 <div class="wt-cli-cookie-description"> 365 Necessary cookies are essential for this site to function properly. This category includes cookies that ensure the basic functionality and security features of the site. These
365cookies do not store any personal information. </div> 366 </div> 367 </div> 368 </div> 369 <div class="cli-tab-section"> 370 <div class="cli-tab-header"> 371 <a role="button" tabindex="0" class="cli-nav-link cli-settings-mobile" data-target="non-necessary" data-toggle="cli-toggle-tab"> 372 EstatÃsticas </a> 373 <div class="cli-switch"> 374 <input type="checkbox" id="wt-cli-checkbox-non-necessary" class="cli-user-preference-checkbox" data-id="checkbox-non-necessary" /> 375 <label for="wt-cli-checkbox-non-necessary" class="cli-slider" data-cli-enable="Activado" data-cli-disable="Desactivado"><span class="wt-cli-sr-only">EstatÃsticas</span></label> 376 </div> 377 </div> 378 <div class="cli-tab-content"> 379 <div class="cli-tab-pane cli-fade" data-id="non-necessary"> 380 <div class="wt-cli-cookie-description"> 381 These third-party cookies collect information relating to the use of the site, such as the time spent on the site and the content visited, in order to understand how users interact with the site and thus improve aspects of browsing. </div> 382 </div> 383 </div> 384 </div> 385 </div> 386 </div> 387</div> 388 </div> 389 <div class="cli-modal-footer"> 390 <div class="wt-cli-element cli-container-fluid cli-tab-container"> 391 <div class="cli-row"> 392 <div class="cli-col-12 cli-align-items-stretch cli-px-0"> 393 <div class="cli-tab-footer wt-cli-privacy-overview-actions"> 394 395 <a id="wt-cli-privacy-save-btn" role="button" tabindex="0" data-cli-action="accept" class="wt-cli-privacy-btn cli_setting_save_button wt-cli-privacy-accept-btn cli-btn">GUARDAR Y ACEPTAR</a> 396 </div> 397 398 </div> 399 </div> 400 </div> 401 </div> 402 </div> 403 </div> 404</div> 405<div class="cli-modal-backdrop cli-fade cli-settings-overlay"></div> 406<div class="cli-modal-backdrop cli-fade cli-popupbar-overlay"></div> 407<!--googleon: all-->
407<script type='text/javascript' defer src='https://www.ovtt.org/wp-content/plugins/koko-analytics/assets/dist/js/script.js?ver=1.3.3' id='koko-analytics-js'></script>
vendor: 1 bytes, line 407
407
408<script type='text/javascript' src='https://www.ovtt.org/wp-content/themes/ovtt/assets/js/main.js?ver=2.1.2' id='ovtt-main-js'></script>
408 409 </body> 410</html>
Line numbers count LF bytes from the start of the resource, as the search results do. Vendor segments are library code the classifier recognised; they are stored but not indexed. Bytes are shown as Latin1 characters, one per byte.