PageSourceSearch

https://rijnlandmodel.nl/achtergrond/algemene_semantiek/inleiding.htm

html rijnlandmodel.nl collected 2026-10-02 11:58:02 UTC 14,581 bytes, 379 lines download raw bytes

1<!DOCTYPE html PUBLIC "-//W3C//DTD HTML 4.01 Transitional//EN"
2"http://www.w3.org/TR/html4/loose.dtd">
3<html>
4<head>
5<title>Algemene semantiek | Korte inleiding en bronnen</title>
6<meta http-equiv="Content-Type" content="text/html; charset=utf-8">
7<meta http-equiv="Content-Language" content="nl">
8<link href="/css/page_standard_css-site.css" type="text/css" rel="stylesheet">
9<script src="/js/css-site.js" type="text/javascript"></script>
vendor: 1 bytes, line 9
9
10<script type="text/javascript">
11screenadjust();
12</script>
12
13<base target="_blank">
14</head>
15
16<body>
17
18<div id="topsection">
19<div id="header-1024">
20</div>
21<div id="header-800">
22</div>
23</div>
24
25<div id="bottomsection">
26
27<div id="frameLeft">
28</div>
29
30<div id="frameMain">
31
32<table id="maintable" cellpadding="0" cellspacing="0" border="0"><tr><td class="maintablecell">
33
34<h1>Algemene semantiek | Korte inleiding en bronnen</h1>
35
36	<img class="rightalign borderonly" 
37	src="bronnen/World_A.jpg" 
38	style="height: 161px; width: 100px">Algemene semantiek is een op gezond verstand 
39<a target="_blank" href="../psychologie/psychologische_krachten.htm#gezond_verstand">
40<img border="0" src="../../images/linkdown.gif" alt=" " /></a> gebaseerd 
41denksysteem (dit is een korte inleiding - voor een uitgebreidere versie zie hier
42<a target="_blank" href="inleiding_filosofisch.htm"><img border="0" src="../../images/linkright.gif" width="10" height="11" alt=" " /></a> 
43), dat gebaseerd is op de studie van de relatie tussen woorden en de 
44werkelijkheid waar ze voor staan
45<a target="_blank" href="general_semantics_definition_eng.htm">
46<img border="0" src="../../images/linkdown.gif" alt=" " /></a> . De algemene 
47semantiek heeft bijna universele waarde, omdat alle vormen van intellectuele en 
48rationele communicatie gebaseerd is op het gebruik van woorden, en hetzelfde 
49geldt ook een groot deel van de emotionele en sociale communicatie. Het is 
50bekend genoeg dat bij deze communicatie grote fouten worden gemaakt
51<a target="_blank" href="../methoden/denkfouten.htm">
52<img border="0" src="../../images/linkdown.gif" alt=" " /></a> , fouten waarover 
53George Orwell naast zijn <i>1984</i> meerdere boeken zou kunnen schrijven - merk 
54daarbij op dat de moderne wereld van massacommunicatie en reclame al in hoge 
55mate lijkt op wat <i>1984</i> heeft voorspeld.<br><br>
56
57De theorie van de algemene semantiek is opgezet door Alfred Korzybski
58<a target="_blank" href="http://en.wikipedia.org/wiki/Alfred_Korzybski">
59<img border="0" src="../../images/linkdown.gif" alt=" " /></a> , en zijn boek <i>
60Science and Sanity </i>(1933 ) <a target="_blank" href="korzybski/edition.htm">
61<img border="0" src="../../images/linkdown.gif" alt=" " /></a>&nbsp;geldt als de 
62meest grondige uitwerking ervan. De term &#39;<i>Science</i>&#39; representeert 
63Korzybski&#39;s constatering dat de natuurwetenschappen gestage vooruitgang boekte, 
64maar dat de menswetenschappen achterbleven in een toestand van onverbonden 
65theorietjes over deelaspecten, en bijbehorende persoonlijke vetes - en de term &#39;<i>Sanity</i>&#39; 
66dat de denkfouten die daar het gevolg van waren, ook leiden tot allerlei 
67psychologische kwalen, op persoonlijke <i>en</i> maatschappelijke schaal. 
68Vanwege de strikt wetenschappelijke opzet is het boek is nogal uitgebreid en 
69abstract geformuleerd, en daardoor wat minder toegankelijk.    
70
71<br><br>
72
73De belangrijkste popularisator van de theorie in wat meer academische kringen, 
74was de Amerikaanse taalkundige S.I. Hayakawa
75<a target="_blank" href="http://en.wikipedia.org/wiki/S._I._Hayakawa">
76<img border="0" src="../../images/linkdown.gif" alt=" " /></a> , met zijn boek <i>
77Language in Thought and Action</i> 
78<a target="_blank" href="hayakawa/edition.htm">
79<img border="0" src="../../images/linkdown.gif" alt=" " /></a> 
80(1949). Dit is het meest bekende boek over de algemene semantiek, en is op dit 
81moment in zijn vijfde editie, waarbij er aanzienlijke verschillen tussen de 
82verschillende edities, zoals te verwachten voor een theorie die zich ontwikkelt. 
83Het eerste deel behandelt taalgebruik in meer algemene termen, het tweede deel 
84concentreert op de algemene semantiek.<br><br>
85
86Een derde belangrijke bron is het boek <i>People in Quandaries </i>
87<a target="_blank" href="johnson/edition.htm">
88<img border="0" src="../../images/linkdown.gif" alt=" " /></a> 
89(1946), van de Amerikaanse psycholoog Wendell Johnson (nog steeds enigszins 
90bekend van zijn stottertherapie)
91<a target="_blank" href="http://en.wikipedia.org/wiki/Wendell_Johnson">
92<img border="0" src="../../images/linkdown.gif" alt=" " /></a> . Waar Hayakawa 
93zich meer op de taalkundige kant concentreert,&nbsp;en in vervolg daarop op de 
94sociologische, bekijkt Johnson de zaak vanuit een meer psychologische, 
95invalshoek, zoals de ondertitel, <i>The Semantics of Personal Adjustment</i>, al 
96aangeeft. In die zin vullen de twee boeken elkaar goed aan. Opvallend is dat de 
97psycholoog Johnson de wetenschappelijke methodiek achter de algemene semantiek 
98meer benadrukt dan Hayakawa. 
99<br><br>
100
101Bij&nbsp; het grotere publiek werd de algemene semantiek bekend door haar 
102gebruikt in de populaire sciencefiction romans <i>The World of Null-A</i> (1948) 
103en 
104<i>The Players of Null-A</i> (1956) van A.E. van Vogt
105<a target="_blank" href="../literatuur/sf/nul-a.htm">
106<img border="0" src="../../images/linkdown.gif" alt=" " /></a> , waarin een 
107wereld levende naar de ideeën van de algemene semantiek wordt geschetst.    
108
109<br><br>
110
111De algemene semantiek heeft als wetenschap altijd een nichebestaan geleid, 
112misschien mede door de kritiek van wetenschapsjournalist Martin Gardner, waarin 
113de theorie werd ten onrechte afgedaan als sektarisch
114<a target="_blank" href="criticism_gardner_analyse_eng.htm">
115<img border="0" src="../../images/linkdown.gif" alt=" " /></a> 
116. Maar in meer recente tijden zijn belangrijke aspecten ervan terug te vinden in 
117bijvoorbeeld de cognitieve therapie, rationeel-emotieve therapie, en 
118neuro-linguistisch programmeren
119<a target="_blank" href="inleiding_toepassingen_bronnen.htm">
120<img border="0" src="../../images/linkdown.gif" alt=" " /></a> 
121. 
122<br><br>
123
124In de hierop volgende webpagina&#39;s is een gekozen voor een combinatie van de 
125boeken van Hayakawa (hier wordt de tweede editie gebruikt; de derde verschilt 
126weinig, de vierde en vijfde meer) en Johnson. Hayakawa besteedt het eerste van 
127de twee delen van zijn boek aan het uit elkaar halen van de zakelijke en 
128emotionele betekenis van woorden, de analyse, en het tweede deel aan de 
129hiërarchie van zakelijke woorden uitgedrukt in de abstractieladder.    
130
131<br><br>
132
133Hier wordt samen met Johnson gekozen voor de constructieve aanpak: we beginnen 
134met de zakelijke woorden, om meerdere redenen:<br>
135-&nbsp; ze vormen het simpelste geval - emoties vertroebelen zakelijke 
136discussies;<br>
137-&nbsp; omdat met zaakwoorden het meest duidelijk de link gelegd kan worden met 
138de methodiek van de wetenschap, een link die Johnson expliciet legt
139<a target="_blank" href="johnson_science.htm">
140<img border="0" src="../../images/linkdown.gif" alt=" " /></a> 
141, en die hier gegoten wordt in de vorm van Hayakawa&#39;s abstractieladder;<br>
142-&nbsp; omdat de rationaliteit waar zaakwoorden en wetenschap voor staan, 
143datgene is dat de mens het meest onderscheid als soort van (zoog)dieren.    
144
145<br><br>
146
147Dat laatste is gebaseerd op het feit dat emoties gedeeld worden door alle 
148zoogdieren, als functie van de kleine hersenen die ze gemeen hebben, terwijl het 
149kunnen hanteren van zaakwoorden, die dingen in de werkelijkheid aanduiden, een 
150functie is van de grote hersenen, die uniek zijn voor de mens. Na het afhandelen 
151van het simpelere geval van zaakwoorden, kunnen emoties en emotiewoorden bij 
152elkaar gemengd worden, komende tot een behandeling van praktische 
153maatschappelijke zaken. In Hayakawa leidt zijn volgorde tot doublures in deel 
154één en twee met betrekking tot dit proces - het nadeel van de aanpak op deze 
155website is dat het begint met onpraktisch en/of beperkt lijkende voorbeelden. De 
156relatie tussen de twee wordt weergegeven op een speciale pagina - aan de hand 
157van deze pagina kan men, indien in bezit van het boek, de uitleg van de redactie 
158volgen onder begeleiding van de vele amusante en lucide voorbeelden uit Hayakawa
159<a target="_blank" href="irp-hayakawa.htm">
160<img border="0" src="../../images/linkright.gif" alt=" " /></a> 
161.<br><br>
162
163Een andere belangrijke reden om met zakelijke woorden te beginnen, is dat 
164overeenkomt met een belangrijk thema van deze website, namelijk dat waar het ook 
165maar enigszins kan, gekozen wordt voor de evolutionaire aanpak. In dit geval dus 
166de evolutionaire aanpak van taalverwerving, en het ligt voor de hand wat 
167daarvoor het voorbeeld is; de taalverwerving bij het kind. En het allereerste 
168wat een kind, onder sterke, intuïtieve, stimulans van de ouders, wordt geleerd, 
169is om klanken, woorden, te verbinden met dingen.<br><br>
170
171Voor wat meer over de filosofische achtergronden van de algemene semantiek, zie 
172hier <a href="inleiding_filosofisch.htm">
173<img border="0" src="../../images/linkright.gif" alt=" " /></a> 
174. De theorie zelf start, dus, met <i>Aanwijswoorden </i> <a href="aanwijswoorden.htm">
175<img border="0" src="../../images/linkright.gif" alt=" " /></a> .
176
177<br><br><br>
178
179Naar <i>Site introductie</i> <a href="../../algemeen/irp_introductie.htm">
180<img border="0" src="../../images/linkback.gif" width="10" height="11" alt=" " /></a> 
181, of site home <a href="http://www.rijnlandmodel.nl/" target="_parent">
182<img border="0" src="../../images/linkup.gif" width="11" height="9" alt=" " /></a> .
183
184<br><br>
185
186</td></tr></table>
187
188<!--include virtual="/inc/maindiv_footer.inc"-->
189</div>
190
191<div id="frameRight">
192</div>
193
194</div> 
195
196<script type="text/javascript" language="javascript">
197
198	var page = window.location.pathname;
199	var refr = document.referrer;
200
201	console.log("Page: "+ page);
202//	alert("Page: "+ page);
203
204//	refr = encodeURIComponent(refr);
205//	alert("refr: " + refr);
206
207	if (!Date.now) {
208    	Date.now = function() { return new Date().getTime(); }
209	}
210
211	var timeStart = -1;
212	if (Date.now)
213	{
214		timeStart = Math.floor(Date.now() / 1000);		//	timestamp in seconden
215	}
216	else
217	{
218		timeStart = 2555555555;	
219	}
220	
221	if (timeStart == null || timeStart < 1)
222	{
223		timeStart = 2555555555;	
224	}
225
226//	page = page.replace("?", "#");
227
228	if (refr == null || refr == "")
229	{
230		refr = "unkn";
231	}
232	refr = refr.replace("?", "#");
233	
234	var hdwr = "dsk";
235	if (isTel)
236	{
237		hdwr = "tel";
238	}
239	if (isIPad || isAndroidTab)
240	{
241		hdwr = "tab";
242	}
243
244    var osName = "xxx"; 
245	if (navigator.appVersion.indexOf("Win") != -1) osName = "wn"; 
246	if (navigator.appVersion.indexOf("Mac") != -1) osName = "mc"; 
247	if (navigator.appVersion.indexOf("X11") != -1) osName = "ux"; 
248	if (navigator.appVersion.indexOf("Linux") != -1) osName = "lx"; 
249
250	if (hdwr == "dsk") hdwr = hdwr + "_" + osName;
251
252//	niceURI = crappyURI.replace(/[^a-zA-Z0-9-_]/g, '');
253//	encodedURI = encodeURIComponent(crappyURI);
254/*
255	var posE = page.indexOf(".htm");
256	if (posE > 0 )
257	{
258		page = page.substring(0, posE)
259	}
260*/
261
262//	page = encodeURIComponent(page);
263
264//	alert("Page: " + page + " - tSt: " + timeStart);
265	
266/*
267document.write("<span style='font-family:monospace'>");
268document.write("Page: " + page +  "<br>Ref.: " + refr + "<br>");
269document.write("</span>");
270*/
271
272	refr = refr.replace("/", "\\");
273//	alert("refr2: " + refr);
274//	refr = "referrer.htm";
275
276	var xmlhttp;
277	if (window.XMLHttpRequest)
278	{
279		xmlhttp=new XMLHttpRequest();
280	}
281
282	xmlhttp.onreadystatechange=function()
283	{
284		if (xmlhttp.readyState==4 && xmlhttp.status==200)
285	    {
286			var resp = xmlhttp.responseText;			
287//			window.localStorage.setItem("serVars", resp);
288//			alert("resp: " + resp);
289    	}
290    }
291
292//	xmlhttp.open("GET","/script_pages/cms/site_counter_server_start_script.php?page=" + page + "&refr=" + refr,false);
293	xmlhttp.open("GET","/script_pages/cms/site_counter_server_start_script.php?page=" + page + "&refr=" + refr + "&tmst=" + timeStart + "&tmdf=0&hdwr=" + hdwr,true);
294	xmlhttp.send(null);
295	
296
297if (isIPad || isIPhone)
298//	if (false)
299{
300
301	window.onpagehide = function() {
302//	window.addEventListener("pagehide", function() {	});		kan ook
303		var timeEnd = Math.floor(Date.now() / 1000);
304		var timeDiff = timeEnd - timeStart;
305//		var timeEnd = 0;	//	var timeDiff = 88;	//	var refr = "XXX";
306
307/*
308		var xmlhttp;
309		if (window.XMLHttpRequest)
310		{
311			xmlhttp=new XMLHttpRequest();
312		}
313//		xmlhttp.open("GET","/script_pages/cms/site_counter_server_end_script.php?page=closed&refr=" + refr + "&ipnr=closed&tmdf=" + timeDiff ,true);
314		xmlhttp.open("GET","/script_pages/cms/site_counter_server_end_script.php?page=" + page + "&refr=" + refr + "&tmst=" + timeStart + "&tmdf=" + timeDiff + "&hdwr=" + hdwr,false);
315		xmlhttp.send(null);
316//		return null;
317*/
318		var data = new FormData();
319		data.append('hello', 'iPhone/Pad');
320		data.append('page', page);
321		data.append('refr', refr);
322		data.append('tmst', timeStart);
323		data.append('tmdf', timeDiff);
324		data.append('hdwr', hdwr);
325
326//		var url = "/script_pages/cms/site_counter_server_end_script_test.php";
327		var url = "/script_pages/cms/site_counter_server_end_script.php";
328		var result = navigator.sendBeacon(url, data);
329	};
330}
331else
332{
333//	alert("OBUL");		//	Gebruikt als test - laat zien dat alert niet meer wrkt op dit punt
334/*
335//	zie: https://github.com/mdn/content/issues/2692
336//	en:  https://developer.mozilla.org/en-US/docs/Web/API/Navigator/sendBeacon
337//	https://developers.google.com/web/updates/2018/07/page-lifecycle-api#developer-recommendations-for-each-state
338
339	document.addEventListener('visibilitychange', function logData() {
340	  if (document.visibilityState === 'hidden') {
341	    navigator.sendBeacon('/log', analyticsData);
342	  }
343	});
344
345	const terminationEvent = 'onpagehide' in self ? 'pagehide' : 'unload';
346
347	addEventListener(terminationEvent, (event) => {
348	  // Note: if the browser is able to cache the page, `event.persisted`
349	  // is `true`, and the state is frozen rather than terminated.
350	}, {capture: true});
351
352
353*/
354//	window.addEventListener("beforeunload", function(event) {
355
356	document.addEventListener('visibilitychange', function logData() {
357
358		var timeEnd = Math.floor(Date.now() / 1000);
359		var timeDiff = timeEnd - timeStart;
360
361		var data = new FormData();
362		data.append('hello', 'world');
363		data.append('page', page);
364		data.append('refr', refr);
365		data.append('tmst', timeStart);
366		data.append('tmdf', timeDiff);
367		data.append('hdwr', hdwr);
368
369//		var url = "/script_pages/cms/site_counter_server_end_script_test.php";
370		var url = "/script_pages/cms/site_counter_server_end_script.php";
371		var result = navigator.sendBeacon(url, data);
372	});
373}
374	
375</script>
375
376
377
378</body>
379</html>

Line numbers count LF bytes from the start of the resource, as the search results do. Vendor segments are library code the classifier recognised; they are stored but not indexed. Bytes are shown as Latin1 characters, one per byte.